ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นโท ระดับมัธยมศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๕

๑. กิเลสเป็นเหตุให้ใคร่เรียกว่าอะไร ?

1. กามคุณ
2. กิเลสกาม
3. วัตถุกาม
4. กามฉันทะ

๒. วัตถุกามหมายถึงข้อใด ?

1. รูปสวย
2. เสียงเพราะ
3. กลิ่นหอม
4. ถูกทุกข้อ

๓. คนถูกอะไรครอบงำจึงลุ่มหลงหมกมุ่นอยู่ในรูป เสียง กลิ่น รส ?

1. กิเลสกาม
2. วัตถุกาม
3. กามาสวะ
4. กามวิตก

๔. ไม่มีโรคเป็นลาภอันประเสริฐจัดเป็นสุขประเภทใด ?

1. กายิกสุข
2. เจตสิกสุข
3. สามิสสุข
4. นิรามิสสุข

๕. จิตแจ่มใส ใจเบิกบานจัดเป็นสุขประเภทใด ?

1. กายิกสุข
2. เจตสิกสุข
3. สามิสสุข
4. นิรามิสสุข

๖. ไฟราคะเกิดขึ้นอาจทำให้ละเมิดศีลข้อใดได้ ?

1. ข้อ ๑
2. ข้อ ๒
3. ข้อ ๓
4. ข้อ ๔

๗. การขับรถปาดหน้ากันอาจก่อให้เกิดไฟกิเลสประเภทใด ?

1. ไฟราคะ
2. ไฟโทสะ
3. ไฟโมหะ
4. ถูกทุกข้อ

๘. คนที่เชื่อง่ายไร้เหตุผลเพราะถูกไฟกิเลสใดครอบงำ ?

1. ไฟราคะ
2. ไฟโทสะ
3. ไฟโมหะ
4. ถูกทุกข้อ

๙. อัตตาธิปเตยยะถืออะไรเป็นใหญ่ ?

1. ตนเอง
2. สังคม
3. พวกพ้อง
4. ความถูกต้อง

๑๐. โลกาธิปเตยยะมีลักษณะเช่นไร ?

1. ไม่ฟังใคร
2. มาตามกระแส
3. ถือความยุติธรรม
4. ถือเสียงข้างมาก

๑๑. การยึดถือความถูกต้องเป็นใหญ่เรียกว่าอะไร ?

1. อัตตาธิปเตยยะ
2. โลกาธิปเตยยะ
3. ธัมมาธิปเตยยะ
4. ถูกทุกข้อ

๑๒. ปัญญาหยั่งรู้เหตุและผลตามความเป็นจริงเรียกว่าอะไร ?

1. ฌาน
2. ญาณ
3. สมาธิ
4. วิมุตติ

๑๓. ความทะยานอยากในวัตถุกามตรงกับข้อใด ?

1. กามตัณหา
2. ภวตัณหา
3. วิภวตัณหา
4. ถูกทุกข้อ

๑๔. อยากอยู่ในตำแหน่งนานๆ จัดเป็นตัณหาประเภทใด ?

1. กามตัณหา
2. ภวตัณหา
3. วิภวตัณหา
4. ถูกทุกข้อ

๑๕. การเวียนว่ายตายเกิดหมายถึงข้อใด ?

1. วัฏฏะ
2. จุติ
3. ปฏิสนธิ
4. อุบัติ

๑๖. เพราะเหตุใดมนุษย์จึงเวียนว่ายตายเกิด ?

1. ทำกรรมชั่ว
2. รับผลของกรรม
3. มีโลกนี้โลกหน้า
4. มีกิเลสกรรมวิบาก

๑๗. จะตัดวัฏฏะให้ขาดต้องตัดอะไรก่อน ?

1. กิเลส
2. กรรม
3. วิบาก
4. ถูกทุกข้อ

๑๘. ธรรมเป็นที่พึ่งอาศัยของผู้มีปัญญาเรียกว่าอะไร ?

1. สังควัตถุ
2. อริยสัจ
3. อัปปมัญญา
4. อปัสเสนธรรม

๑๙. ในอปัสเสนธรรมเมื่อพิจารณาแล้วควรทำอย่างไร ?

1. บรรเทา
2. อดกลั้น
3. เว้น
4. ถูกทุกข้อ

๒๐. การเจริญอัปปมัญญาควรเริ่มที่ใครก่อน ?

1. ตนเอง
2. มิตร
3. ศัตรู
4. สัตว์โลก

๒๑. ภาวะจิตที่แผ่เมตตาไปโดยไม่มีประมาณไม่มีขอบเขตเรียกว่าอะไร ?

1. พรหมวิหาร
2. ภาวนา
3. อัปปมัญญา
4. กรรมฐาน

๒๒. คำตอบในข้อใดเป็นความหมายของคำว่า มุทิตา ?

1. ความรักใคร่
2. ความสงสาร
3. ความพลอยยินดี
4. ความวางเฉย

๒๓. สัตว์ทั้งหลายมีกรรมเป็นของของตนเป็นการเจริญอัปปมัญญาใด ?

1. เมตตา
2. กรุณา
3. มุทิตา
4. อุเบกขา

๒๔. ผู้มีจิตใจคับแคบเห็นแก่ตัวเพราะถูกอะไรครอบงำ ?

1. มัจฉริยะ
2. มาร
3. นิวรณ์
4. อกุศล

๒๕. อาวาสมัจฉริยะหมายถึงความตระหนี่ในเรื่องใด ?

1. ที่อยู่
2. สกุล
3. ลาภ
4. วรรณะ

๒๖. กุลมัจฉริยะหมายถึงความตระหนี่ในเรื่องใด ?

1. ถิ่นที่อยู่
2. สกุล
3. ทรัพย์สมบัติ
4. วรรณะ

๒๗. หวงวิชาความรู้จัดเป็นมัจฉริยะใด ?

1. กุลมัจฉริยะ
2. ลาภมัจฉริยะ
3. วัณณมัจฉริยะ
4. ธัมมมัจฉริยะ

๒๘. กิเลสที่ปิดกั้นไม่ให้บรรลุความดีตรงกับข้อใด ?

1. กิเลสกาม
2. มัจฉริยะ
3. นิวรณ์
4. อกุศล

๒๙. อาฆาตมาดร้ายจองเวรผู้อื่นเพราะถูกนิวรณ์ใดครอบงำ ?

1. กามฉันท์
2. พยาบาท
3. ถีนมิทธะ
4. วิจิกิจฉา

๓๐. คนถูกนิวรณ์ใดครอบงำจึงมีอาการซึมเศร้าหดหู่ท้อแท้ ?

1. กามฉันท์
2. พยาบาท
3. ถีนมิทธะ
4. วิจิกิจฉา

๓๑. คนที่ถูกวิจิกิจฉานิวรณ์ครอบงำมีลักษณะเช่นไร ?

1. จองเวร
2. หดหู่
3. ฟุ้งซ่าน
4. ลังเลสงสัย

๓๒. ความรู้สึกสุข ทุกข์ เฉยๆ ไม่สุขไม่ทุกข์เรียกว่าอะไร ?

1. รูป
2. เวทนา
3. สัญญา
4. สังขาร

๓๓. ความสบายใจมีความหมายตรงกับเวทนาใด ?

1. สุข
2. ทุกข์
3. โสมนัส
4. โทมนัส

๓๔. เมื่อสรุปรวมทุกข์กายทุกข์ใจจัดเป็นเวทนาใด ?

1. สุขเวทนา
2. ทุกขเวทนา
3. โทมนัสเวทนา
4. อุเบกขาเวทนา

๓๕. โสมนัส ในเวทนา ๕ หมายถึงข้อใด ?

1. ทุกข์กาย
2. ทุกข์ใจ
3. สุขกาย
4. สุขใจ

๓๖. จริตของมนุษย์ในโลกนี้จำแนกไว้กี่ประเภท ?

1. ๒ ประเภท
2. ๔ ประเภท
3. ๖ ประเภท
4. ๘ ประเภท

๓๗. คนติดสวยติดงามจัดได้ว่ามีจริตใด ?

1. ราคจริต
2. โทสจริต
3. โมหจริต
4. สัทธาจริต

๓๘. คนหงุดหงิดง่ายจัดได้ว่ามีจริตใด ?

1. ราคจริต
2. โทสจริต
3. โมหจริต
4. สัทธาจริต

๓๙. คนมีราคจริตควรเจริญกัมมัฏฐานใด ?

1. พรหมวิหาร
2. กสิณ
3. อสุภะ
4. จตุธาตุววัตถาน

๔๐. คนมีความรู้ชอบใช้เหตุผลเป็นลักษณะของคนจริตใด ?

1. วิตักกจริต
2. โทสจริต
3. สัทธาจริต
4. พุทธิจริต

๔๑. ธรรมที่ก่อให้เกิดความสามัคคีตรงกับข้อใด ?

1. อปัสเสนธรรม
2. อปริหานิยธรรม
3. สัปปุริสธรรม
4. สาราณิยธรรม

๔๒. ข้อใดเป็นหลักอปริหานิยธรรม ?

1. หมั่นประชุม
2. เคารพผู้ใหญ่
3. ไม่บังคับสตรี
4. ถูกทุกข้อ

๔๓. พระสงฆ์ในสังฆคุณ ๙ หมายถึงพระสงฆ์ในข้อใด ?

1. สมมติสงฆ์
2. อริยสงฆ์
3. พระอนาคามี
4. พระอรหันต์

๔๔. คำตอบในข้อใดเป็นความหมายของสังฆคุณบทว่า สุปฏิปนฺโน ?

1. ปฏิบัติดี
2. ปฏิบัติตรง
3. ปฏิบัติเป็นธรรม
4. ปฏิบัติสมควร

๔๕. คำตอบในข้อใดเป็นความหมายของสังฆคุณบทว่า อุชุปฏิปนฺโน ?

1. ปฏิบัติดี
2. ปฏิบัติตรง
3. ปฏิบัติเป็นธรรม
4. ปฏิบัติสมควร

๔๖. คำตอบในข้อใดเป็นความหมายของสังฆคุณบทว่า สามีจิปฏิปนฺโน ?

1. ปฏิบัติดี
2. ปฏิบัติตรง
3. ปฏิบัติเป็นธรรม
4. ปฏิบัติสมควร

๔๗. การศึกษาธรรมเพื่อให้เกิดความรู้จัดว่าบำเพ็ญบารมีใด ?

1. ปัญญาบารมี
2. ทานบารมี
3. สีลบารมี
4. สัจจบารมี

๔๘. ในพระพุทธศาสนาคนมีบารมีหมายถึงใคร ?

1. คนมีอำนาจ
2. คนมีวาสนา
3. คนมีบริวาร
4. คนมีคุณธรรมสูง

๔๙. คนที่พยายามจนกว่าจะประสบความสำเร็จจัดว่าบำเพ็ญบารมีใด ?

1. วิริยบารมี
2. ขันติบารมี
3. เนกขัมมบารมี
4. ปัญญาบารมี

๕๐. ผู้ออกบวชได้ชื่อว่าบำเพ็ญบารมีใด ?

1. วิริยบารมี
2. ขันติบารมี
3. เนกขัมมบารมี
4. ปัญญาบารมี