กระทู้ธรรม ธ.ศ.เอก ระดับมัธยมศึกษา รวมตัวอย่างเรียงความแก้กระทู้ธรรมสำหรับนักเรียนธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับมัธยมศึกษา พร้อมแนวทางการเขียนอย่างถูกต้อง อธิบายองค์ประกอบของเรียงความ และแนววิเคราะห์หลักธรรมเพื่อพัฒนาทักษะการถ่ายทอดธรรมะ เหมาะสำหรับนักเรียนที่กำลังเตรียมตัวสอบและครูผู้สอน
นิทฺทาสีลี สภาสีลี อนุฏฺฐาตา จ โย นโรอลโส โกธปญฺญาโณ ตํ ปราภวโต มุขํ. คนใดมักหลับ มักคุย และไม่ขยัน เกียจคร้าน มีความมุทะลุข้อนั้นเป็นเหตุของคนเสื่อม. คัมภีร์ที่มา : ขุททกนิกาย สุตตนิบาต แต่งอธิบายให้สมเหตุสมผล โดยใช้สุภาษิตที่สนามหลวงแผนกธรรมกำหนดมาให้ จำนวณ…
สพฺเพ ตสนฺติ ทณฺฑสฺส สพฺเพ ภายนฺติ มจฺจุโนอตฺตานํ อุปมํ กตฺวา น หเนยฺย น ฆาตเย. สัตว์ทั้งปวง หวาดต่ออาญา ล้วนกลัวต่อความตายควรทำตนให้เป็นอุปมาแล้ว ไม่ฆ่าเขาเอง ไม่พึงให้ผู้อื่นฆ่า. คัมภีร์ที่มา : ขุททกนิกาย ธรรมบท แต่งอธิบายให้สมเหตุสมผล…
อุฏฺฐาตา กมฺมเธยฺเยสุ อปฺปมตฺโต วิจกฺขโณสุสํวิหิตกมฺมนฺโต ส ราชวสตึ วเส. ผู้หมั่นในการงาน ไม่ประมาท เป็นผู้รอบคอบจัดการงานเรียบร้อย จึงควรอยู่ในราชการ. (พุทธ) ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๓๓๙ แต่งอธิบายให้สมเหตุสมผล โดยใช้สุภาษิตที่สนามหลวงแผนกธรรมกำหนดมาให้ จำนวณ ๖ สุภาษิตข้างล่างนี้ มาประกอบอ้างอิง…
โอวเทยฺยานุสาเสยฺย อสพฺภา จ นิวารเยสตํ หิ โส ปิโย โหติ อสตํ โหติ อปฺปิโย. บุคคลควรเตือนกัน ควรสอนกัน และป้องกันจากคนไม่ดีเพราะเขาย่อมเป็นที่รักของคนดี แต่ไม่เป็นที่รักของคนไม่ดี. (พุทฺธ) ขุ. ธ. ๒๕/๒๕ ให้นักเรียนแต่งอธิบายให้เป็นทำนองเทศนาโวหาร อ้างสุภาษิตที่สนามหลวงแผนกธรรมกำหนดให้จำนวณ ๖…
โย ปุพฺเพ กตกลฺยาโณ กตตฺโถ นาวพุชฺฌติปจฺฉา กิจฺเจ สมุปฺปนฺเน กตฺตารํ นาธิคจฺฉติ. ผู้อื่นทําความดีให้ ทําประโยชน์ให้ก่อน แต่ไม่สํานึกถึง (บุญคุณของเขา)เมื่อมีกิจ (จําเป็น) เกิดขึ้นภายหลัง จะหาผู้ช่วยทําไม่ได้. (โพธิสตฺต) ขุ. ชา. เอก. ๒๗ แต่งอธิบายเป็นทำนองเทศนาโวหาร…
ปาปญฺเจ ปุริโส กยิรา น นํ กยิรา ปุนปฺปุนํน ตมฺหิ ฉนฺทํ กยิราถ ทุกฺโข ปาปสฺส อุจฺจโย. ถ้าคนพึงทําบาป ก็ไม่ควรทําบาปนั้นบ่อย ๆ ไม่ควรทําความพอใจในบาปนั้นเพราะการสั่งสมบาป นําทุกข์มาให้. (พุทฺธ) ขุ. ธ. ๒๕/๓๐…