ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นตรี ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป พ.ศ. ๒๕๖๕

๑. พหุปการธรรมหมายถึงธรรมในข้อใด ?

1. สติ สัมปชัญญะ
2. หิริ โอตตัปปะ
3. ขันติ โสรัจจะ
4. กตัญญูกตเวที

๒. ความหมายโดยตรงของสัมปชัญญะคือข้อใด ?

1. ความระลึกได้
2. ความรู้ตัว
3. ความรอบรู้
4. ความทรงจำ

๓. เทวธรรมที่คุ้มครองโลกให้สงบร่มเย็นคือข้อใด ?

1. สติ สัมปชัญญะ
2. ขันติ โสรัจจะ
3. หิริ โอตตัปปะ
4. กตัญญูกตเวที

๔. ลักษณะของผู้มีหิริคือข้อใด ?

1. รังเกียจคนชั่ว
2. ละอายใจที่จะทำชั่ว
3. กลัวผลบาป
4. กลัวคนชั่ว

๕. คนมีโอตตัปปะมีลักษณะเช่นใด ?

1. กลัวเสียชื่อ
2. กลัวบาป
3. ละอายใจ
4. รังเกียจคนชั่ว

๖. อดทนต่อความเจ็บป่วยได้เป็นความหมายของธรรมใด ?

1. หิริโอตตัปปะ
2. สติสัมปชัญญะ
3. ขันติโสรัจจะ
4. ขันติ

๗. บุคคลที่หาได้ยากในโลกซึ่งเรียกว่าบุพพการีชน หมายถึงใคร ?

1. พระมหากษัตริย์
2. นักปราชญ์
3. มารดาบิดา
4. ครูอาจารย์

๘. ความในข้อใดเป็นความหมายของคำว่ากตัญญูกตเวที ?

1. ผู้มีพระคุณ
2. ผู้รู้อุปการะแล้วตอบแทน
3. ผู้เกิดก่อน
4. ผู้อุปการะ

๙. เกิดเป็นคนไทยควรกตัญญูกตเวทีต่อใคร ?

1. มารดาบิดา
2. ชาติศาสนา
3. พระมหากษัตริย์
4. ถูกทุกข้อ

๑๐. ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบานเป็นความหมายของรัตนะใด ?

1. พระพุทธ
2. พระธรรม
3. พระสงฆ์
4. พระรัตนตรัย

๑๑. อาศัยพระคุณใดเป็นที่ตั้ง พระพุทธเจ้าจึงทรงแสดงธรรม ?

1. พระปัญญาคุณ
2. พระบริสุทธิคุณ
3. พระมหากรุณาคุณ
4. ถูกทุกข้อ

๑๒. การรักษาศีลเป็นการนำพระสัทธรรมประเภทใดมาลงมือปฏิบัติ ?

1. ปริยัติ
2. ปฏิบัติ
3. ปฏิเวธ
4. ปาติโมกข์

๑๓. การทุจริตในการสอบมีอกุศลใดเป็นมูล ?

1. โลภะ
2. โทสะ
3. โมหะ
4. ราคะ

๑๔. การทำร้ายร่างกายกันมีอกุศลใดเป็นมูล ?

1. โลภะ
2. โทสะ
3. โมหะ
4. ตัณหา

๑๕. ธรรมที่เป็นฐานเริ่มแรกเป็นที่ตั้งแห่งการทำความดีทั้งปวง เรียกว่าอะไร ?

1. กุศลจิต
2. กุศลธรรม
3. กุศลมูล
4. ถูกทุกข้อ

๑๖. เหตุเป็นที่ตั้งแห่งการทำบุญเรียกว่าอะไร ?

1. กุศลจิต
2. กุศลธรรม
3. กุศลมูล
4. บุญกิริยาวัตถุ

๑๗. หลักการทำบุญในพระพุทธศาสนาควรเริ่มต้นที่ข้อใด ?

1. ทานมัย
2. สีลมัย
3. ภาวนามัย
4. ปัตติทานมัย

๑๘. ประชาธิปไตยล้มเหลวเพราะขาดอธิปไตยใด ?

1. อัตตาธิปไตย
2. โลกาธิปไตย
3. ธัมมาธิปไตย
4. ประชาธิปไตย

๑๙. อธิปไตยใด ก่อให้เกิดความวุ่นวายแก่สังคมมากที่สุด ?

1. อัตตาธิปไตย
2. โลกาธิปไตย
3. ธัมมาธิปไตย
4. ประชาธิปไตย

๒๐. ลักษณะที่มีเสมอเหมือนกันทุกคนได้แก่ข้อใด ?

1. อนิจจตา
2. ทุกขตา
3. อนัตตตา
4. สามัญญลักษณะ

๒๑. จะอยู่กับความทุกข์ได้โดยไม่เดือดร้อนต้องรู้ความจริงในเรื่องใด ?

1. กฎธรรมชาติ
2. กฎหมาย
3. กฎแห่งกรรม
4. กฎกติกาของสังคม

๒๒. ความลำเอียงไม่ยุติธรรมเรียกว่าอะไร ?

1. อกุศลมูล
2. อคติ
3. อบายมุข
4. อวิหิงสา

๒๓. ลำเอียงเพราะรักเรียกว่าอะไร ?

1. ฉันทาคติ
2. โทสาคติ
3. โมหาคติ
4. ภยาคติ

๒๔. เพียรระวังไม่ให้ความชั่วเกิดขึ้นในจิตใจเรียกว่าอะไร ?

1. สังวรปธาน
2. ปหานปธาน
3. ภาวนาปธาน
4. อนุรักขนาปธาน

๒๕. ข้อใด เป็นความหมายของภาวนาปธาน ?

1. เพียรระวัง
2. เพียรละ
3. เพียรให้มีขึ้น
4. เพียรอนุรักษ์

๒๖. คุณเครื่องนำไปสู่ความสำเร็จได้แก่ข้อใด ?

1. อิทธิบาท ๔
2. พรหมวิหาร ๔
3. ปธาน ๔
4. อคติ ๔
   ๒๗. นักเรียนตั้งใจศึกษาเล่าเรียนแสดงว่ามีอิทธิบาทข้อใด ?
5. ฉันทะ
6. วิริยะ
7. จิตตะ
8. วิมังสา

๒๘. เราควรปฏิบัติพรหมวิหารใดต่อบุคคลที่ตกทุกข์ได้ยาก ?

1. เมตตา
2. กรุณา
3. มุทิตา
4. อุเบกขา

๒๙. ในกรณีที่บุคคลทำผิดหลักธรรมเราควรปฏิบัติตามหลักพรหมวิหารใด ?

1. เมตตา
2. กรุณา
3. มุทิตา
4. อุเบกขา

๓๐. เมื่อความทุกข์เกิดขึ้นแล้วบุคคลควรจัดการอย่างไรกับทุกข์ ?

1. กำหนดรู้
2. ควรละ
3. ทำให้ประจักษ์แจ้ง
4. ทำให้มีขึ้น

๓๑. คนเป็นทุกข์มีสาเหตุมาจากอะไร ?

1. กามตัณหา
2. ภวตัณหา
3. วิภวตัณหา
4. ถูกทุกข้อ

๓๒. ไม่อยากเป็นทุกข์ต้องทำอย่างไร ?

1. กำหนดรู้ทุกข์
2. ละสมุทัย
3. หาเงินไว้มาก ๆ
4. ทำประกันชีวิต

๓๓. คนมีจิตใจตระหนี่ควรฟังอนุปุพพีกถาข้อใด ?

1. กามาทีนวกถา
2. ทานกถา
3. สีลกถา
4. สัคคกถา

๓๔. สีลกถาเหมาะแก่คนประเภทใด ?

1. คนริษยา
2. คนโหดร้าย
3. คนลุ่มหลง
4. คนตระหนี่

๓๕. คนประเภทไหนควรฟังกามาทีนวกถา ?

1. คนริษยา
2. คนตระหนี่
3. คนโหดร้าย
4. คนหมกมุ่นในกาม

๓๖. ข้อปฏิบัติของฆราวาสหมายถึงข้อใด ?

1. คิหิปฏิบัติ
2. วินัยบัญญัติ
3. อนุบัญญัติ
4. กฎหมาย

๓๗. เสียน้อย แต่อยากได้มากๆ เป็นลักษณะของมิตรประเภทใด ?

1. มิตรดีแต่พูด
2. มิตรปอกลอก
3. มิตรหัวประจบ
4. มิตรชวนทำชั่ว

๓๘. จะทำชั่วก็คล้อยตามเป็นลักษณะของมิตรประเภทใด ?

1. มิตรดีแต่พูด
2. มิตรปอกลอก
3. มิตรหัวประจบ
4. มิตรชวนทำชั่ว

๓๙. มิตรที่ชอบชักชวนในเรื่องใดชื่อว่าชักชวนในทางฉิบหาย ?

1. ดื่มน้ำเมา
2. เที่ยวกลางคืน
3. เล่นการพนัน
4. ถูกทุกข้อ

๔๐. ป้องกันเพื่อนผู้ประมาทแล้วเป็นลักษณะของมิตรประเภทใด ?

1. มีอุปการะ
2. ร่วมสุขร่วมทุกข์
3. แนะประโยชน์
4. มีความรักใคร่

๔๑. ไม่ทิ้งเพื่อนในยามวิบัติเป็นลักษณะของมิตรประเภทใด ?

1. มีอุปการะ
2. ร่วมสุขร่วมทุกข์
3. แนะประโยชน์
4. มีความรักใคร่

๔๒. ห้ามไม่ให้ทำชั่วแนะให้ทำความดีเป็นลักษณะของมิตรประเภทใด ?

1. มีอุปการะ
2. ร่วมสุขร่วมทุกข์
3. แนะประโยชน์
4. มีความรักใคร่

๔๓. ทุกข์ ทุกข์ด้วย สุข สุขด้วย เป็นลักษณะของมิตรประเภทใด ?

1. มีอุปการะ
2. ร่วมสุขร่วมทุกข์
3. แนะประโยชน์
4. มีความรักใคร่

๔๔. เส้นทางนำไปสู่ความเสื่อมพินาศหายนะเรียกว่าอะไร ?

1. อบายมุข
2. อกุศลมูล
3. อคติ
4. อกุศลกรรมบถ

๔๕. เสพสิ่งเสพติดมีโทษอย่างไร ?

1. เสียทรัพย์
2. ทะเลาะวิวาท
3. เป็นโรคร้าย
4. ถูกทุกข้อ

๔๖. เมื่อแพ้ย่อมเสียดายทรัพย์เป็นผลมาจากการกระทำในข้อใด ?

1. ติดสุรา
2. เที่ยวกลางคืน
3. ติดการพนัน
4. คบคนชั่ว

๔๗. ปุรัตถิมทิศ คือทิศเบื้องหน้าหมายถึงบุคคลในข้อใด ?

1. มารดาบิดา
2. ครูอาจารย์
3. สมณพราหมณ์
4. มิตรสหาย

๔๘. ทักขิณทิศ คือทิศเบื้องขวาหมายถึงบุคคลในข้อใด ?

1. มารดาบิดา
2. มิตรสหาย
3. สมณพราหมณ์
4. ครูอาจารย์

๔๙. ห้ามไม่ให้ทำความชั่ว ให้ทำความดีเป็นหน้าที่โดยตรงของใคร ?

1. มิตรสหาย
2. มารดาบิดา
3. ครูอาจารย์
4. บุตรธิดา

๕๐. บอกทางสวรรค์ให้เป็นหน้าที่ใคร ?

1. มารดาบิดา
2. มิตรสหาย
3. สมณพราหมณ์
4. ครูอาจารย์