ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม  ธรรมศึกษาชั้นโท ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป พ.ศ. ๒๕๖๑

๑. คำว่า สมถะ หมายถึงอะไร ?

  1. มักน้อย
  2. สันโดษ
  3. สงบใจ
  4. เห็นแจ้ง

๒. การเจริญวิปัสสนา เป็นเหตุให้รู้แจ้งอะไร ?

  1. สภาวธรรม
  2. โลก
  3. อภิญญา
  4. ไตรภพ

๓. สิ่งที่ทำให้สัตว์หลงติดข้องอยู่ในโลก เรียกว่าอะไร ?

  1. กาม
  2. กิเลส
  3. กรรม
  4. วิบาก

๔. ข้อใด จัดเป็นวัตถุกาม ?

  1. รูป
  2. โลภะ
  3. อรติ
  4. โทสะ

๕. พระพุทธเจ้าทรงยกย่องการบูชาแบบใด ว่าเป็นเลิศ ?

  1. อามิสบูชา
  2. ปฏิบัติบูชา
  3. สักการบูชา
  4. พุทธบูชา

๖. การกล่าวต้อนรับด้วยคำไพเราะ ชื่อว่าปฏิบัติตามหลักธรรมใด ?

  1. อามิสบูชา
  2. ปฏิบัติบูชา
  3. อามิสปฏิสันถาร
  4. ธัมมปฏิสันถาร

๗. ความสบายใจของคนที่ไม่ถูกกิเลสครอบงำ จัดเป็นสุขประเภทใด ?

  1. อามิสสุข
  2. นิรามิสสุข
  3. กายิกสุข
  4. เจตสิกสุข

๘. ความคิดที่จะเบียดเบียนกัน จัดเข้าในอกุศลวิตกใด ?

  1. กามวิตก
  2. พยาบาทวิตก
  3. วิหิงสาวิตก
  4. ถูกทุกข้อ

๙. คนถูกกามวิตกครอบงำ มักมีพฤติกรรมเช่นไร ?

  1. ชอบเบียดเบียน
  2. โลภ
  3. ปองร้าย
  4. หมกมุ่นในกาม

๑๐. กุศลวิตกใด เป็นปฏิปักษ์ต่อกามวิตก ?

  1. เนกขัมมวิตก
  2. อพยาบาทวิตก
  3. อวิหิงสาวิตก
  4. ถูกทุกข้อ

๑๑. อวิหิงสาวิตก มีอะไรเป็นสมุฏฐาน ?

  1. อโลภะ
  2. อโทสะ
  3. อโมหะ
  4. อรติ

๑๒. ไฟชนิดใด เป็นเหตุให้คนล่วงละเมิดศีลข้อที่ ๓ ?

  1. ไฟราคะ
  2. ไฟโทสะ
  3. ไฟโมหะ
  4. ถูกทุกข้อ

๑๓. ไฟชนิดใด เป็นเหตุให้คนล่วงละเมิดศีลข้อที่ ๑ ?

  1. ไฟราคะ
  2. ไฟโทสะ
  3. ไฟโมหะ
  4. ถูกทุกข้อ

๑๔. ไฟในข้อใด ทำให้หลงผิดเห็นกงจักรเป็นดอกบัว ?

  1. ไฟราคะ
  2. ไฟโทสะ
  3. ไฟโมหะ
  4. ถูกทุกข้อ

๑๕. เห็นคนส่วนใหญ่ทำบุญจึงทำตาม จัดเข้าในอธิปไตยใด ?

  • อัตตาธิปไตย
  • โลกาธิปไตย
  • ธัมมาธิปไตย
  • ประชาธิปไตย

๑๖. ประชาธิปไตยล้มเหลว เพราะขาดอธิปไตยใด ?

  1. อัตตาธิปไตย
  2. โลกาธิปไตย
  3. ธัมมาธิปไตย
  4. ถูกทุกข้อ

๑๗. ปัญญาหยั่งรู้ว่า การเกิดเป็นทุกข์ จัดเป็นญาณอะไร ?

  1. สัจจญาณ
  2. กิจจญาณ
  3. กตญาณ
  4. มรรคญาณ

๑๘. ปัญญาหยั่งรู้ว่า ทุกข์ละไม่ได้ กำหนดรู้ได้อย่างเดียว จัดเป็นญาณอะไร ?

  1. สัจจญาณ
  2. กิจจญาณ
  3. กตญาณ
  4. มรรคญาณ

๑๙. ปัญญาหยั่งรู้ว่า เหตุเกิดทุกข์ ละได้แล้ว จัดเป็นญาณอะไร ?

  1. สัจจญาณ
  2. กิจจญาณ
  3. กตญาณ
  4. มรรคญาณ

๒๐. อยากได้อำนาจมาครอง จัดเป็นตัณหาประเภทใด ?

  1. กามตัณหา
  2. ภวตัณหา
  3. วิภวตัณหา
  4. กิเลสตัณหา

๒๑. ฆ่าตัวตายเพราะอกหัก จัดเป็นตัณหาประเภทใด ?

  1. กามตัณหา
  2. ภวตัณหา
  3. วิภวตัณหา
  4. ราคตัณหา

๒๒. ปิฎกใด กล่าวเรื่องศีลเป็นส่วนมาก ?

  1. วินัยปิฎก
  2. สุตตันตปิฎก
  3. อภิธรรมปิฎก
  4. ถูกทุกข้อ

๒๓. ปิฎกใด กล่าวเรื่อง จิต เจตสิก รูป นิพพาน เป็นส่วนมาก ?

  1. วินัยปิฎก
  2. สุตตันตปิฎก
  3. อภิธรรมปิฎก
  4. ถูกทุกข้อ

๒๔. การสงเคราะห์ช่วยเหลือมนุษย์ จัดเข้าในจริยาใด ?

  1. โลกัตถจริยา
  2. ญาตัตถจริยา
  3. พุทธัตถจริยา
  4. อัตถจริยา

๒๕. พระพุทธเจ้าทรงบำเพ็ญพุทธจริยา ๓ ประการเป็นเวลากี่ปี ?

  1. ๒๕ ปี
  2. ๓๕ ปี
  3. ๔๕ ปี
  4. ๘๐ ปี

๒๖. จริยาใด ทำให้ความเป็นพระพุทธเจ้าสมบูรณ์ ?

  1. โลกัตถจริยา
  2. ญาตัตถจริยา
  3. พุทธัตถจริยา
  4. อัตถจริยา

๒๗. ให้ทุกข์แก่ท่าน ทุกข์นั้นถึงตัว จัดเป็นวัฏฏะใด ?

  1. กิเลสวัฏฏะ
  2. กัมมวัฏฏะ
  3. วิปากวัฏฏะ
  4. สังสารวัฏฏะ

๒๘. อะไรเป็นเหตุให้มนุษย์เวียนว่ายตายเกิดไม่มีที่สิ้นสุด ?

  1. กิเลส
  2. กรรม
  3. วิบาก
  4. กิเลส กรรม วิบาก

๒๙. การบำเพ็ญสมถภาวนา จัดเข้าในสิกขาใด ?

  1. อธิสีลสิกขา
  2. อธิจิตตสิกขา
  3. อธิปัญญาสิกขา
  4. ไตรสิกขา

๓๐. อานิสงส์ของการปฏิบัติตามไตรสิกขาโดยตรง คือข้อใด ?

  1. กำจัดทุกข์
  2. กำจัดโศก
  3. กำจัดภัย
  4. กำจัดกิเลส

๓๑. สิกขาข้อใด ทำลายอวิชชาได้ ?

  1. อธิสีลสิกขา
  2. อธิจิตตสิกขา
  3. อธิปัญญาสิกขา
  4. ไตรสิกขา

๓๒. ข้อใด แสดงความหมายของคำว่า ยากดีมีจนไม่พ้นตาย ได้ถูกต้อง ?

  1. ไตรเพท
  2. ไตรลักษณ์
  3. ไตรสิกขา
  4. ไตรภูมิ

๓๓. อกุศลธรรมใด เป็นข้าศึกโดยตรงต่อเมตตา ?

  1. โลภะ
  2. โทสะ
  3. โมหะ
  4. ราคะ

๓๔. อัปปมัญญาใด ส่งเสริมความยุติธรรม ?

  1. เมตตา
  2. กรุณา
  3. มุทิตา
  4. อุเบกขา

๓๕. พระอริยบุคคลใด ละสังโยชน์ได้ ๓ และทำราคะ โทสะ โมหะให้เบาบาง ?

  1. พระโสดาบัน
  2. พระสกทาคามี
  3. พระอนาคามี
  4. พระอรหันต์

๓๖. ปาณาติปาตา เวรมณี มีความเชื่อมโยงกับสัมปรายิกัตถประโยชน์ข้อใด ?

  1. สัทธาสัมปทา
  2. สีลสัมปทา
  3. จาคสัมปทา
  4. ปัญญาสัมปทา

๓๗. อวิชชา คือความไม่รู้ ละได้ด้วยมรรคใด ?

  1. โสดาปัตติมรรค
  2. สกทาคามิมรรค
  3. อนาคามิมรรค
  4. อรหัตตมรรค

๓๘. อริยผลใด เป็นกระแสเบื้องต้นที่จะนำไปสู่พระนิพพาน ?

  1. โสดาปัตติผล
  2. สกทาคามิผล
  3. อนาคามิผล
  4. อรหัตตผล

๓๙. อนุปุพพีกถาข้อใด ขัดเกลาจิตไม่ให้เป็นคนโหดร้าย ?

  1. ทานกถา
  2. สีลกถา
  3. สัคคกถา
  4. กามาทีนวกถา

๔๐. ผู้ประกอบด้วยธัมมมัจฉริยะ มีลักษณะเช่นใด ?

  1. หวงถิ่น
  2. หวงสกุล
  3. หวงลาภ
  4. หวงวิชา

๔๑. รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ จัดเป็นมารอะไร ?

  1. ขันธมาร
  2. กิเลสมาร
  3. อภิสังขารมาร
  4. มัจจุมาร

๔๒. คนที่ติดใจรักใคร่หมกมุ่นในกามคุณ ๕ ควรเจริญกัมมัฏฐานใด ?

  1. เมตตา
  2. กสิณ
  3. กายคตาสติ
  4. เทวตานุสสติ

๔๓. ธาตุ ๔ คือ ดิน น้ำ ไฟ ลม จัดเป็นอะไร ?

  1. รูป
  2. เวทนา
  3. สัญญา
  4. สังขาร

๔๔. อาการย้ำคิดย้ำทำ ขาดความมั่นใจในตัวเอง เป็นลักษณะของคนจริตใด ?

  1. โทสจริต
  2. วิตักกจริต
  3. สัทธาจริต
  4. พุทธิจริต

๔๕. ธรรมคุณใด มีลักษณะเป็นวิทยาศาสตร์อย่างเด่นชัด ?

  1. สนฺทิฏฺฐิโก
  2. อกาลิโก
  3. เอหิปสฺสิโก
  4. โอปนยิโก

๔๖. ข้อใด ไม่ใช่หลักอปริหานิยธรรม ?

  1. หมั่นประชุม
  2. เคารพผู้ใหญ่
  3. ไม่บังคับสตรี
  4. คบสัตบุรุษ

๔๗. รับราชการด้วยความซื่อสัตย์สุจริต จัดเข้าในมรรคใด ?

  1. สัมมาสังกัปปะ
  2. สัมมาอาชีวะ
  3. สัมมาวายามะ
  4. สัมมาสติ

๔๘. พุทธคุณข้อใด มีความหมายว่า พระพุทธเจ้าทรงเป็นบรมครู ?

  1. อรหํ
  2. สุคโต
  3. โลกวิทู
  4. สตฺถา เทวมนุสฺสานํ

๔๙. ปฏิบัติไม่ลวงโลกไม่มีมายาสาไถย ตรงกับสังฆคุณบทใด ?

  1. สุปฏิปนฺโน
  2. อุชุปฏิปนฺโน
  3. ญายปฏิปนฺโน
  4. สามีจิปฏิปนฺโน

๕๐. การบำเพ็ญบารมี ๓ ระดับ ระดับสูงสุดตรงกับข้อใด ?

  1. บารมี
  2. อุปบารมี
  3. ปรมัตถปารมี
  4. ถูกทุกข้อ