ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นโท พ.ศ. ๒๕๖๐

๑. สมถกัมมัฏฐาน เป็นอุบายให้สงบอะไร ?

1. สงบกาย
2. สงบวาจา
3. สงบใจ
4. เรืองปัญญา

๒. การเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐานมีประโยชน์อย่างไร ?

1. ทำให้จิตสงบ
2. ทำให้รู้แจ้ง
3. ทำให้จิตผ่องใส
4. ทำให้เบื่อหน่าย

๓. ผู้ลุ่มหลงหมกมุ่นอยู่ในสิ่งอันน่าใคร่ เพราะถูกอะไรครอบงำ ?

1. กิเลสกาม
2. วัตถุกาม
3. กามาสวะ
4. กามวิตก

๔. ปฏิบัติบูชา มีประโยชน์สูงสุดอย่างไร ?

1. ทำให้พ้นทุกข์
2. ทำให้มีบริวาร
3. ทำให้จิตสงบ
4. ทำให้คนนับถือ

๕. ต้อนรับแบบใด จัดเป็นธัมมปฏิสันถาร ?

1. เลี้ยงอาหาร
2. สนทนาธรรม
3. ให้สิ่งของ
4. ให้หนังสือ

๖. อะไรเป็นเจตสิกสุข คือสุขทางใจ ?

1. มีทรัพย์ใช้จ่าย
2. ไม่มีโรค
3. สุขภาพจิตดี
4. พลานามัยดี

๗. กามวิตก เป็นเหตุให้ละเมิดศีลข้อใด ?

1. ปาณาติบาต
2. อทินนาทาน
3. กาเมสุ มิจฉาจาร
4. มุสาวาท

๘. วิหิงสาวิตก มีอะไรเป็นมูลเหตุ ?

1. โลภะ
2. โทสะ
3. โมหะ
4. ราคะ

๙. คิดอย่างไร จัดเป็นอพยาบาทวิตก ?

1. ออกจากกาม
2. ไม่คิดปองร้าย
3. ไม่ลุ่มหลง
4. ไม่เบียดเบียน

๑๐. ราคะ โทสะ โมหะ เผาอะไรให้เร่าร้อน ?

1. โลก
2. กิเลส
3. จิตใจ
4. ร่างกาย

๑๑. คนหงุดหงิดฉุนเฉียวโกรธง่าย เพราะถูกไฟใดแผดเผา ?

1. ไฟคือราคะ
2. ไฟคือโทสะ
3. ไฟคือโมหะ
4. ไฟคือตัณหา

๑๒. อัตตาธิปเตยยะ ถืออะไรเป็นใหญ่ ?

1. ตนเอง
2. สังคม
3. พวกพ้อง
4. ความถูกต้อง

๑๓. คนถือธรรมเป็นใหญ่ มีลักษณะเช่นไร ?

1. เห็นแก่พวก
2. เห็นความถูกต้อง
3. เห็นประโยชน์ตน
4. เห็นความถูกใจ

๑๔. ปัญญาหยั่งรู้เหตุและผลตามความเป็นจริง เรียกว่าอะไร ?

1. ฌาน
2. ญาณ
3. สมาธิ
4. วิมุตติ

๑๕. ความอยากในข้อใด ไม่จัดเป็นกามตัณหา ?

1. อยากพ้นทุกข์
2. อยากได้คำชม
3. อยากเห็นคนสวย
4. อยากรวยทรัพย์

๑๖. ข้อใด จัดเป็นภวตัณหา ?

1. อยากเป็นใหญ่
2. อยากได้คาชม
3. อยากได้ของฝาก
4. อยากรวยทรัพย์

๑๗. ข้อบัญญัติเรื่องศีล จัดอยู่ในปิฎกใด ?

1. พระวินัย
2. พระสุตตันตะ
3. พระอภิธรรม
4. ถูกทุกข้อ

๑๘. ข้อใด จัดเป็นโลกัตถจริยา ?

1. โปรดสัตว์โลก
2. สงเคราะห์พระญาติ
3. ประกาศพระศาสนา
4. บัญญัติสิกขาบท

๑๙. ข้อใด จัดเป็นกรรมในวัฏฏะ ?

1. เกิดกิเลส
2. ทำกรรม
3. รับผลกรรม
4. เวียนว่ายตายเกิด

๒๐. เพราะเหตุใด มนุษย์จึงต้องเวียนว่ายตายเกิด ?

1. ทากรรมชั่ว
2. มีโลกนี้โลกหน้า
3. รับผลกรรม
4. มีกิเลส กรรม วิบาก

๒๑. อธิสีลสิกขา ตรงกับข้อใด ?

1. ฝึกกาย วาจา
2. รักษาจิต
3. อบรมปัญญา
4. อบรมจิต

๒๒. ข้อใด เป็นลักษณะของอนิจจตา ?

1. คงทนถาวร
2. ไม่เที่ยงแท้
3. ทนได้อยาก
4. ไม่มีตัวตน

๒๓. พิจารณาแล้วอดกลั้น ควรใช้เมื่อถูกอะไรครอบงำ ?

1. ทุกขเวทนา
2. กิเลส
3. อกุศลวิตก
4. พยาบาท

๒๔. พิจารณาแล้วบรรเทา หมายถึงบรรเทาอะไร ?

1. ความหิว
2. ทุกขเวทนา
3. สิ่งเสพติด
4. อกุศลวิตก

๒๕. อัปปมัญญา มีอาการแผ่ไปอย่างไร ?

1. เจาะจง
2. มีขอบเขต
3. ไม่มีประมาณ
4. ไม่แน่นอน

๒๖. ทำจิตอย่างไร จึงจะไม่เกิดความริษยา ?

1. ให้อภัย
2. เห็นอกเห็นใจ
3. พลอยยินดี
4. วางเฉย

๒๗. ผู้กลับมาเกิดอีกชาติเดียว หมายถึงพระอริยบุคคลชั้นใด ?

1. พระโสดาบัน
2. พระสกทาคามี
3. พระอนาคามี
4. พระอรหันต์

๒๘. การรักษากายวาจาเรียบร้อยดี ไม่มีโทษ จัดเป็นสัมปทาใด ?

1. สัทธาสัมปทา
2. สีลสัมปทา
3. จาคสัมปทา
4. ปัญญาสัมปทา

๒๙. ธรรมที่เป็นเหตุให้มีความสุขในภพหน้า ตรงกับข้อใด ?

1. สัมปรายิกัตถะ
2. ทิฏฐธัมมิกัตถะ
3. ปรมัตถะ
4. อธิษฐานธรรม

๓๐. มรรคใด ละกามราคะได้เด็ดขาด ?

1. โสดาปัตติมรรค
2. .สกทาคามิมรรค
3. อนาคามิมรรค
4. อรหัตตมรรค

๓๑. พระพุทธเจ้าทรงแสดงอนุปุพพีกถา เพื่อประโยชน์ใด ?

• ทำจิตให้หมดจด
• กาจัดกิเลส
• ละความตระหนี่
• ไม่เห็นแก่ตัว

๓๒. ก่อนแสดงอริยสัจ ๔ แก่คฤหัสถ์ผู้มีอุปนิสัย ทรงใช้ธรรมหมวดใด ?

1. อัปปมัญญา
2. อนุปุพพีกถา
3. อปัสเสนธรรม
4. บุญกิริยาวัตถุ

๓๓. ผู้มีจิตใจคับแคบ เป็นคนเห็นแก่ตัว เพราะถูกอะไรครอบงำ ?

1. มัจฉริยะ
2. มาร
3. นิวรณ์
4. อกุศล

๓๔. ความตระหนี่อะไร จัดเป็นลาภมัจฉริยะ ?

1. ที่อยู่
2. สมบัติ
3. ตระกูล
4. ความรู้

๓๕. สิ่งที่ฆ่าบุคคลให้ตายจากคุณความดี ตรงกับข้อใด ?

1. มัจฉริยะ
2. มาร
3. นิวรณ์
4. อกุศล

๓๖. มารใด ตัดโอกาสของบุคคลที่จะก้าวหน้าต่อไปในคุณความดี ?

1. ขันธมาร
2. อภิสังขารมาร
3. มัจจุมาร
4. เทวปุตตมาร

๓๗. กิเลสที่ปิดกั้นจิตไม่ให้บรรลุความดี ตรงกับข้อใด ?

1. มัจฉริยะ
2. กิเลสกาม
3. นิวรณ์
4. อกุศล

๓๘. ผู้ที่มีจิตเดือดดาล มืดมัว มองไม่เห็นบุญบาป เพราะถูกกิเลสใดครอบงำ ?

1. กามฉันท์
2. พยาบาท
3. ถีนมิทธะ
4. วิจิกิจฉา

๓๙. สังขารในขันธ์ ๕ ตรงกับข้อใด ?

1. สิ่งที่ได้เห็น
2. สิ่งที่มากระทบ
3. สิ่งที่สัมผัสได้
4. สิ่งที่ปรุงแต่งจิต

๔๐. ความรู้แจ้งอารมณ์ ในเวลาที่รูปมากระทบตาเป็นต้น เรียกว่าอะไร ?

1. เวทนา
2. สัญญา
3. สังขาร
4. วิญญาณ

๔๑. โทมนัสในเวทนา ๕ หมายถึงข้อใด ?

1. ทุกข์กาย
2. ทุกข์ใจ
3. สุขกาย
4. สุขใจ

๔๒. คนราคจริต ควรเจริญกัมมัฏฐานอะไร ?

1. อสุภะ
2. พรหมวิหาร
3. อนุสสติ
4. อานาปานัสสติ

๔๓. คุณของพระธรรม ข้อว่า เอหิปสฺสิโก ตรงกับข้อใด ?

1. เห็นได้ด้วยตนเอง
2. ไม่จำกัดกาล
3. ควรเรียกให้มาดู
4. ควรน้อมเข้ามา

๔๔. ธรรมที่ก่อให้เกิดความสามัคคี ตรงกับข้อใด ?

1. อปัสเสนธรรม
2. อปริหานิยธรรม
3. สัปปุริสธรรม
4. สาราณิยธรรม

๔๕. ข้อปฏิบัติอันพอดี ที่จะนำไปสู่ความหลุดพ้น ตรงกับข้อใด ?

1. มัชฌิมาปฏิปทา
2. บุญกิริยาวัตถุ
3. ทสบารมี
4. วิสุทธิ

๔๖. ผู้ไกลจากกิเลสโดยสิ้นเชิง ตรงกับพุทธคุณข้อใด ?

1. อรหํ
2. สุคโต
3. พุทฺโธ
4. ภควา

๔๗. พระสงฆ์ได้ชื่อว่า สามีจิปฏิปนฺโน เพราะปฏิบัติเช่นไร ?

1. ปฏิบัติดี
2. ปฏิบัติตรง
3. ปฏิบัติเป็นธรรม
4. ปฏิบัติสมควร

๔๘. เป็นผู้ควรของทำบุญ ตรงกับสังฆคุณข้อใด ?

1. อาหุเนยฺโย
2. ปาหุเนยฺโย
3. ทกฺขิเณยฺโย
4. อญฺชลิกรณีโย

๔๙. การศึกษาธรรมเพื่อให้เกิดความรู้ จัดว่าบำเพ็ญบารมีใด ?

1. ปัญญาบารมี
2. วิริยบารมี
3. ขันติบารมี
4. สัจจบารมี

๕๐. บุญที่เกิดจากการปรับความเห็นให้ตรงและถูกต้อง ตรงกับข้อใด ?

1. อปจายนมัย
2. เวยยาวัจจมัย
3. ปัตติทานมัย
4. ทิฏฐุชุกัมม์