ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นโท พ.ศ. ๒๕๔๗

๑. พระอริยบุคคลชั้นใด ชื่อว่า พระอเสขะ ?

1. พระโสดาบัน
2. พระสกทาคามี
3. พระอนาคามี
4. พระอรหันต์

๒. การกระทำในข้อใด เป็นอุบายสงบใจ ?

1. พิจารณาสังขารว่าไม่เที่ยง
2. พิจารณาสังขารว่าเป็นทุกข์
3. พิจารณาสังขารว่าเป็นอสุภะ
4. พิจารณาสังขารว่าไม่ใช่ตัวตน

๓. การปฏิบัติตามคำสั่งสอนของครูอาจารย์ จัดเป็นบูชาใด ?

1. อามิสบูชา
2. ปฏิบัติบูชา
3. ธัมมบูชา
4. สักการบูชา

๔. การมอบไมตรีแก่ผู้มาเยือนลักษณะใด เรียกว่าธัมมปฏิสันถาร ?

1. นำน้ำมาให้ดื่ม
2. จัดหมากพลูไว้ให้
3. กล่าวธรรมให้ฟัง
4. มอบพระเครื่องให้

๕. คนที่มีพยาบาทวิตก มักมีพฤติกรรมเช่นไร ?

1. ออกล่าสัตว์ในป่า
2. ผูกใจเจ็บที่ถูกรังแก
3. ชอบยกพวกตีกัน
4. คิดอยากได้ของคนอื่น

๖. กุศลวิตกข้อใด เป็นปฏิปักข์ต่อกามวิตก ?

1. เนกขัมมวิตก
2. อพยาบาทวิตก
3. อวิหิงสาวิตก
4. ถูกทุกข้อ

๗. คนที่ไม่รู้จักบาปบุญคุณโทษ เพราะถูกไฟกองใดเผา ?

1. ไฟราคะ
2. ไฟโทสะ
3. ไฟโมหะ
4. ไฟธาตุ

๘. ข่าวฆ่ากันตายเพราะอารมณ์โกรธ สาเหตุเกิดจากไฟกองใด ?

1. ไฟตัณหา
2. ไฟโมหะ
3. ไฟราคะ
4. ไฟโทสะ

๙. คนที่คล้อยตามกระแสนิยมของสังคม ตรงกับอธิปเตยยะข้อใด ?

1. โลกาธิปเตยยะ
2. อัตตาธิปเตยยะ
3. ธัมมาธิปเตยยะ
4. ไม่ใช่อธิปเตยยะ

๑๐. ปัญญาหยั่งรู้ว่า การเกิดเป็นทุกข์ จัดเป็นญาณอะไร ?

1. สัจจญาณ
2. กิจจญาณ
3. กตญาณ
4. มรรคญาณ

๑๑. “ อยากเป็นสะใภ้นายก ” จัดเป็นตัณหาใด ?

1. กามตัณหา
2. ภวตัณหา
3. วิภวตัณหา
4. สิ้นตัณหา

๑๒. อนุปาทินนกสังขาร สังขารไม่มีใจครอง ตรงกับข้อใด ?

1. มนุษย์
2. อมนุษย์
3. ต้นไม้
4. เทวดา

๑๓. ในเรื่องปาฏิหาริย์ พระพุทธเจ้าทรงยกย่องปาฏิหาริย์ใด ?

1. อิทธิปาฏิหาริย์
2. อาเทสนาปาฏิหาริย์
3. อนุสาสนีปาฏิหาริย์
4. ถูกทุกข้อ

๑๔. คำว่า “ วิสุทธิเทพ ” สำหรับใช้เรียกใคร ?

1. พระเจ้าแผ่นดิน
2. พระอรหันต์
3. พระภูมิเจ้าที่
4. พระอินทร์

๑๕. พุทธจริยาข้อใด ทรงประพฤติให้เป็นประโยชน์แก่ชาวโลก ?

1. ช่วยคนให้พ้นทุกข์
2. บัญญัติสิกขาบท
3. เทศน์โปรดพระญาติ
4. ประกาศคำสอน

๑๖. สวรรค์ทั้ง ๖ ชั้น ชั้นใดจัดว่าต่ำที่สุด ?

1. ดุสิต
2. ดาวดึงส์
3. นิมมานรดี
4. จาตุมมหาราชิกา

๑๗. การสวดมนต์ให้จิตสงบจากความฟุ้งซ่าน จัดเป็นวิเวกใด ?

1. กายวิเวก
2. จิตตวิเวก
3. อุปธิวิเวก
4. ถูกทุกข้อ

๑๘. การฝึกหัดในข้อใด จัดเป็นศีลสิกขา ?

1. การรักษามารยาททางกาย
2. การรักษาจิตให้อยู่ในอำนาจ
3. การรอบรู้สภาวธรรมทั้งปวง
4. การรักษาใจไม่ให้เศร้าหมอง

๑๙. เมื่อรู้ว่า “ คบคนพาล พาลพาไปหาผิด ” พึงปฏิบัติตนตามหลักอปัสเสนธรรมข้อใด ?

1. พิจารณาแล้วเสพ
2. พิจารณาแล้วเว้น
3. พิจารณาแล้วอดกลั้น
4. พิจารณาแล้วบรรเทา

๒๐. คำว่า “ โสมนัส ” ในเวทนา ๕ หมายเอาเวทนาในข้อใด ?

1. ทุกข์ใจ
2. ทุกข์กาย
3. สุขใจ
4. สุขกาย

๒๑. ผู้ปรารถนาให้คนอื่นมีความสุขความเจริญ โดยไม่เจาะจงว่าใคร จัดเป็นอัปปมัญญาข้อใด ?

1. เมตตา
2. กรุณา
3. มุทิตา
4. อุเบกขา

๒๒. ผู้ที่เห็นคนอื่นได้ดีแล้วมีจิตริษยา ชื่อว่าไม่มีอัปปมัญญาข้อใด ?

1. เมตตา
2. กรุณา
3. มุทิตา
4. อุเบกขา

๒๓. เมื่อไม่รู้ในทุกข์ ย่อมไม่รู้อะไร อันเป็นเหตุให้เกิดทุกข์ ?

1. ทุกข์
2. สมุทัย
3. นิโรธ
4. มรรค

๒๔. นิกายเถรวาทในประเทศไทย ไม่มีพุทธบริษัทใด ?

1. ภิกษุ
2. ภิกษุณี
3. อุบาสก
4. อุบาสิกา

๒๕. นักเรียนที่ต้องฟังครูอธิบายบทเรียนตั้งหลายครั้ง จึงจะเข้าใจจัดเป็นบุคคลประเภทใด ?

1. อุคฆติตัญญู
2. วิปจิตัญญู
3. เนยยะ
4. ปทปรมะ

๒๖. คนถูกโอฆะคืออวิชชาครอบงำ มีลักษณะเช่นไร ?

1. ชอบถือศีลฟังเทศน์
2. เชื่อกรรมลิขิต
3. ไม่ถือมงคลตื่นข่าว
4. ไม่รู้วิธีดับทุกข์

๒๗. คนที่มีจิตใจตระหนี่ ควรฟังอนุปุพพีกถาข้อใด ?

1. ทานกถา
2. สีลกถา
3. สัคคกถา
4. กามาทีนวกถา

๒๘. อนุปุพพีกถา ข้อใดสนับสนุนส่งเสริมการไม่เบียดเบียนกัน ?

1. ทานกถา
2. สีลกถา
3. สัคคกถา
4. กามาทีนวกถา

๒๙. คนหวงความดี กลัวคนอื่นจะดีกว่า ชื่อว่าตระหนี่อะไร ?

1. ตระกูล
2. ที่อยู่
3. วรรณะ
4. ลาภ

๓๐. คนที่ไม่รู้จักแบ่งปัน หวงไว้บริโภคคนเดียว เพราะตระหนี่อะไร ?

1. ตระกูล
2. ลาภ
3. วรรณะ
4. ธรรม

๓๑. มัจฉริยะ ความตระหนี่หวงแหน มีอะไรเป็นสมุฏฐาน ?

1. มานะ
2. โทสะ
3. โมหะ
4. โลภะ

๓๒. “ ถูกยั่วโทสะ ยิงไม่ยั้ง ” เพราะถูกมารข้อใดครอบงำ ?

1. ขันธมาร
2. กิเลสมาร
3. มัจจุมาร
4. เทวปุตตมาร

๓๓. รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ จัดเข้าในมารข้อใด ?

1. มัจจุมาร
2. เทวปุตตมาร
3. ขันธมาร
4. อภิสังขารมาร

๓๔. คนที่ถือมงคลตื่นข่าว ชอบเชื่อข่าวลือ จัดเป็นคนมีจริตใด ?

1. ราคจริต
2. วิตกจริต
3. โมหจริต
4. สัทธาจริต

๓๕. อสุภกัมมัฏฐาน ๑๐ อย่าง เหมาะสำหรับคนมีจริตใด ?

1. ราคจริต
2. โทสจริต
3. วิตกจริต
4. สัทธาจริต

๓๖. คนจะมีความรู้คู่คุณธรรมได้นั้น พึงประพฤติอนุโลมตามพุทธคุณข้อใด ?

1. สมฺมาสมฺพุทฺโธ
2. วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน
3. สุคโต โลกวิทู
4. สตฺถา เทวมนุสฺสานํ

๓๗. ธรรมคุณข้อว่า “ ปจฺจตฺตํ เวทิตพฺโพ วิญฺญูหิ ” ตรงกับข้อใด ?

1. ผู้บรรลุย่อมเห็นผลเองรู้เอง
2. ไม่ต้องเชื่อตามคำพูดคนอื่น
3. อันวิญญูพึงรู้แจ้งเฉพาะตน
4. ผู้ไม่ใช่วิญญูพึงรู้แจ้งไม่ได้

๓๘. สังฆคุณบทว่า “ อญฺชลิกรณีโย ” ตรงกับข้อใด ?

1. ผู้ควรของคำนับ
2. ผู้ควรของต้อนรับ
3. ผู้ควรของทำบุญ
4. ผู้ควรทำอัญชลี

๓๙. พระสงฆ์ได้ชื่อว่า อุชุปฏิปนฺโน เพราะปฏิบัติตนเช่นไร ?

1. ปฏิบัติดีแล้ว
2. ปฏิบัติไม่ลวงโลก
3. ปฏิบัติเป็นธรรม
4. ปฏิบัติสมควร

๔๐. การปฏิบัติตามพุทธคุณข้อ สุคโต ย่อมเกิดประโยชน์อย่างไร ?

1. เป็นผู้ควรแนะนำสั่งสอนเขา
2. รู้จักอัธยาศัยของคนต่างถิ่น
3. รู้จักถิ่นฐานบ้านเมืองต่างๆ
4. เมื่อไปที่ใด ที่นั้นเจริญรุ่งเรือง

๔๑. หากจะเปรียบวิสุทธิ ๗ เหมือนกับบันได ๗ ขั้น บันไดขั้นแรก ตรงกับข้อใด ?

1. จิตตวิสุทธิ
2. ทิฏฐิวิสุทธิ
3. สีลวิสุทธิ
4. ญาณทัสสนวิสุทธิ

๔๒. ผู้ที่เจริญสมาธิจนได้บรรลุฌาน จัดเป็นวิสุทธิข้อใด ?

1. จิตตวิสุทธิ
2. กังขาวิตรณวิสุทธิ
3. สีลวิสุทธิ
4. ญาณทัสสนวิสุทธิ

๔๓. การไม่รู้ว่า “ ชรามรณะเป็นต้นมีเพราะชาติ ชาติมีเพราะภพ ” จัดเป็นอวิชชาข้อใด ?

1. ไม่รู้จักความดับทุกข์
2. ไม่รู้จักปฏิจจสมุปบาท
3. ไม่รู้จักอดีตและอนาคต
4. ไม่รู้จักอดีตและปัจจุบัน

๔๔. คนที่ตั้งใจแน่วแน่ว่า จะไม่ดื่มสุรา ชื่อว่าบำเพ็ญบารมีใด ?

1. ขันติบารมี
2. อุเบกขาบารมี
3. ศีลบารมี
4. อธิษฐานบารมี

๔๕. ชาดกใด กล่าวถึงการบำเพ็ญวิริยบารมี ?

1. มหาชนกชาดก
2. เวสสันดรชาดก
3. เตมิยชาดก
4. เนมิราชชาดก

๔๖. ชาดกใด กล่าวถึงการบำเพ็ญทานบารมี ?

1. มหาชนกชาดก
2. จันทกุมารชาดก
3. เวสสันดรชาดก
4. สุวรรณสามชาดก

๔๗. การบริจาคโลหิตช่วยเหลือผู้ป่วย จัดเป็นบารมีใด ?

1. ทานบารมี
2. ทานอุปบารมี
3. เมตตาบารมี
4. เมตตาอุปบารมี

๔๘. คนบางคนทำกรรมชั่ว แต่ยังคงได้รับความสุขความเจริญอยู่เพราะเหตุใด ?

1. เพราะกรรมดีที่เคยทำกำลังให้ผลอยู่
2. เพราะกรรมชั่วที่ทำยังไม่ได้ช่องให้ผล
3. เพราะกรรมดียังมีกำลังมากกว่า
4. ถูกทุกข้อ

๔๙. กรรมที่ทำเมื่อจวนจะตาย เรียกว่ากรรมอะไร ?

1. อาสันนกรรม
2. อโหสิกรรม
3. ครุกรรม
4. พหุลกรรม

๕๐. ผู้ประสบอุบัติเหตุตายก่อนอายุขัย เพราะกรรมใดให้ผล ?

1. อุปปีฬกกรรม
2. ชนกกรรม
3. อุปฆาตกรรม
4. พหุลกรรม