พุทธศาสนสุภาษิต ขันติวรรค (หมวดความอดทน)

พุทธศาสนสุภาษิต ขันติวรรค (หมวดความอดทน) รวมพุทธศาสนสุภาษิตในหมวดขันติวรรค ว่าด้วยความอดทน พร้อมคำแปลและคำอธิบายที่ลึกซึ้ง เน้นหลักธรรมเกี่ยวกับความอดทน การฝึกใจ และการไม่โกรธตามคำสอนของพระพุทธเจ้า เหมาะสำหรับนักเรียน ครู และผู้สนใจศึกษาธรรมะเพื่อเสริมสร้างความอดทนและความสงบในจิตใจ

ขนฺตี ปรมํ ตโป ตีติกฺขา “ขันติ คือ ความอดทน เป็นตบะอย่างยิ่ง”

ขันติ หมายถึง ความอดทน ความสามารถที่จะทนทานต่อสิ่งที่มากระทบกาย กระทบใจ โดยไม่หวั่นไหว ไม่ตกอยู่ในอำนาจของอารมณ์หรือกิเลสต่าง ๆ ที่เข้ามาครอบงำจิตใจ

ขนฺติ สาหสวารณา “ความอดทน ห้ามไว้ได้ซึ่งความผลุนผลัน”

ความผลุนผลัน หมายถึง การรีบเร่งในการกระทำโดยขาดความยั้งคิด ขาดการพิจารณาด้วยสติและปัญญา เป็นการตัดสินใจที่ทำไปเพราะความรีบร้อน

ขนฺติ ธีรสฺสลงฺกาโร “ความอดทน เป็นเครื่องประดับของนักปราชญ์”

นอกจากเครื่องประดับภายนอกที่ทำให้ร่างกายงดงามแล้ว ยังมีเครื่องประดับอีกประเภทหนึ่งที่มีคุณค่ายิ่งกว่า คือ เครื่องประดับภายใน

ขนฺติ ตโป ตปสฺสิโน “ความอดทน เป็นตบะของผู้พากเพียร”

ขันติ แปลว่า ความอดทน หมายถึง อาการของจิตใจที่ไม่หวั่นไหว ไม่ถูกครอบงำด้วยอำนาจของอารมณ์หรือกิเลสต่าง ๆ เมื่อความโกรธ ความโลภ

ขนฺติ พลํ ว ยตีนํ “ความอดทน เป็นกำลังของท่านนักพรต”

คำว่า นักพรต หมายถึง ผู้ที่ตั้งใจปฏิบัติเพื่อขัดเกลาจิตใจของตนเอง เพื่อกำจัดกิเลสให้หมดสิ้นไปจากจิตใจ ในที่นี้หมายถึงนักบวชในพระพุทธศาสนา

ขนฺติพลา สมณพฺราหฺมณา “สมณพราหมณ์ มีความอดทนเป็นกำลัง”

คำว่า สมณพราหมณ์ หมายถึง ผู้ที่ละทางโลก ออกบวชเพื่อแสวงหาหนทางแห่งความหลุดพ้นจากทุกข์ในวัฏสงสาร เป้าหมายของสมณพราหมณ์คือการฝึกฝน

มนาโป โหติ ขนฺติโก “ผู้มีความอดทน ย่อมเป็นที่ชอบใจ (ของคนอื่น)”

ผู้ที่มีความอดทน คือผู้ที่มีจิตใจเข้มแข็งและมั่นคง สามารถควบคุมตนเองได้ดี ไม่หวั่นไหวไปตามสิ่งเร้าที่มากระทบ ทั้งยังมีใจเย็น

อตฺตโนปิ ปเรสญฺจ อตฺถาวโห ว ขนฺติโก สคฺคโมกฺขคมํ มคฺคํ อารุฬฺโห โหติ ขนฺติโก.

ผู้มีขันติ ชื่อว่านำประโยชน์มาให้ ทั้งแก่ตน ทั้งแก่ผู้อื่น ผู้มีขันติ ชื่อว่าเป็นผู้ขึ้นสู่ทางไปสวรรค์และนิพพาน.

ขนฺติโก เมตฺตวา ลาภี ยสสฺสี สุขสีลวา ปิโย เทวมนุสฺสานํ มนาโป โหติ ขนฺติโก.

ผู้มีขันติ นับว่ามีเมตตา มีลาภ มียศ และมีสุขเสมอ ผู้มีขันติ เป็นที่รักที่ชอบใจของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย.

ขนฺติ ธีรสฺส ลงฺกาโร ขนฺติ ตโป ตปสฺสิโน ขนฺติ พลํ ว ยตีนํ ขนฺติ หิตสุขาวหา.

ขันติ เป็นเครื่องประดับของนักปราชญ์ ขันติ เป็นตบะของผู้พากเพียร ขันติ เป็นกำลังของนักพรต ขันติ นำประโยชน์สุขมาให้.

น สุทฺธิ เสจเนน อตฺถิ นปิ เกวลี พฺราหฺมโณ น เจว ขนฺติ โสรจฺจํ นปิ โส ปรินิพฺพุโต.

ความบริสุทธิ์ก็ดี ผู้ที่จะประเสริฐล้วนก็ดี ขันติและโสรัจจะก็ดี จะเป็นผู้เย็นสนิทก็ดี ย่อมไม่มี เพราะการชำระล้าง (ด้วยน้ำ).

น เหตมตฺถํ มหตีปิ เสนา สราชิกา ยุชฺฌมานา ลเภถ ยํ ขนฺติมา สปฺปุริโส ลเภถ ขนฺติผลสฺสูปสมนฺติ เวรา.

เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ.

Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.