พุทธศาสนสุภาษิต จิตตวรรค (หมวดจิต)

พุทธศาสนสุภาษิต จิตตวรรค (หมวดจิต) รวมพุทธศาสนสุภาษิตในหมวดจิตตวรรค ว่าด้วยจิต พร้อมคำแปลและคำอธิบาย เน้นหลักธรรมเกี่ยวกับจิตใจ การควบคุมจิต และการพัฒนาจิตใจตามคำสอนของพระพุทธเจ้า เหมาะสำหรับนักเรียน ครู และผู้สนใจศึกษาธรรมะเพื่อเสริมสร้างจิตใจให้เข้มแข็งและสงบสุข

จิตฺเต สงฺกิลิฏฺเฐ ทุคฺคติ ปาฏิกงฺขา “เมื่อจิตเศร้าหมองแล้ว ทุคติเป็นอันต้องหวัง”

คนที่มีจิตเศร้าหมอง คือคนที่ถูกกิเลสรุมเร้าอยู่ตลอดเวลา ไม่ว่าจะเป็นความโลภ ความโกรธ หรือความหลง กิเลสเหล่านี้เปรียบเสมือนเงามืด

จิตฺเต อสงฺกิลิฏฺเฐ สุคติ ปาฏิกงฺขา “เมื่อจิตไม่เศร้าหมองแล้ว สุคติเป็นอันหวังได้”

คนที่มีจิตไม่เศร้าหมอง คือคนที่ไม่ถูกกิเลสครอบงำ ไม่ว่าจะเป็นความโลภ ความโกรธ หรือความหลง จิตใจของเขาย่อมเป็นอิสระ

วิหญฺญตี จิตฺตวสานุวตฺตี “ผู้ประพฤติตามอำนาจจิต ย่อมลำบาก”

ธรรมชาติของจิตนั้น ย่อมไหลลงสู่ที่ต่ำอยู่เสมอ กล่าวคือ มักยินดีในสิ่งที่น่าปรารถนา น่าใคร่ และน่าพอใจ เหมือนน้ำที่ปล่อยไว้ตามธรรมดา

จิตฺตํ อตฺตโน อุชุกมกํสุ “คนฉลาด ได้ทำจิตของตนให้ซื่อตรง”

ธรรมดาของจิตนั้น มักคิดฟุ้งซ่านไปเรื่อย คิดไปตามอำนาจของกิเลสที่คอยปรุงแต่งและชักจูงให้ไขว้เขว จิตที่เป็นเช่นนี้เรียกว่า “จิตคด” คือไม่ตรง

สจิตฺตปริยายกุสลา ภเวยฺยุํ “พึงเป็นผู้ฉลาดในกระบวนจิตของตน”

ธรรมชาติของจิตนั้น เปรียบได้กับธรรมชาติของน้ำ น้ำย่อมไหลลงสู่ที่ต่ำอยู่เสมอฉันใด จิตของมนุษย์ก็มีธรรมชาติไหลลงสู่อารมณ์ต่ำ ๆ อยู่เสมอฉันนั้น

อปฺปมาณํ หิตํ จิตฺตํ ปริปุณฺณํ สุภาวิตํ ยํ ปมาณํ กตํ กมฺมํ น ตํ ตตฺราวสิสฺสติ.

จิตเกื้อกูลที่อบรมบริบูรณ์ดีแล้ว เป็นจิตหาประมาณมิได้ กรรมใดที่ทำแล้วพอประมาณ กรรมนั้น จักไม่เหลือในจิตนั้น.

Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.