แนวข้อสอบธรรมศึกษาชั้นโท รวมแนวข้อสอบธรรมศึกษาชั้นโท ซึ่งเป็นข้อสอบเก่าที่เคยออกในสนามหลวง ครบทุกวิชาในหลักสูตร เช่น วิชาธรรม กระทู้ธรรม อุโบสถศีล อนุพุทธประวัติ พร้อมเฉลย เหมาะสำหรับผู้เรียนในระดับประถม มัธยม และอุดมศึกษา สำหรับเตรียมสอบธรรมสนามหลวง
๑. อุโบสถศีล บัญญัติขึ้นด้วยวัตถุประสงค์ใด ? ๒. อุโบสถศีล บัญญัติขึ้นเพื่อบุคคลกลุ่มใด ? ๓. ธรรมเนียมการรักษาอุโบสถ ถือปฏิบัติกันมาตั้งแต่เมื่อไร ? ๔. ข้อใด เป็นวิธีรักษาอุโบสถแบบดั้งเดิม ? ๕. ข้อใด พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติเพิ่มจากวิธีรักษาอุโบสถแบบดั้งเดิม ?…
๑. อุโบสถศีลปลูกฝังให้ผู้ปฏิบัติมีชีวิตเช่นไร ? ๒. ข้อปฏิบัติใด ตรงกับอุโบสถก่อนพุทธกาล ? ๓. พระพุทธเจ้าทรงให้ชาวพุทธประชุมกันในวันพระ เพื่อประโยชน์ใด ? ๔. ข้อใด ไม่มีในการรักษาอุโบสถก่อนพุทธกาล ? ๕. การรักษาอุโบสถ เป็นการสั่งสมบุญกุศลของใคร ? ๖.…
๑. นักเรียนฝึกตนตามข้อใด จึงจะมีชีวิตแบบเรียบง่าย ? ๒. ข้อใด ควบคุมกายวาจาและขัดเกลากิเลสให้เบาบางลง ? ๓. ในคังคมาลชาดก ลูกจ้างเศรษฐีได้เกิดเป็นพระราชกุมารด้วยสาเหตุใด ? ๔. สิ่งควรเคารพบูชาสูงสุดในพระพุทธศาสนา คือข้อใด ? ๕. การรักษาอุโบสถศีลเกี่ยวข้องกับข้อใด ? ๖.…
๑. พระพุทธเจ้าทรงเปรียบบุคคลมีปัญญาไว้หลายระดับ ว่าเหมือนอะไร ? ๒. ผู้เข้าใจธรรมะได้ฉับพลัน เปรียบเหมือนบัวพ้นน้ำ ได้แก่บุคคลใด ? ๓. เนยยะ คือผู้ที่เข้าใจธรรมะเมื่อได้รับการฝึกฝน เปรียบเหมือนอะไร ? ๔. เมื่อแรกตรัสรู้ พระองค์เสด็จไปป่าอิสิปตนมฤคทายวัน เพื่อโปรดใคร ? ๕.…
๑. ปิปผลิ เป็นชื่อเดิมของพระเถระใด ? ๒. บิดาของปิปผลิมาณพ เกิดในวรรณะใด ? ๓. ปิปผลิมาณพแต่งงานขณะมีอายุกี่ปี ? ๔. ปิปผลิมาณพแต่งงานแล้ว ไม่ยินดีในเรื่องใด ? ๕. ปิปผลิมาณพได้พบเห็นอะไร จึงเกิดความเลื่อมใสในพระพุทธเจ้า ? ๖.…
๑. หลังตรัสรู้ พระพุทธเจ้าเสวยวิมุตติสุขสัปดาห์ที่ ๑ ใต้ต้นไม้ใด ? ๒. สัปดาห์ที่ ๓ สถานที่พระพุทธเจ้าเสวยวิมุตติสุข เรียกว่าอะไร ? ๓. สัปดาห์ที่ ๕ พระพุทธเจ้าเสวยวิมุตติสุขใต้ต้นไม้ใด ? ๔. ต้นมุจลินท์ คือต้นอะไร…
๑. การเวียนว่ายตายเกิดของสัตว์ทั้งหลาย เรียกว่าอะไร ? ๒. พระพุทธพจน์ว่า “จิตเต อะสังกิลิฏเ สุคะติ ปาฏิกังขา” ยืนยันเรื่องใด ? ๓. ข้อใด จัดเป็นทุคติ ? ๔. เทวทูต มิได้หมายถึงใคร ?…
๑. ปิฎก หมายถึงอะไร ? ๒. อาคาริยวินัย หมายถึงวินัยของใคร ? ๓. ปิฎกใด ที่ยกบุคคลขึ้นแสดงเป็นตัวอย่างเพื่อให้เข้าใจง่าย ? ๔. พระพุทธเจ้าทรงบำเพ็ญพุทธจริยา ๓ ประการ เป็นเวลากี่ปี ? ๕. พระพุทธองค์ทรงบำเพ็ญโลกัตถจริยาด้วยวิธีใด…
๑. วิธีการทำบุญในพระพุทธศาสนา เรียกว่าอะไร ? ๒. ชาวพุทธควรบำเพ็ญธรรมใด เพื่อให้เกิดบุญคือความสุข ? ๓. บริจาคทรัพย์สิ่งของช่วยผู้ประสบอุทกภัย จัดเป็นบุญกิริยาวัตถุใด ? ๔. ไม่นอกใจสามีภรรยาของตน จัดเป็นบุญกิริยาวัตถุใด ? ๕. บันได ๓ ขั้นในการทำบุญ…
ตเมว วาจํ ภาเสยฺย ยายตฺตานํ น ตาปเยปเร จ น วิหึเสยฺย สา เว วาจา สุภาสิตา. บุคคลพึงกล่าววาจาที่ไม่เป็นเหตุยังตนให้เดือดร้อนและไม่เป็นเหตุเบียดเบียนผู้อื่น วาจานั้นแล เป็นสุภาษิต. คัมภีร์ที่มา : ขุททกนิกาย สุตตนิบาต แต่งอธิบายให้สมเหตุผล โดยใช้สุภาษิตที่สนามหลวงแผนกธรรมกำหนดมาให้…
อปฺปเกนปิ เมธาวี ปาภเฏน วิจกฺขโณสมุฏฺฐาเปติ อตฺตานํ อณุํ อคฺคึว สนฺธมํ. ผู้มีปัญญาเฉลียวฉลาด ย่อมตั้งตนด้วยต้นทุนแม้น้อยเหมือนคนก่อไฟน้อยขึ้นฉะนั้น. คัมภีร์ที่มา : ขุททกนิกาย ชาดก เอกนิบาต แต่งอธิบายให้สมเหตุผล โดยใช้สุภาษิตที่สนามหลวงแผนกธรรมกำหนดมาให้ จำนวณ ๕ สุภาษิตข้างล่างนี้ มาประกอบอ้างอิง ๒…
สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย. ความสั่งสมซึ่งบุญ นำสุขมาให้. คัมภีร์ที่มา : ขุททกนิกาย ธรรมบท แต่งอธิบายให้สมเหตุผล โดยใช้สุภาษิตที่สนามหลวงแผนกธรรมกำหนดมาให้ จำนวณ ๕ สุภาษิตข้างล่างนี้ มาประกอบอ้างอิง ๒ สุภาษิต ห้ามอ้างสุภาษิตซ้ำข้อกัน และสุภาษิตที่อ้างมานั้น ควรอธิบายเชื่อมความให้สมกับเรื่องในกระทู้ตั้ง…
อาทิ สีลํ ปติฏฺฐา จ กลฺยาณานญฺจ มาตุกํปมุขํ สพฺพธมฺมานํ ตสฺมา สีลํ วิโสธเย. ศีลเป็นที่พึ่งเบื้องต้น เป็นมารดาของกัลยาณธรรมทั้งหลายเป็นประมุขของธรรมทั้งปวง เพราะฉะนั้น ควรชำระศีลให้บริสุทธิ์. คัมภีร์ที่มา : ขุททกนิกาย เถรคาถา แต่งอธิบายให้สมเหตุผล โดยใช้สุภาษิตที่สนามหลวงแผนกธรรมกำหนดมาให้ จำนวณ ๕…
อตฺตทตฺถํ ปรตฺเถน พหุนาปิ น หาปเยอตฺตทตฺถมภิญฺญาย สทตฺถปสุโต สิยา. บุคคล ไม่ควรพร่าประโยชน์ของตน เพราะประโยชน์ของผู้อื่นแม้มากรู้จักประโยชน์ของตนแล้ว พึงขวนขวายในประโยชน์ของตน. คัมภีร์ที่มา : ขุททกนิกาย ธรรมบท แต่งอธิบายให้สมเหตุผล โดยใช้สุภาษิตที่สนามหลวงแผนกธรรมกำหนดมาให้ จำนวณ ๕ สุภาษิตข้างล่างนี้ มาประกอบอ้างอิง ๒…
อสนฺเต นูปเสเวยฺย สนฺเต เสเวยฺย ปณฺฑิโตอสนฺโต นิรยํ เนนฺติ สนฺโต ปาเปนฺติ สุคตึ. บัณฑิตไม่พึงคบอสัตบุรุษ พึงคบสัตบุรุษเพราะอสัตบุรุษย่อมนำไปสู่นรก สัตบุรุษย่อมให้ถึงสุคติ. คัมภีร์ที่มา : ขุททกนิกาย วีสตินิบาต แต่งอธิบายให้สมเหตุผล โดยใช้สุภาษิตที่สนามหลวงแผนกธรรมกำหนดมาให้ จำนวณ ๕ สุภาษิตข้างล่างนี้…
ยถา อคารํ ทุจฺฉนฺนํ วุฏฺฐี สมติวิชฺฌติเอวํ อภาวิตํ จิตฺตํ ราโค สมติวิชฺฌติ. ฝนย่อมรั่วรดเรือนที่มุงไม่ดี ฉันใด ราคะ (ความกำหนัด)ย่อมรั่วรดจิตที่ไม่ได้อบรม ฉันนั้น. (พุทฺธ) ขุ. ธ. ๒๕/๑๖ แต่งอธิบายให้สมเหตุผล โดยใช้สุภาษิตที่สนามหลวงแผนกธรรมกำหนดมาให้ จำนวณ ๕…
ยสํ ลทฺธาน ทุมฺเมโธ อนตฺถํ จรติ อตฺตโนอตฺตโน จ ปเรสญฺจ หึสาย ปฏิปชฺชติ. คนมีปัญญาทราม ได้ยศแล้ว ย่อมประพฤติสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่ตนย่อมปฏิบัติเพื่อเบียดเบียนทั้งตนและผู้อื่น. (หตฺถาจริย) ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๔๐ แต่งอธิบายให้สมเหตุผล โดยใช้สุภาษิตที่สนามหลวงแผนกธรรมกำหนดมาให้ จำนวณ ๕…
ยถา วาริวหา ปูรา ปริปูเรนฺติ สาครํเอวเมว อิโต ทินฺนํ เปตานํ อุปกปฺปติ. ห้วงน้ำที่เต็ม ย่อมยังสาครให้เต็มได้ ฉันใดทานที่ให้แต่โลกนี้ ย่อมสำเร็จแก่ผู้ละไปแล้ว ฉันนั้น. (พุทฺธ) ขุ. ขุ. ๒๕/๑๐ แต่งอธิบายให้สมเหตุผล โดยใช้สุภาษิตที่สนามหลวงแผนกธรรมกำหนดมาให้ จำนวณ ๕…