ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก พ.ศ. ๒๕๕๙

๑. ความหน่ายในเบญจขันธ์ เรียกว่าอะไร ?

1. นิพพิทา
2. วิราคะ
3. วิมุตติ
4. วิสุทธิ

๒. คำว่า โลก โดยอ้อมได้แก่อะไร ?

1. แผ่นดิน
2. หมู่สัตว์
3. จักรวาล
4. อากาศ

๓. คำว่า หมกอยู่ หมายถึงอาการเช่นใด ?

1. เพลินสิ่งให้โทษ
2. หลงสิ่งอาจให้โทษ
3. ติดสิ่งล่อใจ
4. ถูกทุกข้อ

๔. ผูไม่ข้องอยู่ในโลก ย่อมได้รับสุขประเภทใด ?

1. นิรามิสสุข
2. กามสุข
3. อามิสสุข
4. กายิกสุข

๕. พระพุทธเจ้าทรงเชิญชวนให้มาดูโลก เพื่อประโยชน์อะไร ?

1. คลายเครียด
2. คลายทุกข์
3. ให้รู้ความจริง
4. ให้เพลิดเพลิน

๖. อะไรเรียกว่า มาร ?

1. กิเลสกาม
2. วัตถุกาม
3. กามฉันท์
4. กามตัณหา

๗. ปฏิบัติอย่างไร จึงจะพ้นจากบ่วงแห่งมาร ?

1. สำรวมกาย
2. สำรวมวาจา
3. สำรวมจิต
4. สำรวมในศีล

๘. ความเห็นสังขารว่าเป็นทุกข์ จัดเป็นอะไร ?

1. ปฏิปทาแห่งนิพพิทา
2. วิราคะ
3. วิมุตติ
4. วิสุทธิ

๙. ข้อใด เป็นสามัญญลักษณะของสังขาร ?

1. ไม่เที่ยง
2. เป็นทุกข์
3. เป็นอนัตตา
4. ถูกทุกข้อ

๑๐. อะไรปิดบังไว้ จึงมองไม่เห็นอนิจจลักษณะ ?

1. สันตติ
2. อิริยาบถ
3. ฆนสัญญา
4. อัตตา

๑๑. ยืนนานๆ ปวดขาทนไม่ไหว เป็นลักษณะใดของสังขาร ?

1. อนิจจตา
2. ทุกขตา
3. อนัตตตา
4. ถูกทุกข้อ

๑๒. ปกิณณกทุกข์ หมายถึงข้อใด ?

1. ความตาย
2. ความโศก
3. ความร้อน
4. ความเจ็บปวด

๑๓. พยาธิทุกข์ หมายถึงข้อใด ?

1. ปวดศีรษะ
2. ปวดปัสสาวะ
3. ปวดอุจจาระ
4. เศร้าใจ

๑๔. ทุกข์ที่เกิดจากถูกจองจำ จัดเข้าในทุกข์ประเภทใด ?

1. สภาวทุกข์
2. ปกิณณกทุกข์
3. นิพัทธทุกข์
4. วิปากทุกข์

๑๕. บุคคลไม่เห็นทุกขลักษณะ เพราะอะไรปิดบังไว้ ?

1. สันตติ
2. อิริยาบถ
3. ฆนสัญญา
4. โสมนัส

๑๖. ข้อใด มิใช่สภาวะแห่งอนัตตตา ?

1. ไม่อยู่ในอำนาจ
2. หาเจ้าของมิได้
3. เป็นสภาพสูญ
4. ไม่เที่ยง

๑๗. คำว่า อนัตตา กล่าวมุ่งหมายถึงข้อใด ?

1. ทุกข์ทั้งปวง
2. สังขารทั้งปวง
3. เวทนาทั้งปวง
4. ธรรมทั้งปวง

๑๘. คำใด มิใช่ไวพจน์ของวิราคะ ?

1. ตัณหักขยะ
2. นิโรธะ
3. นิพพิทา
4. นิพพาน

๑๙. เมื่อเกิดนิพพิทา เป็นเหตุให้อะไรเกิดตามมา ?

1. วิราคะ
2. วิมุตติ
3. วิสุทธิ
4. สันติ

๒๐. เพราะสิ้นกำหนัดแล้วจิตย่อมหลุดพ้นจากอะไร ?

1. ราคะ
2. โทสะ
3. อาสวะ
4. ปฏิฆะ

๒๑. วิกขัมภนวิมุตติ เป็นความหลุดพ้นด้วยอำนาจอะไร ?

1. ฌาน
2. โสดาปัตติผล
3. สกทาคามิผล
4. อรหัตผล

๒๒. วิมุตติใด จัดเป็นโลกิยวิมุตติ ?

1. ตทังควิมุตติ
2. เจโตวิมุตติ
3. ปัญญาวิมุตติ
4. นิสสรณวิมุตติ

๒๓. ความบริสุทธิ์ภายใน ย่อมมีได้ด้วยอะไร ?

1. ศีล
2. สมาธิ
3. ปัญญา
4. วิมุตติ

๒๔. พิจารณาเห็นสังขารอย่างไร จัดเป็นอุทยัพพยญาณ ?

1. ไม่เที่ยง
2. เป็นทุกข์
3. เป็นอนัตตา
4. ว่างเปล่า

๒๕. การงดเว้นทุจริต ประกอบสุจริต จัดเป็นวิสุทธิใด ?

1. จิตตวิสุทธิ
2. ทิฏฐิวิสุทธิ
3. สีลวิสุทธิ
4. กังขารวิตรณวิสุทธิ

๒๖. สัมมาสติ ในองค์มรรค จัดเข้าในวิสุทธิใด ?

1. จิตตวิสุทธิ
2. ทิฏฐิวิสุทธิ
3. สีลวิสุทธิ
4. กังขารวิตรณวิสุทธิ

๒๗. สุขอื่นจากความสงบไม่มี หมายถึงความสงบทางใด ?

1. ทางกาย
2. ทางวาจา
3. ทางใจ
4. ทางกาย วาจา ใจ

๒๘. ความสงบภายนอก หมายถึงอะไร ?

1. กายสงบ
2. ใจสงบ
3. สังคมสงบ
4. ประเทศชาติสงบ

๒๙. บาลีว่า สพฺเพ ธมฺมา อนตฺตาติ ยืนยันว่านิพพานเป็น… ?

1. อัตตา
2. อนัตตา
3. ภพภูมิ
4. โลกสมมติ

๓๐. คำว่า ดินน้ำไฟลม ไม่มีในอายตนะนั้น แสดงว่านิพพานมิใช่… ?

1. รูปขันธ์
2. นามขันธ์
3. โลกทางโหราศาสตร์
4. จักรวาล

๓๑. การเวียนว่ายตายเกิด เรียกว่าอะไร ?

1. สังสารวัฏ
2. จุติ
3. ภพ
4. ชาตะ

๓๒. ขณะใกล้ตาย อะไรนำให้ไปเกิดในสุคติ ?

1. จิตผ่องใส
2. กายสุจริต
3. วจีสุจริต
4. กุศลกรรม

๓๓. ข้อใด ไม่จัดเข้าในเทวทูต ๕ ?

1. เด็กแรกคลอด
2. คนแก่
3. คนเจ็บ
4. สมณะ

๓๔. สัตว์จำพวกหนึ่งเกิดในอบาย มีปากเท่ารูเข็ม ตรงกับข้อใด ?

1. สัตว์นรก
2. สัตว์ดิรัจฉาน
3. เปรต
4. อสุรกาย

๓๕. ผู้ที่เกิดในกำเนิดใด จึงจะได้รับส่วนบุญที่ญาติอุทิศให้ ?

1. นิรยะ
2. ติรัจฉานโยนิ
3. เปรตวิสัย
4. อสุรกาย

๓๖. คติเป็นที่ไปของคนทำความดี เรียกว่าอะไร ?

1. สุคติ
2. ทุคติ
3. วิมาน
4. ภพ

๓๗. ท้าวสักกเทวราช ปกครองสวรรค์ชั้นไหน ?

1. ดาวดึงส์
2. ยามา
3. ดุสิต
4. นิมมานรดี

๓๘. ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม ให้ผลเมื่อใด ?

1. ชาตินี้
2. ชาติหน้า
3. ชาติต่อไป
4. ทุกชาติ

๓๙. กรรมที่ให้ผลสำเร็จแล้วเรียกว่าอะไร ?

1. ชนกกรรม
2. อโหสิกรรม
3. ครุกรรม
4. พหุลกรรม

๔๐. ชนกกรรม ทำหน้าที่อะไร ?

1. ให้ปฏิสนธิ
2. ช่วยสนับสนุน
3. คอยบีบคั้น
4. เข้าไปตัดรอน

๔๑. ครุกรรมฝ่ายกุศล ได้แก่ข้อใด ?

1. ศีล ๘
2. มรรค ๘
3. สมาบัติ ๘
4. บุญกิริยาวัตถุ ๑๐

๔๒. เมตตากัมมัฏฐาน เหมาะแก่คนเช่นไร ?

1. มักโกรธ
2. รักสวยรักงาม
3. มักสงสัย
4. มักง่วงนอน

๔๓. จิตที่เป็นสมาธิ ตรงกับข้อใด ?

1. มีอารมณ์เดียว
2. ไม่มีความรู้สึก
3. หมดกิเลส
4. มีความเห็นแจ้ง

๔๔. ผู้เจริญกัมมัฏฐานไม่ได้ผลตามที่ต้องการ เพราะสาเหตุใด ?

1. มีเรื่องกังวลใจ
2. ไม่ถือธุดงค์
3. ไม่อยู่ป่าช้า
4. เจ้าอารมณ์

๔๕. เตโชกสิณ มีอะไรเป็นอารมณ์ ?

1. ดิน
2. น้ำ
3. ลม
4. ไฟ

๔๖. การเจริญมรณัสสติ ให้นึกถึงเรื่องใด ?

1. ความเกิด
2. ความแก่
3. ความเจ็บ
4. ความตาย

๔๗. บริกรรมว่า ขอสัตว์จงพ้นจากทุกข์ เป็นการเจริญพรหมวิหารใด ?

1. เมตตา
2. กรุณา
3. มุทิตา
4. อุเบกขา

๔๘. ฉุนเฉียวโกรธง่าย เป็นลักษณะของคนมีจริตใด ?

1. ราคจริต
2. โทสจริต
3. โมหจริต
4. วิตกจริต

๔๙. คนเจ้าระเบียบ รักสวยรักงาม ตรงกับจริตใด ?

1. ราคจริต
2. โทสจริต
3. โมหจริต
4. วิตกจริต

๕๐.พุทธคุณบทว่า ผู้ไกลจากกิเลส ตรงกับข้อใด ?

1. อรหํ
2. สุคโต
3. โลกวิทู
4. ภควา