ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นโท พ.ศ. ๒๕๕๙

๑. สมถกัมมัฏฐาน เป็นอุบายสงบใจจากอะไร ?

1. นิวรณ์
2. อุปกิเลส
3. วัตถุกาม
4. อกุศลกรรม

๒. จะรู้แจ้งสรรพสิ่งตามเป็นจริง ต้องเจริญกัมมัฏฐานอะไร ?

1. อนุสสติ
2. อสุภะ
3. สมถะ
4. วิปัสสนา

๓. ข้อใด จัดเป็นอามิสบูชา ?

1. ช่วยเหลือคนเจ็บป่วย
2. ให้เงินพ่อแม่
3. เคารพเชื่อฟังพ่อแม่
4. รักษาศีล

๔. ข้อใด จัดเป็นอามิสปฏิสันถาร ?

1. เลี้ยงอาหาร
2. ยิ้มแย้มแจ่มใส
3. ต้อนรับสมฐานะ
4. มีมิตรไมตรี

๕. อะไรเป็นกายิกสุข คือสุขทางกาย ?

1. อารมณ์ดี
2. จิตผ่องใส
3. ไม่มีโรค
4. ไม่ซึมเศร้า

๖. คนมีกามวิตก มักมีพฤติกรรมเช่นใด ?

1. ขาดเมตตา
2. วิตกกังวล
3. โกรธง่าย
4. เจ้าชู้

๗. จะบรรเทาพยาบาทวิตกด้วยวิธีใด ?

1. แผ่เมตตา
2. รักษาศีล
3. สวดมนต์
4. ฟังธรรม

๘. ความคิดในทางใด จัดเป็นเนกขัมมวิตก ?

1. ออกจากกาม
2. ไม่พยาบาท
3. ไม่ปองร้าย
4. ไม่เบียดเบียน

๙. คิดอย่างไร จัดเป็นอวิหิงสาวิตก ?

1. คิดไม่เบียดเบียน
2. คิดแก้ปัญหา
3. ไม่คิดปองร้าย
4. คิดออกบวช

๑๐. คนที่เชื่อง่ายไร้เหตุผล เพราะถูกไฟใดเผา ?

1. ไฟราคะ
2. ไฟโทสะ
3. ไฟโมหะ
4. ถูกทุกข้อ

๑๑. โลกาธิปเตยยะ มีลักษณะเช่นไร ?

1. ไม่ฟังใคร
2. ไม่ตามกระแส
3. ถือความยุติธรรม
4. ถือเสียงข้างมาก

๑๒. ข้อใดเป็นความหมายของคําว่า ญาณ ?

1. สมาธิชั้นสูง
2. ปัญญาหยั่งรู้
3. อิทธิฤทธิ์
4. ฌานสมาบัติ

๑๓. ปัญญาหยั่งรู้ว่า ตัณหาเป็นเหตุให้เกิดทุกข์ ตรงกับข้อใด ?

1. สัจจญาณ
2. กิจจญาณ
3. กตญาณ
4. มรรคญาณ

๑๔. ปัญญาหยั่งรู้ว่า ทุกข์เรากําหนดรู้ได้แล้ว ตรงกับข้อใด ?

1. สัจจญาณ
2. กิจจญาณ
3. กตญาณ
4. มรรคญาณ

๑๕. ความทะยานอยากในวัตถุกาม ตรงกับข้อใด ?

1. กามตัณหา
2. ภวตัณหา
3. วิภวตัณหา
4. ถูกทุกข้อ

๑๖. ความอยากใด จัดเป็นวิภวตัณหา ?

1. อยากฆ่าตัวตาย
2. อยากเป็นเทวดา
3. อยากหน้าตาดี
4. อยากมีเงินทอง

๑๗. พระธรรมเทศนาที่ทรงแสดงในที่ต่างๆ จัดอยู่ในปิฎกใด ?

1. พระวินัยปิฎก
2. พระสุตตันตปิฎก
3. พระอภิธรรมปิฎก
4. ถูกทุกข้อ

๑๘. ข้อใด จัดเป็นพุทธัตถจริยา?

1. บัญญัติสิกขาบท
2. สงเคราะห์ชาวโลก
3. โปรดพุทธบิดา
4. โปรดสัตว์

๑๙. มนุษย์เวียนตายเวียนเกิดในภพภูมิต่างๆ ด้วยอํานาจอะไร ?

1. กิเลส
2. กรรม
3. วิบาก
4. ถูกทุกข้อ

๒๐. จะตัดกรรมได้ ต้องตัดอะไรก่อน ?

1. กิเลส
2. กรรม
3. วิบาก
4. บาป

๒๑. การฝึกอบรมกายวาจาใจ เป็นความหมายของข้อใด ?

1. สิกขา
2. จริยา
3. ปฏิปทา
4. ภาวนา

๒๒. ปัญญากําหนดรู้อาการของไตรลักษณ์ จัดเข้าในสิกขาใด ?

1. อธิศีลสิกขา
2. อธิจิตตสิกขา
3. อธิปัญญาสิกขา
4. ถูกทุกข้อ

๒๓. ลักษณะที่เสมอกันแห่งสังขารทั้งปวง เรียกว่าอะไร ?

1. ไตรสิกขา
2. ไตรภูมิ
3. ไตรลักษณ์
4. ไตรวัฏฏ์

๒๔. ทุกขตา ความเป็นทุกข์แห่งสังขารทั้งปวง มีสภาวะเช่นไร ?

1. ทนได้ยาก
2. ไม่เที่ยง
3. ไม่มีตัวตน
4. ไม่อยู่ในอํานาจ

๒๕. อปัสเสนธรรมข้อว่า พิจารณาแล้วเว้น หมายถึงเว้นอะไร ?

1. อาหาร
2. ยารักษาโรค
3. เครื่องนุ่งห่ม
4. สิ่งเสพติด

๒๖. ภาวะจิตที่แผ่ไปโดยไม่มีประมาณ ไม่มีขอบเขต เรียกว่าอะไร ?

1. พรหมวิหาร
2. อัปปมัญญา
3. ภาวนา
4. กรรมฐาน

๒๗. การเจริญเมตตาอัปปมัญญา ควรเริ่มที่ใครก่อน ?

1. ตนเอง
2. มิตร
3. ศัตรู
4. สัตว์โลก

๒๘. มีจิตริษยาเมื่อเห็นคนอื่นได้ดี ชื่อว่าไม่มีอัปปมัญญาข้อใด ?

1. เมตตา
2. กรุณา
3. มุทิตา
4. อุเบกขา

๒๙. ผู้แรกถึงกระแสพระนิพพาน หมายถึงพระอริยบุคคลชั้นนใด ?

1. พระโสดาบัน
2. พระสกทาคามี
3. พระอนาคามี
4. พระอรหันต์

๓๐. พระอนาคามี ละสังโยชน์ชนิดใดได้เด็ดขาด ?

1. สักกายทิฏฐิ
2. รูปราคะ
3. อรูปราคะ
4. มานะ

๓๑. ศรัทธาในสัมปรายิกัตถประโยชน์ มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. เชื่อสิ่งที่ควรเชื่อ
2. เชื่อพ่อแม่
3. เชื่ออตํารา
4. เชื่ออพระ

๓๒. ผู้รู้จักบาปบุญคุณโทษ จัดเป็นสัมปทาใด ?

1. สัทธาสัมปทา
2. สีลสัมปทา
3. จาคสัมปทา
4. ปัญญาสัมปทา

๓๓. พระพุทธเจ้าทรงแสดงเรื่องทาน เพื่ออประโยชน์อะไร ?

1. ละความตระหนี่
2. ไม่เบียดเบียน
3. ไม่พยาบาท
4. ไปสวรรค์

๓๔. สัคคกถา มีเนื้อหาเกี่ยวกับเรื่องใด ?

1. ฟอกจิตให้สงบ
2. ลดตระหนี่
3. หนีกามารมณ์
4. มุ่งตรงสวรรค์

๓๕. ความตระหนี่อะไร จัดเป็นอาวาสมัจฉริยะ ?

1. ที่อยู่
2. สมบัติ
3. ความรู้
4. ตระกูล

๓๖. คนที่ไม่รู้จักแบ่งปัน หวงไว้บริโภคคนเดียว เพราะตระหนี่อะไร ?

1. ตระกูล
2. ลาภ
3. วรรณะ
4. ที่อยู่

๓๗. คนทุจริต คิดมิชอบ เพราะถูกมารประเภทใดครอบงํา ?

1. กิเลสมาร
2. อภิสังขารมาร
3. มัจจุมาร
4. เทวปุตตมาร

๓๘. คําว่ามารเป็นโทษที่ล้างผลาญอะไร ?

1. ความดี
2. ความชั่ว
3. ความเศร้าหมอง
4. ความทุกข์

๓๙. ขณะเจริญพระกัมมัฏฐาน มักง่วงนอนเพราะถูกนิวรณ์ใดครอบงํา ?

1. กามฉันท์
2. พยาบาท
3. ถีนมิทธะ
4. วิจิกิจฉา

๔๐. อาฆาตมาดร้ายจองเวรผู้อื่น เพราะถูกนิวรณ์ใดครอบงํา ?

1. กามฉันท์
2. พยาบาท
3. ถีนมิทธะ
4. วิจิกิจฉา

๔๑. วิจิกิจฉา หมายถึง ความลังเลสงสัยในเรื่องใด ?

1. บาปบุญ
2. พระรัตนตรัย
3. นรกสวรรค์
4. ถูกทุกข้อ

๔๒. ความรู้สึกสุขทุกข์ เฉย ๆ ไม่สุขไม่ทุกข์ เรียกว่าอะไร ?

1. รูป
2. เวทนา
3. สัญญา
4. สังขาร

๔๓. โสมนัส ในเวทนา ๕ หมายถึงข้อใด ?

1. ทุกข์กาย
2. ทุกข์ใจ
3. สุขกาย
4. สุขใจ

๔๔. คนถือมงคลตื่นข่าว ชอบเชื่อข่าวลือ จัดเป็นคนมีจริตใด ?

1. ราคจริต
2. โทสจริต
3. โมหจริต
4. สัทธาจริต

๔๕. คุณของพระธรรมขอ้ ว่า สนฺทิฏฐิโก ตรงกบั ขอ้ ใด ?

1. เห็นได้ด้วยตน
2. ไม่จํากัดกาล
3. รู้เฉพาะตน
4. เรียกให้มาดู

๔๖. อปริหานิยธรรม ส่งเสริมสนับสนุนเรื่องใด ?

1. ความสามัคคี
2. ความขยัน
3. ความอดทน
4. ความพอเพียง

๔๗. การประกอบอาชีพในทางสุจริต จัดเข้าในมรรคใด ?

1. สัมมาทิฏฐิ
2. สัมมาสังกัปปะ
3. สัมมากัมมันตะ
4. สัมมาอาชีวะ

๔๘. พุทธคุณบทว่า โลกวิทู ตรงกับข้อใด ?

1. ผู้ตรัสรู้เอง
2. ผู้รู้แจ้งโลก
3. ผู้เสด็จไปดีแล้ว
4. ผู้มีโชค

๔๙. สังฆคุณบทว่า ทกฺขิเณยฺโย หมายถึงบุคคลในข้อใด ?

1. ปุถุชน
2. กัลยาณชน
3. สาธุชน
4. อริยบุคคล

๕๐. พระมหาชนก เป็นแบบอย่างของผู้บําเพ็ญบารมีธรรมใด ?

1. ทานบารมี
2. สีลบารมี
3. วิริยบารมี
4. สัจจบารมี