พุทธศาสนสุภาษิต อัปปมาทวรรค (หมวดไม่ประมาท)

พุทธศาสนสุภาษิต อัปปมาทวรรค (หมวดไม่ประมาท) รวมพุทธศาสนสุภาษิตในหมวดอัปปมาทวรรค ว่าด้วยความไม่ประมาท พร้อมคำแปลและคำอธิบายความหมายที่ชัดเจน เน้นการปลูกฝังสติ ความรอบคอบ และความเพียรในการดำเนินชีวิต เหมาะสำหรับผู้เรียนธรรมะ ครู นักเรียน และผู้สนใจทั่วไป ในการนำไปใช้พัฒนาตนเอง

เอวํวิหารี สโต อปฺปมตฺโต ภิกฺขุ จรํ หิตฺวา มมายิตานิ ชาติชรํ โสกปริเทวญฺจ อิเธว วิทฺวา ปชเหยฺย ทุกฺขํ.

ภิกษุผู้มีธรรมเป็นเครื่องอยู่อย่างนี้ มีสติ ไม่ประมาท ละความถือมั่นว่าของเราได้แล้วเที่ยวไป เป็นผู้รู้ พึงละชาติ ชรา โสกะ ปริเทวะ และทุกข์ ในโลกนี้ได้.

อปฺปมาทรโต ภิกฺขุ ปมาเท ภยทสฺสิ วา อภพฺโพ ปริหานาย นิพฺพานสฺเสว สนฺติเก.

ภิกษุยินดีในความไม่ประมาท หรือเห็นภัยในความประมาท เป็นผู้ไม่ควรเพื่อจะเสื่อม (ชื่อว่า) อยู่ใกล้พระนิพพานทีเดียว.

อปฺปมาทรโต ภิกฺขุ ปมาเท ภยทสฺสิ วา สญฺโญชนํ อณุํ ถูลํ ฑหํ อคฺคีว คจฺฉติ.

ภิกษุยินดีในความไม่ประมาท หรือเห็นภัยในความประมาท ย่อมเผาสังโยชน์น้อยใหญ่ไป เหมือนไฟไหม้เชื้อน้อยใหญ่ไปฉะนั้น.

อปฺปมาทรตา โหถ สจิตฺตมนุรกฺขถ ทุคฺคา อุทฺธรถตฺตานํ ปงฺเก สนฺโนว กุญฺชโร.

ท่านทั้งหลาย จงยินดีในความไม่ประมาท คอยรักษาจิตของตน จงถอนตนขึ้นจากหล่ม เหมือนช้างที่ตกหล่มถอนตนขึ้นฉะนั้น.

อุฏฺฐานวโต สตีมโต สุจิกมฺมสฺส นิสมฺมการิโน สญฺญตสฺส จ ธมฺมชีวิโน อปฺปมตฺตสฺส ยโสภิวฑฺฒติ.

ยศย่อมเจริญ แก่ผู้มีความหมั่น มีสติ มีการงานสะอาด ใคร่ครวญแล้วทำ ระวังดีแล้ว เป็นอยู่โดยธรรม และไม่ประมาท.

อปฺปมตฺโต ปมตฺเตสุ สุตฺเตสุ พหุชาคโร อพลสฺสํว สีฆสฺโส หิตฺวา ยาติ สุเมธโส.

คนมีปัญญาดี ไม่ประมาทในเมื่อผู้อื่นประมาท มักตื่นในเมื่อผู้อื่นหลับ ย่อมละทิ้ง (คนโง่) เหมือนม้าฝีเท้าเร็วทิ้งม้าไม่มีกำลังไปฉะนั้น.

อปฺปมาทรตา โหถ “ท่านทั้งหลาย จงเป็นผู้ยินดีในความไม่ประมาท”

ความไม่ประมาทช่วยให้เรามองเห็นสรรพสิ่งตามความเป็นจริงอย่างที่มันเป็น ไม่หลง ไม่มัวเมา ทำให้เรามองเห็นทุกข์เห็นโทษของการเกิดแล้วตายบ่อย ๆ

อปฺปมตฺโต อุโภ อตฺเถ อธิคฺคณฺหาติ ปณฺฑิโต “บัณฑิตผู้ไม่ประมาท ย่อมได้รับประโยชน์ทั้งสอง”

เมื่อไม่ประมาทในการบำเพ็ญทิฏฐธัมมิกัตถะ อันเป็นประโยชน์ในโลกนี้ ประกอบด้วย การขยันประกอบการงาน การรู้จักรักษาทรัพย์สินมิให้สูญเปล่า

อปฺปมตฺโต หิ ฌายนฺโต ปปฺโปติ วิปุลํ สุขํ “ผู้ไม่ประมาทพินิจอยู่ ย่อมถึงสุขอันไพบูลย์”

ผู้ที่จะถึงสุขอันไพบูลย์คือพระนิพพานได้ จะต้องเป็นผู้ที่ไม่ประมาท คอยขัดเกลากิเลสในจิตใจตนเองให้จางลงทีละน้อย และหมดไปในที่สุด

อปฺปมตฺตา น มียนฺติ “ผู้ไม่ประมาทย่อมไม่ตาย”

สาธุชนคนดีทั้งหลาย พึงบำเพ็ญความไม่ประมาทนี้ให้มาก ๆ ฝึกตนให้เป็นคนไม่ประมาท เร่งสร้างคุณงามความดีให้มาก ๆ ในขณะที่ยังสามารถทำได้

อปฺปมาเท ปโมทนฺติ “บัณฑิตย่อมบันเทิงในความไม่ประมาท”

ผู้เป็นบัณฑิตย่อมพยายามปฏิบัติตามมรรคาที่จะนำพาตนไปสู่เส้นทางแห่งอมตธรรม คือพระนิพพาน อันเป็นเป้าหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนา

อปฺปมาทํ ปสํสนฺติ “บัณฑิตย่อมสรรเสริญความไม่ประมาท”

ความประมาทนี่แหละที่เป็นตัวชักนำให้สรรพสัตว์ต้องพบกับความหายนะที่ยิ่งใหญ่ ต้องเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในมหรรณพภพสงสารอยู่ไม่รู้จักจบสิ้นเสียที

อปฺปมาทญฺจ เมธาวี ธนํ เสฏฺฐํว รกฺขติ “ปราชญ์ย่อมรักษาความไม่ประมาทไว้ เหมือนทรัพย์ประเสริฐสุด”

ผู้ฉลาดจึงรักษาความไม่ประมาทไว้เหมือนทรัพย์อันประเสริฐที่สุดที่ตนเองมีอยู่ คือพยายามใช้ชีวิต คิด พูด ทำ ด้วยความไม่ประมาทเลินเล่อ

อปฺปมาโท อมตํ ปทํ “ความไม่ประมาท เป็นทางไม่ตาย”

บุคคลที่ลุ่มหลงมัวเมาดังกล่าวข้างต้น ย่อมไม่เห็นความจริงของชีวิต ไม่เห็นสัจธรรม ไม่สามารถเข้าถึงธรรมได้ ย่อมละประโยชน์ทั้ง 3 ประการ

Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.