ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม  ธรรมศึกษาชั้นตรี พ.ศ. ๒๕๔๓

1. บุคคลทำอะไรมักผิดพลาด เพราะขาดธรรมข้อใด ?

  1. หิริ – โอตตัปปะ
  2. สติปัฏฐาน
  3. สติ – สัมปชัญญะ
  4. อริยสัจ

2. คนดี ท่านว่ามีอะไรเป็นเครื่องหมาย ?

  1. ศีล
  2. กตัญญูกตเวที
  3. สมาธิ
  4. บุญกิริยาวัตถุ

3. ผู้ปฏิบัติชอบตามพระวินัย แล้วสอนให้ผู้อื่นปฏิบัติตามคือ… ?

  1. พุทธบริษัท
  2. พระอรหันต์
  3. อุบาสก – อุบาสิกา
  4. พระสงฆ์

4. ในทุจริต 3 ข้อใด เป็นข้อเสียหายร้ายแรงที่สุด ?

  1. กายทุจริต
  2. วจีทุจริต
  3. มโนทุจริต
  4. ถูกทุกข้อ

5. ธรรมอะไร ควบคุมชาวโลกให้อยู่เย็นเป็นสุข ?

  1. ขันติ – โสรัจจะ
  2. หิริ – โอตตัปปะ
  3. สติ – สัมปชัญญะ
  4. กตัญญูกตเวที

6. ความเสมอกันแห่งสังขารทั้งปวง เรียกว่าอะไร ?

  1. อนิจจตา
  2. ทุกขตา
  3. อนัตตตา
  4. สามัญญลักษณะ

7. บุญกิริยาวัตถุข้อใด สามารถกำจัดกิเลสคือความตระหนี่ได้ ?

  1. ทานมัย
  2. สีลมัย
  3. ภาวนามัย
  4. ถูกทุกข้อ

8. การที่ผู้น้อย ประพฤติอ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่ ตามฐานะของตน จัดเข้าในหลักธรรมข้อใด ?

  1. ปุพเพกตปุญญตา
  2. อัตตสัมมาปณิธิ
  3. สัปปุริสูปัสสยะ
  4. ปฏิรูปเทสวาสะ

9. หมวดธรรมข้อใด เมื่อเกิดขึ้นแล้ว ทำให้เสียความยุติธรรมได้ ?

  1. อกุศล 3
  2. อคติ 4
  3. พละ 5
  4. สาราณียธรรม 6

10. นักเรียนที่เข้าสอบธรรมศึกษา มีทั้งสอบได้ และสอบตก เพราะมีหรือขาดธรรมหมวดใด ?

  1. ปธาน 4
  2. วุฒิ 4
  3. อิทธิบาท 4
  4. พรหมวิหาร 4

11. คำว่า “อธิษฐานธรรม” แปลว่าอะไร ?

  1. ธรรมที่ควรตั้งไว้ในใจ
  2. ธรรมที่อธิษฐานให้สำเร็จตามประสงค์
  3. ธรรมที่ปฏิบัติแล้วไม่ผิด
  4. ธรรมที่ทำให้สำเร็จตามความประสงค์

12. การสร้างความดี ให้เกิดขึ้นเรียกว่า… ?

  1. สังวรปธาน
  2. ปหานปธาน
  3. ภาวนาปธาน
  4. อนุรักขนาปธาน

13. ความอาฆาตพยาบาท เป็นบาปอกุศล ท่านจะแก้บาปอกุศลนี้ด้วยธรรมอะไร ?

  1. เมตตา
  2. กรุณา
  3. มุทิตา
  4. อุเบกขา

14. เห็นคนเป็นลม รีบช่วยพยาบาล เช่นนี้ ชื่อว่าได้บำเพ็ญพรหมวิหารข้อใด ?

  1. เมตตา
  2. กรุณา
  3. มุทิตา
  4. อุเบกขา

15. วุฒิธรรมข้อโยนิโสมนสิการ หมายถึง… ?

  1. รอบรู้ทุกเรื่อง
  2. เชื่อในสิ่งที่ควรเชื่อ
  3. ศึกษามากรู้ปัญหามาก
  4. ตริตรองให้รู้สิ่งดีสิ่งชั่ว

16. ข้อใดไม่ชื่อว่า ปัพพัชชา ?

  1. อหิงสา
  2. สัญญมะ
  3. ทมะ
  4. ขันติ

17. การสำรวม ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ไม่ให้ยินดียินร้าย เมื่อเห็นรูปเป็นต้น เรียกว่า   อะไร ?

  1. อินทรียสังวร
  2. ปาฏิโมกขสังวร
  3. โภชเนมัตตัญญุตา
  4. ชาคริยานุโยค

18. กรรมอะไร ที่ห้ามสวรรค์ ห้ามนิพพาน ?

  1. อกุศลกรรม
  2. นิวรณธรรม
  3. อนันตริยกรรม
  4. อาสันนกรรม

19. บุคคลบางคน มีความกลัว กลายเป็นคนขี้ขลาด ต้องแก้ด้วย… ?

  1. พละ 5
  2. เวสารัชชกรณธรรม 5
  3. ขันธ์ 5
  4. นิวรณ์ 5

20. ในอริยสัจ 4  ข้อใดควรกำหนดรู้ ?

  1. ทุกข์
  2. สมุทัย
  3. นิโรธ
  4. มรรค

21. ธรรมที่กั้นจิต มิให้บรรลุความดี เรียกว่าอะไร ?

  1. กรรมกิเลส
  2. อกุศลมูล
  3. มลทิน
  4. นิวรณ์

22. กายกับใจ แบ่งออกเป็นกอง เรียกว่าอะไร ?

  1. สังขาร
  2. วิญญาณ
  3. ขันธ์
  4. สัญญา

23. ความรู้สึกในอารมณ์ว่า เป็นสุข เป็นทุกข์ หรือเฉย ๆ เรียกว่าอะไร

  1. สัญญา
  2. เวทนา
  3. สังขาร
  4. วิญญาณ

24. ความอยากเช่นไร จัดเป็นวิภวตัณหา ?

  1. อยากร่ำรวย
  2. อยากได้เงินเดือนสูง
  3. อยากเป็นนายก
  4. อยากพ้นจากหน้าที่

25. ความเคารพในมารดาบิดา ครูอาจารย์ จัดเข้าในคารวะข้อใด ?

  1. ในพระพุทธเจ้า
  2. ในพระธรรม
  3. ในปฏิสันถาร
  4. ในการศึกษา

26. เมื่ออยู่ให้เขารัก จากไปให้เขาคิดถึง เช่นนี้ควรประกอบตนไว้ในธรรมหมวดไหน ?

  1. พรหมวิหาร
  2. สังคหวัตถุ
  3. สาราณียธรรม
  4. สัปปุริสธรรม

27. ผงเข้าตาเกิดความรู้ขึ้น เรียกว่าอะไร กระทบอะไร ?

  1. รูป กระทบตา
  2. เสียง กระทบหู
  3. โผฏฐัพพะ กระทบกาย
  4. รูป กระทบกาย

28. อายตนะภายใน เรียกอีกอย่างหนึ่งว่าอะไร ?

  1. อารมณ์
  2. อินทรีย์
  3. วิญญาณ
  4. สัมผัส

29. อายตนะภายนอก เรียกอีกอย่างหนึ่งว่าอะไร ?

  1. อารมณ์
  2. อินทรีย์
  3. วิญญาณ
  4. สัมผัส

30. จิตมีความรักสวยรักงาม ควรเจริญกัมมัฏฐานอะไร ?

  1. อสุภกัมมัฏฐาน
  2. เมตตา
  3. พุทธานุสสติ
  4. มรณสติ

31. เรารับประทานอาหาร รู้รสชาติว่าอร่อย ลักษณะเช่นนี้ เรียกว่าอะไร ?

  1. ชิวหาวิญญาณ
  2. ชิวหาสัมผัส
  3. ฆานวิญญาณ
  4. ฆานสัมผัส

32. คุณความดี ที่มีในสันดานอย่างประเสริฐ เรียกว่าอะไร ?

  1. กุศลกรรมบถ
  2. กุศลมูล
  3. อริยทรัพย์
  4. อริยสัจ

33. คำว่า “ สัตบุรุษ ”  หมายถึงข้อใด ?

  1. ผู้ประพฤติชอบด้วย กาย วาจา ใจ
  2. พุทธบริษัท
  3. คฤหัสถ์ ผู้ถึงพระรัตนตรัย
  4. บรรพชิต

34. คำว่า “ อัตตัญญุตา ”  หมายความถึงข้อใด ?

  1. ความเป็นผู้รู้จักตน
  2. ความเป็นผู้รู้จักผล
  3. ความเป็นผู้รู้จักเหตุ
  4. ความเป็นผู้รู้จักประมาณ

35. เข้าเมืองตาหลิ่ว ต้องหลิ่วตาตาม ตรงกับข้อธรรมใด

  1. ธัมมัญญุตา
  2. อัตตัญญุตา
  3. ปริสัญญุตา
  4. มัตตัญญุตา

36. คุณธรรมของสัตบุรุษ มีกี่อย่าง ?

  1. 5 อย่าง
  2. 6 อย่าง
  3. 7 อย่าง
  4. 8 อย่าง

37. โพชฌงค์ข้อใด มีความสำคัญมากที่สุด ?

  1. สติ
  2. ธัมมวิจยะ
  3. ปัสสัทธิ
  4. สมาธิ

38. เมื่อท่านถูกนินทา หรือสรรเสริญ ชื่อว่าประสบธรรมข้อใด ?

  1. สติปัฏฐาน
  2. โลกธรรม
  3. อริยสัจ
  4. สัปปุริสธรรม

39. ธรรมที่ครอบงำสัตว์โลก และสัตว์โลกย่อมเป็นไปตามธรรมนั้น ฝ่ายที่น่ายินดี เรียกว่าอะไร ?

  1. อภิรมย์
  2. อิฏฐารมณ์
  3. อนิฏฐารมณ์
  4. กุศล

40. เศรษฐกิจพอเพียง ตรงกับธรรมข้อใดมากที่สุด ?

  1. โยนิโสมนสิการ
  2. สันโดษ
  3. โภชเนมัตตัญญุตา
  4. อริยทรัพย์

41. บรรดามรรค 8  สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ สงเคราะห์เข้าในไตรสิกขาข้อใด ?

  1. ปัญญาสิกขา
  2. สีลสิกขา
  3. จิตตสิกขา
  4. ข้อ ก. และ ข. ถูกที่สุด

42. ทำอย่างไร จึงจะตั้งตัวได้ ในปัจจุบันนี้ ?

  1. เว้นจากอบายมุข
  2. บำเพ็ญสังคหวัตถุ
  3. คบกัลยาณมิตร
  4. บำเพ็ญทิฏฐธัมมิกัตถะ

43. อบายมุข เครื่องฉิบหาย 4 อย่าง ข้อใดร้ายแรงที่สุด ?

  1. ความเป็นนักเลงหญิง
  2. ความเป็นนักเลงสุรา
  3. ความเป็นนักเลงเล่นการพนัน
  4. ความคบคนชั่วเป็นมิตร

44. สิ่งเสพติด มียาบ้าเป็นต้น จัดเข้าในอบายมุขข้อไหน ?

  1. ความเป็นนักเลงหญิง
  2. ความเป็นนักเลงสุรา
  3. ความเป็นนักเลงเล่นการพนัน
  4. ความคบคนชั่วเป็นมิตร

45. คำว่า “ห่างสุนัขให้ห่างศอก ห่างวอกให้ห่างวา ห่างพาลาให้ห่างหมื่นโยชน์แสนโยชน์ ”  เป็นคำสอนตรงกับข้อใด ?

  1. การคบคน
  2. วิธีป้องกันอันตรายจากสัตว์
  3. วิธีเลี้ยงสัตว์
  4. ถูกทุกข้อ

46. ฆราวาส ควรมีธรรมข้อใดเป็นหลักใจ ?

  1. สัจจะ ทมะ ขันติ จาคะ
  2. เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา
  3. ฉันทะ วิริยะ จิตตะ วิมังสา
  4. ทาน ปิยวาจา อัตถจริยา สมานัตตา

47. โอบอ้อมอารี วจีไพเราะ สงเคราะห์ชุมชน วางตนเหมาะสม ตรงกับธรรมข้อใด

  1. สัปปุริสธรรม
  2. พรหมวิหารธรรม
  3. ฆราวาสธรรม
  4. สังคหวัตถุธรรม

48. หลักธรรมข้อใด ส่งเสริมให้คนรู้จักหน้าที่ อันจะพึงปฏิบัติต่อกัน ?

  1. ทิศ 6
  2. พลธรรม 5
  3. อิทธิบาท 4
  4. ฆราวาสธรรม 4

49. ปุรัตถิมทิศ คือทิศเบื้องหน้า หมายถึงบุคคลในข้อใด ?

  1. บิดา มารดา
  2. ครู อาจารย์
  3. สมณพราหมณ์
  4. มิตรสหาย

50. ทำบุญอุทิศให้ผู้ตาย ตรงกับพลีกรรมข้อใด ?

  1. ญาติพลี
  2. อติถิพลี
  3. ปุพพเปตพลี
  4. เทวตาพลี