ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นโท ระดับมัธยมศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๓

๑. ความปรารถนาสิ่งที่น่าใคร่น่าชอบใจ เรียกว่าอะไร ?

1. กาม
2. โลภะ
3. โทสะ
4. โมหะ

๒. กิเลสกาม หมายถึงข้อใด ?

1. รูปสวย
2. เสียงเพราะ
3. กลิ่นหอม
4. ความโลภ

๓. ไม่มีโรคภัยเบียดเบียน จัดเป็นสุขประเภทใด ?

1. กายิกสุข
2. เจตสิกสุข
3. สามิสสุข
4. นิรามิสสุข

๔. ปรารศจากอะไร จัดเป็นเจตสิกสุข ?

1. โรค
2. ภัย
3. อันตราย
4. กิเลส

๕. ไฟราคะเกิดขึ้นอาจทำให้ละเมิดศีลข้อใดได้ ?

1. ปาณา ติบาต
2. อทินนา
3. กาเมสุ มิจฉาจาร
4. มุสาวา

๖. รู้จักยับยั้งชั่งใจไม่โกรธ ชื่อว่าดับเสียได้ซึ่งไฟใด ?

1. ไฟคือราคะ
2. ไฟคือโทสะ
3. ไฟคือโมหะ
4. ถูกทุกข้อ

๗. คนที่ถูกไฟคือโมหะครอบงำ มีลักษณะเช่นใด ?

1. ลุ่มหลงงมงาย
2. เชื่อง่าย
3. ไร้เหตุผล
4. ถูกทุกข้อ

๘. การถือตนเป็นใหญ่ เรียกว่าอะไร ?

1. อัตตาธิปไตย
2. โลกาธิปไตย
3. ธัมมาธิปไตย
4. ประชาธิปไตย

๙. การลงมติถือเสียงข้างมากเป็นใหญ่ เรียกว่าอะไร ?

1. อัตตาธิปไตย
2. โลกาธิปไตย
3. ธัมมาธิปไตย
4. ถูกทุกข้อ

๑๐. การยึดถือความถูกต้องเป็นใหญ่ เรียกว่าอะไร ?

1. อัตตาธิปไตย
2. โลกาธิปไตย
3. ธัมมาธิปไตย
4. ประชาธิปไตย

๑๑. สังคมแตกแยกต่างความเห็นกัน เพราะถืออะไรเป็นใหญ่ ?

1. อัตตาธิปไตย
2. โลกาธิปไตย
3. ธัมมาธิปไตย
4. ถูกทุกข้อ

๑๒. ปัญญาหยั่งรู้อะไร เรียกว่าญาณ ?

1. อดีต
2. ปัจจุบัน
3. อนาคต
4. เหตุผล

๑๓. ปรีชาหยั่งรู้อริยสัจ เรียกว่าอะไร ?

1. สัจจญาณ
2. กิจจญาณ
3. กตญาณ
4. ถูกทุกข้อ

๑๔. ความทะยานอยากในวัตถุกาม จัดเป็นตัณหาใด ?

1. กามตัณหา
2. ภวตัณหา
3. วิภวตัณหา
4. ถูกทุกข้อ

๑๕. คนที่ติดยึดในยศถาบรรดาศักดิ์ จัดได้ว่ามีตัณหาใด ?

1. กามตัณหา
2. ภวตัณหา
3. วิภวตัณหา
4. ถูกทุกข้อ

๑๖. คำตอบในข้อใด เป็นความหมายของคำว่า วัฏฏะ ?

1. เวียนว่ายตายเกิด
2. ดับสูญ
3. ปฏิสนธิ
4. เกิด แก่ เจ็บ ตาย

๑๗. เพราะอะไร คนจึงต้องเวียนว่ายตายเกิดในภพภูมิต่างๆ ?

1. กิเลส กรรม วิบาก
2. กิเลส ตัณหา
3. กิเลส ผลกรรม
4. ตัณหา ผลกรรม

๑๘. จะตัดวัฏฏะให้ขาด ต้องตัดอะไรก่อน ?

1. กรรม
2. กิเลส
3. วิบาก
4. ถูกทุกข้อ

๑๙. หลักอปัสเสนธรรม พิจารณาแล้วควรทำอย่างไร ?

1. บรรเทา
2. อดกลั้น
3. เว้น
4. ถูกทุกข้อ

๒๐. เจริญอัปปมัญญาใด จึงจะบรรเทาพยาบาทได้ ?

1. เมตตา
2. กรุณา
3. มุทิตา
4. อุเบกขา

๒๑. ความคิดที่จะช่วยผู้อื่นให้พ้นทุกข์ จัดเป็นอัปปมัญญาใด ?

1. เมตตา
2. กรุณา
3. มุทิตา
4. อุเบกขา

๒๒. ความพลอยยินดี เมื่อเห็นคนอื่นได้ดี จัดเป็นอัปปมัญญาใด ?

1. เมตตา
2. กรุณา
3. มุทิตา
4. อุเบกขา

๒๓. อาวาสมัจฉริยะ หมายถึงความตระหนี่ในเรื่องใด ?

1. เจ้าอาวาส
2. ถิ่นที่อยู่
3. สกุล
4. ลาภ

๒๔. ลาภมัจฉริยะ หมายถึงความตระหนี่ในเรื่องใด ?

1. ถิ่นที่อยู่
2. สกุล
3. ทรัพย์สมบัติ
4. วรรณะ

๒๕. หวงวิชาความรู้ จัดเป็นมัจฉริยะใด ?

1. กุลมัจฉริยะ
2. ลาภมัจฉริยะ
3. วัณณมัจฉริยะ
4. ธัมมมัจฉริยะ

๒๖. พิจารณาร่างกายด้วยอาการอย่างไร จึงจะไม่ถูกกามฉันท์ครอบงำ ?

1. ไม่งาม
2. น่าเกลียด
3. ปฏิกูล
4. ถูกทุกข้อ

๒๗. คนที่คิดจะฆ่าตัวตาย ควรแก้ด้วยการเจริญธรรมใด ?

1. พุทธานุสสติ
2. ธัมมานุสสติ
3. สังฆานุสสติ
4. ถูกทุกข้อ

๒๘. คนที่ถูกวิจิกิจฉานิวรณ์ครอบงำ มีลักษณะเช่นไร ?

1. จองเวร
2. หดหู่
3. ฟุ้งซ่าน
4. ลังเลสงสัย

๒๙. คนที่ถูกวิจิกิจฉาครอบงำ ควรแก้ด้วยการเจริญธรรมใด ?

1. กสิณ
2. มรณัสสติ
3. อสุภะ
4. วิปัสสนากัมมัฏฐาน

๓๐. ความรู้สึกสบายใจ เรียกว่าอะไร ?

1. สุข
2. ทุกข์
3. โสมนัส
4. โทมนัส

๓๑. ความรู้สึกเสียใจ เรียกว่าอะไร ?

1. สุข
2. ทุกข์
3. โสมนัส
4. โทมนัส

๓๒. อุเบกขาเวทนา เกิดทางใด ?

1. กาย
2. วาจา
3. ใจ
4. กายกับใจ

๓๓. เมื่อสรุปรวม สุขกับโสมนัส จัดเป็นเวทนาใด ?

1. สุขเวทนา
2. ทุกขเวทนา
3. โทมนัสเวทนา
4. อุเบกขาเวทนา

๓๔. คนอารมณ์ฉุนเฉียวโกรธง่ายเป็นคนจริตใด ?

1. ราคจริต
2. โทสจริต
3. โมหจริต
4. สัทธาจริต

๓๕. คนอารมณ์ฉุนเฉียวโกรธง่าย ควรแก้ด้วยการเจริญกัมมัฏฐานใด ?

1. พรหมวิหาร
2. อานาปานสติ
3. อสุภะ
4. จตุธาตุววัตถาน

๓๖. คนที่เชื่อง่ายไร้เหตุผล จัดได้ว่ามีจริตใด ?

1. ราคจริต
2. โทสจริต
3. โมหจริต
4. วิตักกจริต

๓๗. คนที่เชื่อง่ายไร้เหตุผลควรแก้ด้วยการเจริญกัมมัฏฐานใด ?

1. พรหมวิหาร
2. กสิณ
3. อสุภะ
4. จตุธาตุววัตถาน

๓๘. คนย้ำคิดย้ำทำขาดความมั่นใจในตนเอง เป็นคนจริตใด ?

1. ราคจริต
2. โทสจริต
3. โมหจริต
4. วิตักกจริต

๓๙. คนย้ำคิดย้ำทำขาดความมั่นใจในตนเอง ควรเจริญกัมมัฏฐานใด ?

1. พรหมวิหาร
2. อานาปานสติ
3. อสุภะ
4. จตุธาตุววัตถาน

๔๐. คนจริตใด เน้นใช้ปัญญามากกว่าอารมณ์ ?

1. ราคจริต
2. วิตักกจริต
3. สัทธาจริต
4. พุทธิจริต

๔๑. อปริหานิยธรรม ส่งเสริมสังคมในเรื่องใด ?

1. สามัคคี
2. ความสงบ
3. ความมั่นคง
4. ความร่ำรวย

๔๒. คำตอบในข้อใด เป็นความหมายของสังฆคุณบทว่า สุปฏิปนฺโน ?

1. ปฏิบัติดี
2. ปฏิบัติตรง
3. ปฏิบัติเป็นธรรม
4. ปฏิบัติสมควร

๔๓. คำตอบในข้อใด เป็นความหมายของสังฆคุณบทว่า สามีจิปฏิปนฺโน ?

1. ปฏิบัติดี
2. ปฏิบัติตรง
3. ปฏิบัติเป็นธรรม
4. ปฏิบัติสมควร

๔๔. คำตอบในข้อใด เป็นความหมายของสังฆคุณบทว่า อาหุเนยฺโย ?

1. ควรคำนับ
2. ควรต้อนรับ
3. ควรของทำบุญ
4. ควรกราบไหว้

๔๕. คำตอบในข้อใด เป็นความหมายของสังฆคุณบทว่า ทกฺขิเณยฺโย ?

1. ควรคำนับ
2. ควรต้อนรับ
3. ควรของทำบุญ
4. ควรกราบไหว้

๔๖. คำตอบในข้อใด เป็นความหมายของสังฆคุณบทว่า อยฺชลิกรณีโย ?

1. ควรคำนับ
2. ควรต้อนรับ
3. ควรของทำบุญ
4. ควรกราบไหว้

๔๗. บารมีข้อใด ไม่ใช่บารมี ๑๐ ?

1. บุญบารมี
2. ทานบารมี
3. สีลบารมี
4. เนกขัมมบารมี

๔๘. คนที่มีความอดทนอดกลั้นไม่ลุอำนาจกิเลส จัดว่าบำเพ็ญบารมีใด ?

1. วิริยะ
2. ขันติ
3. สัจจะ
4. อธิษฐาน

๔๙. คนที่รักษาสัจจะถึงขั้นยอมสละชีวิตได้ชื่อว่าบำเพ็ญบารมีระดับใด ?

1. สัจจบารมี
2. สัจจอุปบารมี
3. สัจจปรมัตถบารมี
4. ถูกทุกข้อ

๕๐. การตั้งใจแน่วแน่ที่จะละชั่วทำดี จัดเป็นการบำเพ็ญบารมีใด ?

1. เนกขัมมบารมี
2. วิริยบารมี
3. อธิษฐานบารมี
4. เมตตาบารมี