ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม  ธรรมศึกษาชั้นโท พ.ศ. ๒๕๖๐

๑. สมถกัมมัฏฐาน เป็นอุบายให้สงบอะไร ?

  1. สงบกาย
  2. สงบวาจา
  3. สงบใจ
  4. เรืองปัญญา

๒. การเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐานมีประโยชน์อย่างไร ?

  1. ทำให้จิตสงบ
  2. ทำให้รู้แจ้ง
  3. ทำให้จิตผ่องใส
  4. ทำให้เบื่อหน่าย

๓. ผู้ลุ่มหลงหมกมุ่นอยู่ในสิ่งอันน่าใคร่ เพราะถูกอะไรครอบงำ ?

  1. กิเลสกาม
  2. วัตถุกาม
  3. กามาสวะ
  4. กามวิตก

๔. ปฏิบัติบูชา มีประโยชน์สูงสุดอย่างไร ?

  1. ทำให้พ้นทุกข์
  2. ทำให้มีบริวาร
  3. ทำให้จิตสงบ
  4. ทำให้คนนับถือ

๕. ต้อนรับแบบใด จัดเป็นธัมมปฏิสันถาร ?

  1. เลี้ยงอาหาร
  2. สนทนาธรรม
  3. ให้สิ่งของ
  4. ให้หนังสือ

๖. อะไรเป็นเจตสิกสุข คือสุขทางใจ ?

  1. มีทรัพย์ใช้จ่าย
  2. ไม่มีโรค
  3. สุขภาพจิตดี
  4. พลานามัยดี

๗. กามวิตก เป็นเหตุให้ละเมิดศีลข้อใด ?

  1. ปาณาติบาต
  2. อทินนาทาน
  3. กาเมสุ มิจฉาจาร
  4. มุสาวาท

๘. วิหิงสาวิตก มีอะไรเป็นมูลเหตุ ?

  1. โลภะ
  2. โทสะ
  3. โมหะ
  4. ราคะ

๙. คิดอย่างไร จัดเป็นอพยาบาทวิตก ?

  1. ออกจากกาม
  2. ไม่คิดปองร้าย
  3. ไม่ลุ่มหลง
  4. ไม่เบียดเบียน

๑๐. ราคะ โทสะ โมหะ เผาอะไรให้เร่าร้อน ?

  1. โลก
  2. กิเลส
  3. จิตใจ
  4. ร่างกาย

๑๑. คนหงุดหงิดฉุนเฉียวโกรธง่าย เพราะถูกไฟใดแผดเผา ?

  1. ไฟคือราคะ
  2. ไฟคือโทสะ
  3. ไฟคือโมหะ
  4. ไฟคือตัณหา

๑๒. อัตตาธิปเตยยะ ถืออะไรเป็นใหญ่ ?

  1. ตนเอง
  2. สังคม
  3. พวกพ้อง
  4. ความถูกต้อง

๑๓. คนถือธรรมเป็นใหญ่ มีลักษณะเช่นไร ?

  1. เห็นแก่พวก
  2. เห็นความถูกต้อง
  3. เห็นประโยชน์ตน
  4. เห็นความถูกใจ

๑๔. ปัญญาหยั่งรู้เหตุและผลตามความเป็นจริง เรียกว่าอะไร ?

  1. ฌาน
  2. ญาณ
  3. สมาธิ
  4. วิมุตติ

๑๕. ความอยากในข้อใด ไม่จัดเป็นกามตัณหา ?

  1. อยากพ้นทุกข์
  2. อยากได้คำชม
  3. อยากเห็นคนสวย
  4. อยากรวยทรัพย์

๑๖. ข้อใด จัดเป็นภวตัณหา ?

  1. อยากเป็นใหญ่
  2. อยากได้คาชม
  3. อยากได้ของฝาก
  4. อยากรวยทรัพย์

๑๗. ข้อบัญญัติเรื่องศีล จัดอยู่ในปิฎกใด ?

  1. พระวินัย
  2. พระสุตตันตะ
  3. พระอภิธรรม
  4. ถูกทุกข้อ

๑๘. ข้อใด จัดเป็นโลกัตถจริยา ?

  1. โปรดสัตว์โลก
  2. สงเคราะห์พระญาติ
  3. ประกาศพระศาสนา
  4. บัญญัติสิกขาบท

๑๙. ข้อใด จัดเป็นกรรมในวัฏฏะ ?

  1. เกิดกิเลส
  2. ทำกรรม
  3. รับผลกรรม
  4. เวียนว่ายตายเกิด

๒๐. เพราะเหตุใด มนุษย์จึงต้องเวียนว่ายตายเกิด ?

  1. ทากรรมชั่ว
  2. มีโลกนี้โลกหน้า
  3. รับผลกรรม
  4. มีกิเลส กรรม วิบาก

๒๑. อธิสีลสิกขา ตรงกับข้อใด ?

  1. ฝึกกาย วาจา
  2. รักษาจิต
  3. อบรมปัญญา
  4. อบรมจิต

๒๒. ข้อใด เป็นลักษณะของอนิจจตา ?

  1. คงทนถาวร
  2. ไม่เที่ยงแท้
  3. ทนได้อยาก
  4. ไม่มีตัวตน

๒๓. พิจารณาแล้วอดกลั้น ควรใช้เมื่อถูกอะไรครอบงำ ?

  1. ทุกขเวทนา
  2. กิเลส
  3. อกุศลวิตก
  4. พยาบาท

๒๔. พิจารณาแล้วบรรเทา หมายถึงบรรเทาอะไร ?

  1. ความหิว
  2. ทุกขเวทนา
  3. สิ่งเสพติด
  4. อกุศลวิตก

๒๕. อัปปมัญญา มีอาการแผ่ไปอย่างไร ?

  1. เจาะจง
  2. มีขอบเขต
  3. ไม่มีประมาณ
  4. ไม่แน่นอน

๒๖. ทำจิตอย่างไร จึงจะไม่เกิดความริษยา ?

  1. ให้อภัย
  2. เห็นอกเห็นใจ
  3. พลอยยินดี
  4. วางเฉย

๒๗. ผู้กลับมาเกิดอีกชาติเดียว หมายถึงพระอริยบุคคลชั้นใด ?

  1. พระโสดาบัน
  2. พระสกทาคามี
  3. พระอนาคามี
  4. พระอรหันต์

๒๘. การรักษากายวาจาเรียบร้อยดี ไม่มีโทษ จัดเป็นสัมปทาใด ?

  1. สัทธาสัมปทา
  2. สีลสัมปทา
  3. จาคสัมปทา
  4. ปัญญาสัมปทา

๒๙. ธรรมที่เป็นเหตุให้มีความสุขในภพหน้า ตรงกับข้อใด ?

  1. สัมปรายิกัตถะ
  2. ทิฏฐธัมมิกัตถะ
  3. ปรมัตถะ
  4. อธิษฐานธรรม

๓๐. มรรคใด ละกามราคะได้เด็ดขาด ?

  1. โสดาปัตติมรรค
  2. .สกทาคามิมรรค
  3. อนาคามิมรรค
  4. อรหัตตมรรค

๓๑. พระพุทธเจ้าทรงแสดงอนุปุพพีกถา เพื่อประโยชน์ใด ?

  • ทำจิตให้หมดจด
  • กาจัดกิเลส
  • ละความตระหนี่
  • ไม่เห็นแก่ตัว

๓๒. ก่อนแสดงอริยสัจ ๔ แก่คฤหัสถ์ผู้มีอุปนิสัย ทรงใช้ธรรมหมวดใด ?

  1. อัปปมัญญา
  2. อนุปุพพีกถา
  3. อปัสเสนธรรม
  4. บุญกิริยาวัตถุ

๓๓. ผู้มีจิตใจคับแคบ เป็นคนเห็นแก่ตัว เพราะถูกอะไรครอบงำ ?

  1. มัจฉริยะ
  2. มาร
  3. นิวรณ์
  4. อกุศล

๓๔. ความตระหนี่อะไร จัดเป็นลาภมัจฉริยะ ?

  1. ที่อยู่
  2. สมบัติ
  3. ตระกูล
  4. ความรู้

๓๕. สิ่งที่ฆ่าบุคคลให้ตายจากคุณความดี ตรงกับข้อใด ?

  1. มัจฉริยะ
  2. มาร
  3. นิวรณ์
  4. อกุศล

๓๖. มารใด ตัดโอกาสของบุคคลที่จะก้าวหน้าต่อไปในคุณความดี ?

  1. ขันธมาร
  2. อภิสังขารมาร
  3. มัจจุมาร
  4. เทวปุตตมาร

๓๗. กิเลสที่ปิดกั้นจิตไม่ให้บรรลุความดี ตรงกับข้อใด ?

  1. มัจฉริยะ
  2. กิเลสกาม
  3. นิวรณ์
  4. อกุศล

๓๘. ผู้ที่มีจิตเดือดดาล มืดมัว มองไม่เห็นบุญบาป เพราะถูกกิเลสใดครอบงำ ?

  1. กามฉันท์
  2. พยาบาท
  3. ถีนมิทธะ
  4. วิจิกิจฉา

๓๙. สังขารในขันธ์ ๕ ตรงกับข้อใด ?

  1. สิ่งที่ได้เห็น
  2. สิ่งที่มากระทบ
  3. สิ่งที่สัมผัสได้
  4. สิ่งที่ปรุงแต่งจิต

๔๐. ความรู้แจ้งอารมณ์ ในเวลาที่รูปมากระทบตาเป็นต้น เรียกว่าอะไร ?

  1. เวทนา
  2. สัญญา
  3. สังขาร
  4. วิญญาณ

๔๑. โทมนัสในเวทนา ๕ หมายถึงข้อใด ?

  1. ทุกข์กาย
  2. ทุกข์ใจ
  3. สุขกาย
  4. สุขใจ

๔๒. คนราคจริต ควรเจริญกัมมัฏฐานอะไร ?

  1. อสุภะ
  2. พรหมวิหาร
  3. อนุสสติ
  4. อานาปานัสสติ

๔๓. คุณของพระธรรม ข้อว่า เอหิปสฺสิโก ตรงกับข้อใด ?

  1. เห็นได้ด้วยตนเอง
  2. ไม่จำกัดกาล
  3. ควรเรียกให้มาดู
  4. ควรน้อมเข้ามา

๔๔. ธรรมที่ก่อให้เกิดความสามัคคี ตรงกับข้อใด ?

  1. อปัสเสนธรรม
  2. อปริหานิยธรรม
  3. สัปปุริสธรรม
  4. สาราณิยธรรม

๔๕. ข้อปฏิบัติอันพอดี ที่จะนำไปสู่ความหลุดพ้น ตรงกับข้อใด ?

  1. มัชฌิมาปฏิปทา
  2. บุญกิริยาวัตถุ
  3. ทสบารมี
  4. วิสุทธิ

๔๖. ผู้ไกลจากกิเลสโดยสิ้นเชิง ตรงกับพุทธคุณข้อใด ?

  1. อรหํ
  2. สุคโต
  3. พุทฺโธ
  4. ภควา

๔๗. พระสงฆ์ได้ชื่อว่า สามีจิปฏิปนฺโน เพราะปฏิบัติเช่นไร ?

  1. ปฏิบัติดี
  2. ปฏิบัติตรง
  3. ปฏิบัติเป็นธรรม
  4. ปฏิบัติสมควร

๔๘. เป็นผู้ควรของทำบุญ ตรงกับสังฆคุณข้อใด ?

  1. อาหุเนยฺโย
  2. ปาหุเนยฺโย
  3. ทกฺขิเณยฺโย
  4. อญฺชลิกรณีโย

๔๙. การศึกษาธรรมเพื่อให้เกิดความรู้ จัดว่าบำเพ็ญบารมีใด ?

  1. ปัญญาบารมี
  2. วิริยบารมี
  3. ขันติบารมี
  4. สัจจบารมี

๕๐. บุญที่เกิดจากการปรับความเห็นให้ตรงและถูกต้อง ตรงกับข้อใด ?

  1. อปจายนมัย
  2. เวยยาวัจจมัย
  3. ปัตติทานมัย
  4. ทิฏฐุชุกัมม์