ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นตรี ระดับการศึกษานอกระบบและตามอัธยาศัย พ.ศ. ๒๕๖๒

๑. ข้อใด เป็นธรรมมีอุปการะมาก ?

1. กตัญญู กตเวที
2. ขันติ โสรัจจะ
3. สติ สัมปชัญญะ
4. หิริ โอตตัปปะ

๒. ความระลึกได้ก่อนทำพูดคิด เป็นลักษณะของธรรมใด ?

1. ขันติ
2. โสรัจจะ
3. สติ
4. สัมปชัญญะ

๓. ธรรมใด เป็นพื้นฐานให้คนมีศีลธรรม ?

1. กตัญญู กตเวที
2. ขันติ โสรัจจะ
3. สติ สัมปชัญญะ
4. หิริ โอตตัปปะ

๔. คนมีหิริ มีลักษณะเช่นใด ?

1. รังเกียจคนชั่ว
2. ละอายบาป
3. กลัวบาป
4. กลัวถูกลงโทษ

๕. ข้อใด มีความหมายตรงกับโอตตัปปะ ?

1. กลัวผลบาป
2. กลัวเสียชื่อเสียง
3. กลัวโจร
4. กลัวถูกจับ

๖. ข้อใด จัดเป็นธรรมอันทำให้งาม ?

1. หิริ โอตตัปปะ
2. ขันติ โสรัจจะ
3. สติ สัมปชัญญะ
4. เมตตา กรุณา

๗. ความงามอะไร ไม่ขึ้นอยู่กับกาลเวลา ?

1. งามเสื้อผ้า
2. งามรูปร่าง
3. งามคุณธรรม
4. งามมารยาท

๘. บุพพการีชน หมายถึงใคร ?

1. พระพุทธเจ้า
2. บิดามารดา
3. พระมหากษัตริย์
4. ถูกทุกข้อ

๙. กตัญญูกตเวที หมายถึงใคร ?

1. ผู้รู้จักตอบแทนคุณ
2. ผู้ทำคุณก่อน
3. ผู้เกิดก่อน
4. ผู้มีอุปการคุณ

๑๐. ในทุจริต ๓ ข้อใด เป็นข้อเสียหายร้ายแรงที่สุด ?

1. กายทุจริต
2. วจีทุจริต
3. มโนทุจริต
4. ถูกทุกข้อ

๑๑. ยุให้รำ ตำให้รั่ว เป็นลักษณะของคำพูดในข้อใด ?

1. พูดเท็จ
2. พูดคำหยาบ
3. พูดส่อเสียด
4. พูดเพ้อเจ้อ

๑๒. ทุจริต ๓ อย่าง เป็นธรรมประเภทใด ?

1. ธรรมที่ควรรู้
2. ธรรมที่ควรเห็น
3. ธรรมที่ควรศึกษา
4. ธรรมที่ควรละ

๑๓. การประพฤติสุจริต ตรงกับข้อใด ?

1. ทำดี
2. พูดดี
3. คิดดี
4. ถูกทุกข้อ

๑๔. วจีสุจริตข้อใด ส่งเสริมให้เกิดความปรองดอง ?

1. ไม่พูดเท็จ
2. ไม่พูดคำหยาบ
3. ไม่พูดส่อเสียด
4. ไม่พูดเพ้อเจ้อ

๑๕. สุจริต ๓ อย่าง เป็นธรรมประเภทใด ?

1. ควรรู้
2. ควรเห็น
3. ควรทำให้แจ้ง
4. ควรประพฤติ

๑๖. คนจะดีหรือชั่วเพราะอะไร ?

1. การกระทำ
2. การศึกษา
3. เชื้อชาติ
4. วงศ์ตระกูล

๑๗. ผู้ไม่มีเวรภัยกับใคร ๆ พึงทำอย่างไร ?

1. ให้ทาน
2. รักษาศีล
3. เจริญภาวนา
4. วางอุเบกขา

๑๘. เห็นอย่างไร ชื่อว่าเห็นผิดจากคลองธรรม ?

1. ทำดีได้ดี
2. ทำชั่วได้ชั่ว
3. ดีเองชั่วเอง
4. บาปบุญมีจริง

๑๙. คำว่า บุญใหม่ ตรงกับข้อใด ?

1. อยู่ถิ่นที่เหมาะ
2. คบบัณฑิต
3. ตั้งตนไว้ชอบ
4. ทำความดีมาก่อน

๒๐. คำว่า บุญเก่า ตรงกับข้อใด ?

1. อยู่ถิ่นเหมาะสม
2. คบบัณฑิต
3. ตั้งตนไว้ชอบ
4. ทำความดีมาก่อน

๒๑. อคติ มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. ความลำเอียง
2. ความไม่ยุติธรรม
3. ความไม่เป็นกลาง
4. ถูกทุกข้อ

๒๒. ความลำเอียงเพราะเหตุใด จัดเป็นโทสาคติ ?

1. เพราะรัก
2. เพราะเกลียดชัง
3. เพราะเขลา
4. เพราะกลัว

๒๓. ลำเอียงเพราะกลัว ตรงกับข้อใด ?

1. ฉันทาคติ
2. โทสาคติ
3. โมหาคติ
4. ภยาคติ

๒๔. ปรารถนาสิ่งใด ไม่ได้สมหวัง จัดเป็นอริยสัจใด ?

1. ทุกข์
2. สมุทัย
3. นิโรธ
4. มรรค

๒๕. ความไม่สบายกายไม่สบายใจ ชื่อว่าทุกข์ เพราะเหตุใด ?

1. เห็นได้ยาก
2. ทนได้ยาก
3. ไม่มีเจ้าของ
4. ไม่เที่ยง

๒๖. อะไร เป็นสมุทัยคือเหตุให้ทุกข์เกิด ?

1. ความเกิด
2. ความจน
3. ความเจ็บ
4. ความอยาก

๒๗. ธรรมข้อใด เป็นคู่ปรับกับความเกียจคร้าน ?

1. สัทธา
2. วิริยะ
3. ขันติ
4. สมาธิ

๒๘. คนที่มีจิตใจไม่ตั้งมั่น ควรเจริญพลธรรมใด ?

1. สัทธา
2. วิริยะ
3. ปัญญา
4. สมาธิ

๒๙. ปัญญาทำหน้าที่ตรงกับข้อใด ?

1. เชื่อ
2. ระลึกได้
3. ตั้งใจมั่น
4. รอบรู้

๓๐. สาราณิยธรรมสอนให้คนเป็นเช่นไร ?

1. มีความพอเพียง
2. เลี้ยงตนโดยชอบ
3. ไม่ประกอบอกุศล
4. รู้รักสามัคคี

๓๑. ทิฏฐิสามัญญตา มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. มีเมตตา
2. มีศีลเสมอกัน
3. มีความเห็นตรงกัน
4. รู้จักแบ่งปัน

๓๒. สาธารณโภคี มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. มีเมตตา
2. มีศีลเสมอกัน
3. มีความเห็นตรงกัน
4. รู้จักแบ่งปัน

๓๓. ความเป็นผู้รู้จักเหตุ ตรงกับข้อใด ?

1. ธัมมัญญุตา
2. อัตถัญญุตา
3. กาลัญญุตา
4. ปริสัญญุตา

๓๔. อัตถัญญุตา มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. รู้จักเหตุ
2. รู้จักผล
3. รู้จักตน
4. รู้จักประมาณ

๓๕. การรู้จักมารยาททางสังคม จัดเข้าในสัปปุริสธรรมข้อใด ?

1. ธัมมัญญุตา
2. อัตถัญญุตา
3. กาลัญญุตา
4. ปริสัญญุตา

๓๖. สำนวนว่า ช้าๆได้พร้าเล่มงาม สงเคราะห์เข้าในสัปปุริสธรรมข้อใด ?

1. มัตตัญญุตา
2. อัตถัญญุตา
3. กาลัญญุตา
4. ปริสัญญุตา

๓๗. มัตตัญญุตา มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. รู้จักประมาณ
2. รู้จักเหตุ
3. รู้จักผล
4. รู้จักกาล

๓๘. ปุคคลปโรปรัญญุตา มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. รู้จักตน
2. รู้จักผล
3. รู้จักบุคคล
4. รู้จักชุมชน

๓๙. ธรรมที่ครอบงำสัตว์โลกฝ่ายที่ไม่น่ายินดี เรียกว่าอะไร ?

1. กุศล
2. อกุศล
3. อิฏฐารมณ์
4. อนิฏฐารมณ์

๔๐. เมื่อถูกคนนินทา ควรปฏิบัติอย่างไร ?

1. ด่าตอบ
2. วางเฉย
3. หนีไปที่อื่น
4. ไม่ยินดียินร้าย

๔๑. จะยึดเหนี่ยวจิตใจกันและกันไว้ ควรประพฤติธรรมใด ?

1. สังคหวัตถุ
2. ฆราวาสธรรม
3. อิทธิบาท
4. พรหมวิหาร

๔๒. บำเพ็ญคุณประโยชน์ให้แก่สังคม ตรงกับสังคหวัตถุข้อใด ?

1. ทาน
2. ปิยวาจา
3. อัตถจริยา
4. สมานัตตตา

๔๓. แบ่งปันสิ่งของให้แก่ผู้ประสบอุทกภัย ตรงกับสังคหวัตถุใด ?

1. ทาน
2. ปิยวาจา
3. อัตถจริยา
4. สมานัตตตา

๔๔. หลักธรรมใด ส่งเสริมให้คนรู้จักหน้าที่อันพึงปฏิบัติต่อกัน ?

1. อิทธิบาท ๔
2. ฆราวาสธรรม ๔
3. ทิศ ๖
4. สัปปุริสธรรม ๗

๔๕. บิดามารดา จัดเป็นทิศใด ?

1. ปุรัตถิมทิศ
2. อุปริมทิศ
3. ทักขิณทิศ
4. ปัจฉิมทิศ

๔๖. ปัจฉิมทิศ คือทิศเบื้องหลัง หมายถึงใคร ?

1. บิดามารดา
2. มิตรสหาย
3. ภรรยา
4. ครูอาจารย์

๔๗. ท่านเลี้ยงมาแล้ว เลี้ยงท่านตอบ เป็นหน้าที่ใครปฏิบัติต่อใคร ?

1. สามี-ภรรยา
2. บุตร-บิดามารดา
3. บ่าว-นาย
4. ศิษย์-อาจารย์

๔๘. ยกย่องให้ปรากฏในเพื่อนฝูง เป็นหน้าที่ใครปฏิบัติต่อใคร ?

1. บิดามารดา-บุตร
2. สามี-ภรรยา
3. นาย-บ่าว
4. อาจารย์-ศิษย์

๔๙. อุตตรทิศ คือทิศเบื้องซ้าย หมายถึงใคร ?

1. อาจารย์
2. ภรรยา
3. มิตร
4. บ่าว

๕๐. ข้อใด เป็นหน้าที่ของอุปริมทิศ คือทิศเบื้องบน ?

1. บอกทางสวรรค์
2. ไม่ดูหมิ่น
3. ไม่ละทิ้งในยามวิบัติ
4. ให้เรียนดี