ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม  ธรรมศึกษาชั้นโท พ.ศ. ๒๕๔๗

๑. พระอริยบุคคลชั้นใด ชื่อว่า พระอเสขะ ?

  1. พระโสดาบัน
  2. พระสกทาคามี
  3. พระอนาคามี
  4. พระอรหันต์

๒. การกระทำในข้อใด เป็นอุบายสงบใจ ?

  1. พิจารณาสังขารว่าไม่เที่ยง
  2. พิจารณาสังขารว่าเป็นทุกข์
  3. พิจารณาสังขารว่าเป็นอสุภะ
  4. พิจารณาสังขารว่าไม่ใช่ตัวตน

๓. การปฏิบัติตามคำสั่งสอนของครูอาจารย์ จัดเป็นบูชาใด ?

  1. อามิสบูชา
  2. ปฏิบัติบูชา
  3. ธัมมบูชา
  4. สักการบูชา

๔. การมอบไมตรีแก่ผู้มาเยือนลักษณะใด เรียกว่าธัมมปฏิสันถาร ?

  1. นำน้ำมาให้ดื่ม
  2. จัดหมากพลูไว้ให้
  3. กล่าวธรรมให้ฟัง
  4. มอบพระเครื่องให้

๕. คนที่มีพยาบาทวิตก มักมีพฤติกรรมเช่นไร ?

  1. ออกล่าสัตว์ในป่า
  2. ผูกใจเจ็บที่ถูกรังแก
  3. ชอบยกพวกตีกัน
  4. คิดอยากได้ของคนอื่น

๖. กุศลวิตกข้อใด เป็นปฏิปักข์ต่อกามวิตก ?

  1. เนกขัมมวิตก
  2. อพยาบาทวิตก
  3. อวิหิงสาวิตก
  4. ถูกทุกข้อ

๗. คนที่ไม่รู้จักบาปบุญคุณโทษ เพราะถูกไฟกองใดเผา ?

  1. ไฟราคะ
  2. ไฟโทสะ
  3. ไฟโมหะ
  4. ไฟธาตุ

๘. ข่าวฆ่ากันตายเพราะอารมณ์โกรธ สาเหตุเกิดจากไฟกองใด ?

  1. ไฟตัณหา
  2. ไฟโมหะ
  3. ไฟราคะ
  4. ไฟโทสะ

๙. คนที่คล้อยตามกระแสนิยมของสังคม ตรงกับอธิปเตยยะข้อใด ?

  1. โลกาธิปเตยยะ
  2. อัตตาธิปเตยยะ
  3. ธัมมาธิปเตยยะ
  4. ไม่ใช่อธิปเตยยะ

๑๐. ปัญญาหยั่งรู้ว่า การเกิดเป็นทุกข์ จัดเป็นญาณอะไร ?

  1. สัจจญาณ
  2. กิจจญาณ
  3. กตญาณ
  4. มรรคญาณ

๑๑. “ อยากเป็นสะใภ้นายก ” จัดเป็นตัณหาใด ?

  1. กามตัณหา
  2. ภวตัณหา
  3. วิภวตัณหา
  4. สิ้นตัณหา

๑๒. อนุปาทินนกสังขาร สังขารไม่มีใจครอง ตรงกับข้อใด ?

  1. มนุษย์
  2. อมนุษย์
  3. ต้นไม้
  4. เทวดา

๑๓. ในเรื่องปาฏิหาริย์ พระพุทธเจ้าทรงยกย่องปาฏิหาริย์ใด ?

  1. อิทธิปาฏิหาริย์
  2. อาเทสนาปาฏิหาริย์
  3. อนุสาสนีปาฏิหาริย์
  4. ถูกทุกข้อ

๑๔. คำว่า “ วิสุทธิเทพ ” สำหรับใช้เรียกใคร ?

  1. พระเจ้าแผ่นดิน
  2. พระอรหันต์
  3. พระภูมิเจ้าที่
  4. พระอินทร์

๑๕. พุทธจริยาข้อใด ทรงประพฤติให้เป็นประโยชน์แก่ชาวโลก ?

  1. ช่วยคนให้พ้นทุกข์
  2. บัญญัติสิกขาบท
  3. เทศน์โปรดพระญาติ
  4. ประกาศคำสอน

๑๖. สวรรค์ทั้ง ๖ ชั้น ชั้นใดจัดว่าต่ำที่สุด ?

  1. ดุสิต
  2. ดาวดึงส์
  3. นิมมานรดี
  4. จาตุมมหาราชิกา

๑๗. การสวดมนต์ให้จิตสงบจากความฟุ้งซ่าน จัดเป็นวิเวกใด ?

  1. กายวิเวก
  2. จิตตวิเวก
  3. อุปธิวิเวก
  4. ถูกทุกข้อ

๑๘. การฝึกหัดในข้อใด จัดเป็นศีลสิกขา ?

  1. การรักษามารยาททางกาย
  2. การรักษาจิตให้อยู่ในอำนาจ
  3. การรอบรู้สภาวธรรมทั้งปวง
  4. การรักษาใจไม่ให้เศร้าหมอง

๑๙. เมื่อรู้ว่า “ คบคนพาล พาลพาไปหาผิด ” พึงปฏิบัติตนตามหลักอปัสเสนธรรมข้อใด ?

  1. พิจารณาแล้วเสพ
  2. พิจารณาแล้วเว้น
  3. พิจารณาแล้วอดกลั้น
  4. พิจารณาแล้วบรรเทา

๒๐. คำว่า “ โสมนัส ” ในเวทนา ๕ หมายเอาเวทนาในข้อใด ?

  1. ทุกข์ใจ
  2. ทุกข์กาย
  3. สุขใจ
  4. สุขกาย

๒๑. ผู้ปรารถนาให้คนอื่นมีความสุขความเจริญ โดยไม่เจาะจงว่าใคร จัดเป็นอัปปมัญญาข้อใด ?

  1. เมตตา
  2. กรุณา
  3. มุทิตา
  4. อุเบกขา

๒๒. ผู้ที่เห็นคนอื่นได้ดีแล้วมีจิตริษยา ชื่อว่าไม่มีอัปปมัญญาข้อใด ?

  1. เมตตา
  2. กรุณา
  3. มุทิตา
  4. อุเบกขา

๒๓. เมื่อไม่รู้ในทุกข์ ย่อมไม่รู้อะไร อันเป็นเหตุให้เกิดทุกข์ ?

  1. ทุกข์
  2. สมุทัย
  3. นิโรธ
  4. มรรค

๒๔. นิกายเถรวาทในประเทศไทย ไม่มีพุทธบริษัทใด ?

  1. ภิกษุ
  2. ภิกษุณี
  3. อุบาสก
  4. อุบาสิกา

๒๕. นักเรียนที่ต้องฟังครูอธิบายบทเรียนตั้งหลายครั้ง จึงจะเข้าใจจัดเป็นบุคคลประเภทใด ?

  1. อุคฆติตัญญู
  2. วิปจิตัญญู
  3. เนยยะ
  4. ปทปรมะ

๒๖. คนถูกโอฆะคืออวิชชาครอบงำ มีลักษณะเช่นไร ?

  1. ชอบถือศีลฟังเทศน์
  2. เชื่อกรรมลิขิต
  3. ไม่ถือมงคลตื่นข่าว
  4. ไม่รู้วิธีดับทุกข์

๒๗. คนที่มีจิตใจตระหนี่ ควรฟังอนุปุพพีกถาข้อใด ?

  1. ทานกถา
  2. สีลกถา
  3. สัคคกถา
  4. กามาทีนวกถา

๒๘. อนุปุพพีกถา ข้อใดสนับสนุนส่งเสริมการไม่เบียดเบียนกัน ?

  1. ทานกถา
  2. สีลกถา
  3. สัคคกถา
  4. กามาทีนวกถา

๒๙. คนหวงความดี กลัวคนอื่นจะดีกว่า ชื่อว่าตระหนี่อะไร ?

  1. ตระกูล
  2. ที่อยู่
  3. วรรณะ
  4. ลาภ

๓๐. คนที่ไม่รู้จักแบ่งปัน หวงไว้บริโภคคนเดียว เพราะตระหนี่อะไร ?

  1. ตระกูล
  2. ลาภ
  3. วรรณะ
  4. ธรรม

๓๑. มัจฉริยะ ความตระหนี่หวงแหน มีอะไรเป็นสมุฏฐาน ?

  1. มานะ
  2. โทสะ
  3. โมหะ
  4. โลภะ

๓๒. “ ถูกยั่วโทสะ ยิงไม่ยั้ง ” เพราะถูกมารข้อใดครอบงำ ?

  1. ขันธมาร
  2. กิเลสมาร
  3. มัจจุมาร
  4. เทวปุตตมาร

๓๓. รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ จัดเข้าในมารข้อใด ?

  1. มัจจุมาร
  2. เทวปุตตมาร
  3. ขันธมาร
  4. อภิสังขารมาร

๓๔. คนที่ถือมงคลตื่นข่าว ชอบเชื่อข่าวลือ จัดเป็นคนมีจริตใด ?

  1. ราคจริต
  2. วิตกจริต
  3. โมหจริต
  4. สัทธาจริต

๓๕. อสุภกัมมัฏฐาน ๑๐ อย่าง เหมาะสำหรับคนมีจริตใด ?

  1. ราคจริต
  2. โทสจริต
  3. วิตกจริต
  4. สัทธาจริต

๓๖. คนจะมีความรู้คู่คุณธรรมได้นั้น พึงประพฤติอนุโลมตามพุทธคุณข้อใด ?

  1. สมฺมาสมฺพุทฺโธ
  2. วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน
  3. สุคโต โลกวิทู
  4. สตฺถา เทวมนุสฺสานํ

๓๗. ธรรมคุณข้อว่า “ ปจฺจตฺตํ เวทิตพฺโพ วิญฺญูหิ ” ตรงกับข้อใด ?

  1. ผู้บรรลุย่อมเห็นผลเองรู้เอง
  2. ไม่ต้องเชื่อตามคำพูดคนอื่น
  3. อันวิญญูพึงรู้แจ้งเฉพาะตน
  4. ผู้ไม่ใช่วิญญูพึงรู้แจ้งไม่ได้

๓๘. สังฆคุณบทว่า “ อญฺชลิกรณีโย ” ตรงกับข้อใด ?

  1. ผู้ควรของคำนับ
  2. ผู้ควรของต้อนรับ
  3. ผู้ควรของทำบุญ
  4. ผู้ควรทำอัญชลี

๓๙. พระสงฆ์ได้ชื่อว่า อุชุปฏิปนฺโน เพราะปฏิบัติตนเช่นไร ?

  1. ปฏิบัติดีแล้ว
  2. ปฏิบัติไม่ลวงโลก
  3. ปฏิบัติเป็นธรรม
  4. ปฏิบัติสมควร

๔๐. การปฏิบัติตามพุทธคุณข้อ สุคโต ย่อมเกิดประโยชน์อย่างไร ?

  1. เป็นผู้ควรแนะนำสั่งสอนเขา
  2. รู้จักอัธยาศัยของคนต่างถิ่น
  3. รู้จักถิ่นฐานบ้านเมืองต่างๆ
  4. เมื่อไปที่ใด ที่นั้นเจริญรุ่งเรือง

๔๑. หากจะเปรียบวิสุทธิ ๗ เหมือนกับบันได ๗ ขั้น บันไดขั้นแรก ตรงกับข้อใด ?

  1. จิตตวิสุทธิ
  2. ทิฏฐิวิสุทธิ
  3. สีลวิสุทธิ
  4. ญาณทัสสนวิสุทธิ

๔๒. ผู้ที่เจริญสมาธิจนได้บรรลุฌาน จัดเป็นวิสุทธิข้อใด ?

  1. จิตตวิสุทธิ
  2. กังขาวิตรณวิสุทธิ
  3. สีลวิสุทธิ
  4. ญาณทัสสนวิสุทธิ

๔๓. การไม่รู้ว่า “ ชรามรณะเป็นต้นมีเพราะชาติ ชาติมีเพราะภพ ” จัดเป็นอวิชชาข้อใด ?

  1. ไม่รู้จักความดับทุกข์
  2. ไม่รู้จักปฏิจจสมุปบาท
  3. ไม่รู้จักอดีตและอนาคต
  4. ไม่รู้จักอดีตและปัจจุบัน

๔๔. คนที่ตั้งใจแน่วแน่ว่า จะไม่ดื่มสุรา ชื่อว่าบำเพ็ญบารมีใด ?

  1. ขันติบารมี
  2. อุเบกขาบารมี
  3. ศีลบารมี
  4. อธิษฐานบารมี

๔๕. ชาดกใด กล่าวถึงการบำเพ็ญวิริยบารมี ?

  1. มหาชนกชาดก
  2. เวสสันดรชาดก
  3. เตมิยชาดก
  4. เนมิราชชาดก

๔๖. ชาดกใด กล่าวถึงการบำเพ็ญทานบารมี ?

  1. มหาชนกชาดก
  2. จันทกุมารชาดก
  3. เวสสันดรชาดก
  4. สุวรรณสามชาดก

๔๗. การบริจาคโลหิตช่วยเหลือผู้ป่วย จัดเป็นบารมีใด ?

  1. ทานบารมี
  2. ทานอุปบารมี
  3. เมตตาบารมี
  4. เมตตาอุปบารมี

๔๘. คนบางคนทำกรรมชั่ว แต่ยังคงได้รับความสุขความเจริญอยู่เพราะเหตุใด ?

  1. เพราะกรรมดีที่เคยทำกำลังให้ผลอยู่
  2. เพราะกรรมชั่วที่ทำยังไม่ได้ช่องให้ผล
  3. เพราะกรรมดียังมีกำลังมากกว่า
  4. ถูกทุกข้อ

๔๙. กรรมที่ทำเมื่อจวนจะตาย เรียกว่ากรรมอะไร ?

  1. อาสันนกรรม
  2. อโหสิกรรม
  3. ครุกรรม
  4. พหุลกรรม

๕๐. ผู้ประสบอุบัติเหตุตายก่อนอายุขัย เพราะกรรมใดให้ผล ?

  1. อุปปีฬกกรรม
  2. ชนกกรรม
  3. อุปฆาตกรรม
  4. พหุลกรรม