ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นโท ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป พ.ศ. ๒๕๖๑

๑. คำว่า สมถะ หมายถึงอะไร ?

1. มักน้อย
2. สันโดษ
3. สงบใจ
4. เห็นแจ้ง

๒. การเจริญวิปัสสนา เป็นเหตุให้รู้แจ้งอะไร ?

1. สภาวธรรม
2. โลก
3. อภิญญา
4. ไตรภพ

๓. สิ่งที่ทำให้สัตว์หลงติดข้องอยู่ในโลก เรียกว่าอะไร ?

1. กาม
2. กิเลส
3. กรรม
4. วิบาก

๔. ข้อใด จัดเป็นวัตถุกาม ?

1. รูป
2. โลภะ
3. อรติ
4. โทสะ

๕. พระพุทธเจ้าทรงยกย่องการบูชาแบบใด ว่าเป็นเลิศ ?

1. อามิสบูชา
2. ปฏิบัติบูชา
3. สักการบูชา
4. พุทธบูชา

๖. การกล่าวต้อนรับด้วยคำไพเราะ ชื่อว่าปฏิบัติตามหลักธรรมใด ?

1. อามิสบูชา
2. ปฏิบัติบูชา
3. อามิสปฏิสันถาร
4. ธัมมปฏิสันถาร

๗. ความสบายใจของคนที่ไม่ถูกกิเลสครอบงำ จัดเป็นสุขประเภทใด ?

1. อามิสสุข
2. นิรามิสสุข
3. กายิกสุข
4. เจตสิกสุข

๘. ความคิดที่จะเบียดเบียนกัน จัดเข้าในอกุศลวิตกใด ?

1. กามวิตก
2. พยาบาทวิตก
3. วิหิงสาวิตก
4. ถูกทุกข้อ

๙. คนถูกกามวิตกครอบงำ มักมีพฤติกรรมเช่นไร ?

1. ชอบเบียดเบียน
2. โลภ
3. ปองร้าย
4. หมกมุ่นในกาม

๑๐. กุศลวิตกใด เป็นปฏิปักษ์ต่อกามวิตก ?

1. เนกขัมมวิตก
2. อพยาบาทวิตก
3. อวิหิงสาวิตก
4. ถูกทุกข้อ

๑๑. อวิหิงสาวิตก มีอะไรเป็นสมุฏฐาน ?

1. อโลภะ
2. อโทสะ
3. อโมหะ
4. อรติ

๑๒. ไฟชนิดใด เป็นเหตุให้คนล่วงละเมิดศีลข้อที่ ๓ ?

1. ไฟราคะ
2. ไฟโทสะ
3. ไฟโมหะ
4. ถูกทุกข้อ

๑๓. ไฟชนิดใด เป็นเหตุให้คนล่วงละเมิดศีลข้อที่ ๑ ?

1. ไฟราคะ
2. ไฟโทสะ
3. ไฟโมหะ
4. ถูกทุกข้อ

๑๔. ไฟในข้อใด ทำให้หลงผิดเห็นกงจักรเป็นดอกบัว ?

1. ไฟราคะ
2. ไฟโทสะ
3. ไฟโมหะ
4. ถูกทุกข้อ

๑๕. เห็นคนส่วนใหญ่ทำบุญจึงทำตาม จัดเข้าในอธิปไตยใด ?

• อัตตาธิปไตย
• โลกาธิปไตย
• ธัมมาธิปไตย
• ประชาธิปไตย

๑๖. ประชาธิปไตยล้มเหลว เพราะขาดอธิปไตยใด ?

1. อัตตาธิปไตย
2. โลกาธิปไตย
3. ธัมมาธิปไตย
4. ถูกทุกข้อ

๑๗. ปัญญาหยั่งรู้ว่า การเกิดเป็นทุกข์ จัดเป็นญาณอะไร ?

1. สัจจญาณ
2. กิจจญาณ
3. กตญาณ
4. มรรคญาณ

๑๘. ปัญญาหยั่งรู้ว่า ทุกข์ละไม่ได้ กำหนดรู้ได้อย่างเดียว จัดเป็นญาณอะไร ?

1. สัจจญาณ
2. กิจจญาณ
3. กตญาณ
4. มรรคญาณ

๑๙. ปัญญาหยั่งรู้ว่า เหตุเกิดทุกข์ ละได้แล้ว จัดเป็นญาณอะไร ?

1. สัจจญาณ
2. กิจจญาณ
3. กตญาณ
4. มรรคญาณ

๒๐. อยากได้อำนาจมาครอง จัดเป็นตัณหาประเภทใด ?

1. กามตัณหา
2. ภวตัณหา
3. วิภวตัณหา
4. กิเลสตัณหา

๒๑. ฆ่าตัวตายเพราะอกหัก จัดเป็นตัณหาประเภทใด ?

1. กามตัณหา
2. ภวตัณหา
3. วิภวตัณหา
4. ราคตัณหา

๒๒. ปิฎกใด กล่าวเรื่องศีลเป็นส่วนมาก ?

1. วินัยปิฎก
2. สุตตันตปิฎก
3. อภิธรรมปิฎก
4. ถูกทุกข้อ

๒๓. ปิฎกใด กล่าวเรื่อง จิต เจตสิก รูป นิพพาน เป็นส่วนมาก ?

1. วินัยปิฎก
2. สุตตันตปิฎก
3. อภิธรรมปิฎก
4. ถูกทุกข้อ

๒๔. การสงเคราะห์ช่วยเหลือมนุษย์ จัดเข้าในจริยาใด ?

1. โลกัตถจริยา
2. ญาตัตถจริยา
3. พุทธัตถจริยา
4. อัตถจริยา

๒๕. พระพุทธเจ้าทรงบำเพ็ญพุทธจริยา ๓ ประการเป็นเวลากี่ปี ?

1. ๒๕ ปี
2. ๓๕ ปี
3. ๔๕ ปี
4. ๘๐ ปี

๒๖. จริยาใด ทำให้ความเป็นพระพุทธเจ้าสมบูรณ์ ?

1. โลกัตถจริยา
2. ญาตัตถจริยา
3. พุทธัตถจริยา
4. อัตถจริยา

๒๗. ให้ทุกข์แก่ท่าน ทุกข์นั้นถึงตัว จัดเป็นวัฏฏะใด ?

1. กิเลสวัฏฏะ
2. กัมมวัฏฏะ
3. วิปากวัฏฏะ
4. สังสารวัฏฏะ

๒๘. อะไรเป็นเหตุให้มนุษย์เวียนว่ายตายเกิดไม่มีที่สิ้นสุด ?

1. กิเลส
2. กรรม
3. วิบาก
4. กิเลส กรรม วิบาก

๒๙. การบำเพ็ญสมถภาวนา จัดเข้าในสิกขาใด ?

1. อธิสีลสิกขา
2. อธิจิตตสิกขา
3. อธิปัญญาสิกขา
4. ไตรสิกขา

๓๐. อานิสงส์ของการปฏิบัติตามไตรสิกขาโดยตรง คือข้อใด ?

1. กำจัดทุกข์
2. กำจัดโศก
3. กำจัดภัย
4. กำจัดกิเลส

๓๑. สิกขาข้อใด ทำลายอวิชชาได้ ?

1. อธิสีลสิกขา
2. อธิจิตตสิกขา
3. อธิปัญญาสิกขา
4. ไตรสิกขา

๓๒. ข้อใด แสดงความหมายของคำว่า ยากดีมีจนไม่พ้นตาย ได้ถูกต้อง ?

1. ไตรเพท
2. ไตรลักษณ์
3. ไตรสิกขา
4. ไตรภูมิ

๓๓. อกุศลธรรมใด เป็นข้าศึกโดยตรงต่อเมตตา ?

1. โลภะ
2. โทสะ
3. โมหะ
4. ราคะ

๓๔. อัปปมัญญาใด ส่งเสริมความยุติธรรม ?

1. เมตตา
2. กรุณา
3. มุทิตา
4. อุเบกขา

๓๕. พระอริยบุคคลใด ละสังโยชน์ได้ ๓ และทำราคะ โทสะ โมหะให้เบาบาง ?

1. พระโสดาบัน
2. พระสกทาคามี
3. พระอนาคามี
4. พระอรหันต์

๓๖. ปาณาติปาตา เวรมณี มีความเชื่อมโยงกับสัมปรายิกัตถประโยชน์ข้อใด ?

1. สัทธาสัมปทา
2. สีลสัมปทา
3. จาคสัมปทา
4. ปัญญาสัมปทา

๓๗. อวิชชา คือความไม่รู้ ละได้ด้วยมรรคใด ?

1. โสดาปัตติมรรค
2. สกทาคามิมรรค
3. อนาคามิมรรค
4. อรหัตตมรรค

๓๘. อริยผลใด เป็นกระแสเบื้องต้นที่จะนำไปสู่พระนิพพาน ?

1. โสดาปัตติผล
2. สกทาคามิผล
3. อนาคามิผล
4. อรหัตตผล

๓๙. อนุปุพพีกถาข้อใด ขัดเกลาจิตไม่ให้เป็นคนโหดร้าย ?

1. ทานกถา
2. สีลกถา
3. สัคคกถา
4. กามาทีนวกถา

๔๐. ผู้ประกอบด้วยธัมมมัจฉริยะ มีลักษณะเช่นใด ?

1. หวงถิ่น
2. หวงสกุล
3. หวงลาภ
4. หวงวิชา

๔๑. รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ จัดเป็นมารอะไร ?

1. ขันธมาร
2. กิเลสมาร
3. อภิสังขารมาร
4. มัจจุมาร

๔๒. คนที่ติดใจรักใคร่หมกมุ่นในกามคุณ ๕ ควรเจริญกัมมัฏฐานใด ?

1. เมตตา
2. กสิณ
3. กายคตาสติ
4. เทวตานุสสติ

๔๓. ธาตุ ๔ คือ ดิน น้ำ ไฟ ลม จัดเป็นอะไร ?

1. รูป
2. เวทนา
3. สัญญา
4. สังขาร

๔๔. อาการย้ำคิดย้ำทำ ขาดความมั่นใจในตัวเอง เป็นลักษณะของคนจริตใด ?

1. โทสจริต
2. วิตักกจริต
3. สัทธาจริต
4. พุทธิจริต

๔๕. ธรรมคุณใด มีลักษณะเป็นวิทยาศาสตร์อย่างเด่นชัด ?

1. สนฺทิฏฺฐิโก
2. อกาลิโก
3. เอหิปสฺสิโก
4. โอปนยิโก

๔๖. ข้อใด ไม่ใช่หลักอปริหานิยธรรม ?

1. หมั่นประชุม
2. เคารพผู้ใหญ่
3. ไม่บังคับสตรี
4. คบสัตบุรุษ

๔๗. รับราชการด้วยความซื่อสัตย์สุจริต จัดเข้าในมรรคใด ?

1. สัมมาสังกัปปะ
2. สัมมาอาชีวะ
3. สัมมาวายามะ
4. สัมมาสติ

๔๘. พุทธคุณข้อใด มีความหมายว่า พระพุทธเจ้าทรงเป็นบรมครู ?

1. อรหํ
2. สุคโต
3. โลกวิทู
4. สตฺถา เทวมนุสฺสานํ

๔๙. ปฏิบัติไม่ลวงโลกไม่มีมายาสาไถย ตรงกับสังฆคุณบทใด ?

1. สุปฏิปนฺโน
2. อุชุปฏิปนฺโน
3. ญายปฏิปนฺโน
4. สามีจิปฏิปนฺโน

๕๐. การบำเพ็ญบารมี ๓ ระดับ ระดับสูงสุดตรงกับข้อใด ?

1. บารมี
2. อุปบารมี
3. ปรมัตถปารมี
4. ถูกทุกข้อ