ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม  ธรรมศึกษาชั้นตรี พ.ศ. ๒๕๔๕

๑. ธรรมข้อใด ควบคุมมิให้คนทำผิดพลาด ?

1. สติ สัมปชัญญะ
2. หิริ โอตตัปปะ
3. ขันติ โสรัจจะ
4. กตัญญู กตเวที

๒. ธรรมข้อใด มีอุปมาดุจหางเสือเรือ ?

1. หิริ
2. โอตตัปปะ
3. สติ
4. ขันติ

๓. บุคคลในข้อใด ต้องใช้สติสัมปชัญญะมากที่สุด ?

1. คนโดยสารรถ
2. คนข้ามถนน
3. คนเก็บค่าโดยสาร
4. คนขับรถ

๔. ความไม่สงบที่เกิดขึ้นทั่วโลก เพราะขาดคุณธรรมข้อใด ?

1. หิริ โอตตัปปะ
2. ขันติ โสรัจจะ
3. สติ สัมปชัญญะ
4. ถูกทุกข้อ

๕. โลก ในคำว่า ” ธรรมคุ้มครองโลก ” หมายถึงข้อใด ?

1. โลกคือแผ่นดิน
2. เทวโลก
3. โลกคือหมู่สัตว์
4. ยมโลก

๖. ” อายชั่ว กลัวบาป สวรรค์รับ บาปลา ” หมายถึงธรรมข้อใด ?

1. สติ สัมปชัญญะ
2. หิริ โอตตัปปะ
3. วจีสุจริต ๔
4. วจีทุจริต ๔

๗. ผู้มีธรรมเป็นโลกบาลอยู่ในใจ ย่อมมีลักษณะเช่นไร ?

1. เป็นคนกล้าหาญ
2. เป็นผู้นิ่งทั้งต่อหน้า ลับหลัง
3. เป็นคนเรียบร้อย
4. ไม่ทำชั่วทั้งต่อหน้า ลับหลัง

๘. ” อาภรณ์แต่งกาย แต่ใจแต่งด้วยธรรม ” หมายถึงธรรมข้อใด ?

1. สติ สัมปชัญญะ
2. หิริ โอตตัปปะ
3. ขันติ โสรัจจะ
4. เมตตา กรุณา

๙. คนมีน้ำอดน้ำทน เพราะมีคุณธรรมข้อใด ?

1. ฉันทะ
2. จิตตะ
3. ขันติ
4. วิมังสา

๑๐. บุพพการีชน หมายถึงใคร ?

1. พระพุทธเจ้า
2. มารดา บิดา
3. พระมหากษัตริย์
4. ถูกทุกข้อ

๑๑. ข้อใด เป็นคุณแห่งพระธรรม ?

1. ของจริงที่มีอยู่ในโลก
2. รักษาผู้ปฏิบัติมิให้ตกไปในที่ชั่ว
3. เป็นธรรมดาของโลก
4. ธรรมชาติที่เกิดขึ้นในใจ

๑๒. การประพฤติชั่วทางกาย วาจา ใจ เรียกว่าอะไร ?

1. อกุศลมูล
2. ทุจริต
3. บาป
4. มลทิน

๑๓. โอวาทของพระพุทธเจ้า ๓ อย่าง ตรงกับข้อใด ?

1. ทาน ศีล ภาวนา
2. ศีล สมาธิ ปัญญา
3. ละชั่ว ทำดี ทำจิตให้บริสุทธิ์
4. อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา

๑๔. คนต้มตุ๋น หลอกลวง ใช้วจีทุจริตข้อใด ?

1. พูดเท็จ
2. พูดส่อเสียด
3. พูดคำหยาบ
4. พูดเพ้อเจ้อ

๑๕. วจีทุจริตข้อใด เป็นเหตุให้หมู่คณะเกิดความแตกร้าว ?

1. พูดเท็จ
2. พูดส่อเสียด
3. พูดคำหยาบ
4. พูดเพ้อเจ้อ

๑๖. การเว้นจากกายทุจริตและวจีทุจริต จัดเข้าในข้อใด ?

1. ทาน
2. ศีล
3. สมาธิ
4. ปัญญา

๑๗. อกุศลมูลข้อใด เป็นเหตุให้คนขายยาบ้า ?

1. โลภะ
2. โทสะ
3. โมหะ
4. ราคะ

๑๘. วัยรุ่นไม่เข้าแหล่งอบายมุข เพราะมีกุศลมูลข้อใด ?

1. อโลภะ
2. อโทสะ
3. อโมหะ
4. ข้อ 1 และ 2 ถูก

๑๙. คนมีโทสะเป็นเจ้าเรือน มีลักษณะเช่นไร ?

1. เป็นคนเห็นแก่ได้
2. เป็นคนเจ้าอารมณ์
3. เป็นคนเชื่องมงาย
4. เป็นคนเจ้าระเบียบ

๒๐. การไม่ถือสาหาโทษ อโหสิต่อกัน จัดเป็นทานประเภทใด ?

1. อภัยทาน
2. ธรรมทาน
3. สังฆทาน
4. วัตถุทาน

๒๑. การไม่เบียดเบียนซึ่งกันและกัน จัดเป็นสัปปุริสบัญญัติข้อใด ?

1. ทาน
2. ปัพพัชชา
3. มาตาปิตุอุปัฏฐาน
4. ไม่มีข้อถูก

๒๒. ศีล ย่อมควบคุมอะไรไว้ได้ ?

1. กาย ใจ
2. วาจา ใจ
3. กาย วาจา ใจ
4. กาย วาจา

๒๓. การฟังเทศน์ จัดเข้าในการทำบุญประเภทใด ?

1. ทานมัย
2. ศีลมัย
3. ภาวนามัย
4. อนุโมทนามัย

๒๔. ทุกคนบังคับสังขารไม่ให้แก่ ไม่ให้ตาย ไม่ได้ เพราะอำนาจแห่งไตรลักษณ์ข้อใด ?

1. อนิจจัง
2. ทุกขัง
3. อนัตตา
4. ถูกทุกข้อ

๒๕. ท่านสอนให้คบสัตบุรุษ คือคบคนเช่นไร ?

1. คนรู้จักทำมาหากิน
2. คนขยัน ไม่เกียจคร้าน
3. คนมีน้ำใจแบ่งปัน
4. คนทำดี พูดดี คิดดี

๒๖. อัตตสัมมาปณิธิ ในจักร ๔ ตรงกับข้อใด ?

1. อยู่ในประเทศสมควร
2. คบหาสัตบุรุษ
3. ตั้งตนไว้ชอบ
4. ได้ทำบุญไว้มาก

๒๗. จะเป็นคนเที่ยงธรรมได้ ต้องเป็นคนเช่นไร ?

1. มีเมตตา กรุณา
2. กล้าได้ กล้าเสีย
3. มีอิทธิบาท ๔
4. ไม่มีอคติ ๔

๒๘. ผู้ตัดสินคดีด้วยความเกลียดชัง ถือว่าตั้งอยู่ในอคติข้อใด ?

1. ฉันทาคติ
2. โทสาคติ
3. โมหาคติ
4. ภยาคติ

๒๙. หากนักเรียนได้รับคัดเลือกให้เป็นบุคคลดีเด่น ควรประพฤติตนอย่างไร ?

1. ระวังไม่ทำความชั่ว
2. ละเลิกทำความชั่ว
3. พยายามทำดีเข้าไว้
4. รักษาความดีมิให้เสื่อม

๓๐. คนต้องการเลิกเสพยาบ้า ควรเจริญอธิษฐานธรรมข้อใด ?

1. รักษาสัจจะ
2. รู้จักโทษของยาบ้า
3. สงบสติอารมณ์
4. ข้อ 1 และ 2 ถูก

๓๑. ” สงบใจ เจริญสุข ” หมายถึงอธิษฐานธรรมข้อใด ?

1. ปัญญา
2. สัจจะ
3. จาคะ
4. อุปสมะ

๓๒. ” จะทำงานให้สำเร็จต้องมีเคล็ดปลุกใจ ” ข้อใดคือเคล็ดปลุกใจ ?

1. ฉันทะ
2. วิริยะ
3. จิตตะ
4. วิมังสา

๓๓. ” ประมาทจิต จะติดยาบ้า ” เพราะไม่ละอกุศลธรรมข้อใด ?

1. กายทุจริต
2. วจีทุจริต
3. มโนทุจริต
4. ความเห็นผิด

๓๔. วัยรุ่นควรระวังใจอย่างไร จึงจะไม่มัวเมา ไม่มั่วอบายมุข ?

1. มิให้กำหนัด
2. มิให้ขัดเคือง
3. มิให้หลง
4. มิให้มัวเมา

๓๕. ” เมตตาพารัก โลกประจักษ์ยั่งยืน ” หมายถึงความรักในข้อใด ?

1. รักคนและสัตว์
2. รักธรรมชาติ
3. รักการเรียน
4. รักประชาธิปไตย

๓๖. เมื่อเห็นตำรวจจับกุมผู้ทำความผิดได้ ควรเจริญพรหมวิหารข้อใด ?

1. เมตตา
2. กรุณา
3. มุทิตา
4. อุเบกขา

๓๗. อวิหิงสา ความไม่เบียดเบียนกัน ตรงกับพรหมวิหารข้อใด ?

1. เมตตา
2. กรุณา
3. มุทิตา
4. อุเบกขา

๓๘. ธาตุใด ทำหน้าที่ย่อยอาหาร ?

1. ดิน
2. น้ำ
3. ลม
4. ไฟ

๓๙. ฟังเทศน์แล้ว ย่อมได้อะไร ?

1. ย่อมได้ฟังสิ่งที่ไม่เคยฟัง
2. ย่อมบรรเทาความสงสัยเสียได้
3. ย่อมทำความเห็นให้ถูกต้องได้
4. ถูกทุกข้อ

๔๐. ” อะไรจะเกิด ก็ต้องเกิด ” ผู้พูดต้องการให้ทราบเรื่องใด ?

1. ความเกิดเป็นเรื่องธรรมดา
2. ความตายเป็นเรื่องธรรมดา
3. ทุกคนต้องพลัดพรากจากของรัก
4. ทุกคนมีกรรมเป็นของของตน

๔๑. ” มีวิชา เหมือนมีทรัพย์อยู่นับแสน ” ตรงกับข้อใด ?

1. ความรอบรู้ในกองสังขาร
2. ความเป็นผู้มีความรู้มาก
3. ความรู้จักอดออมทรัพย์
4. ความรู้จักให้ธรรมเป็นทาน

๔๒. สัปปุริสธรรมข้อใด มีความหมายตรงกับเศรษฐกิจพอเพียง ?

1. รู้จักประมาณ
2. รู้จักกาล
3. รู้จักตน
4. รู้จักชุมชน

๔๓. มียศแล้ว กลับเสื่อมยศ ควรปฏิบัติอย่างไร ?

1. แสวงหาความถูกต้อง
2. ทำจิตมิให้ยินดียินร้าย
3. ทำพิธีเสดาะเคราะห์
4. อ่านหนังสือธรรมะ

๔๔. เพื่อนหน้าไหว้ หลังหลอก จัดเข้าในมิตรประเภทใด ?

1. มิตรปอกลอก
2. มิตรดีแต่พูด
3. มิตรหัวประจบ
4. มิตรหลอกลวง

๔๕. เพื่อนที่ดีของเรา ควรเป็นคนเช่นไร ?

1. ทำดีกับเรา
2. พูดดีกับเรา
3. คิดดีกับเรา
4. เอาใจเราทุกอย่าง

๔๖. มิตรประเภทใด ก่อความเสียหายให้มากที่สุด ?

1. มิตรชักชวนในทางฉิบหาย
2. มิตรปอกลอก
3. มิตรหัวประจบ
4. มิตรดีแต่พูด

๔๗. ผู้บำเพ็ญคุณประโยชน์ให้แก่สังคม ตรงกับสังคหวัตถุข้อใด ?

1. ทาน
2. ปิยวาจา
3. อัตถจริยา
4. สมานัตตตา

๔๘. การใช้จ่ายทรัพย์ ให้ควรแก่ฐานะ ตรงกับคำพังเพยข้อใด ?

1. ขี่ช้างจับตั๊กแตน
2. เก็บเบี้ยใต้ถุนร้าน
3. นกน้อยทำรังแต่พอตัว
4. มีสลึงพึงบรรจบให้ครบบาท

๔๙. การไม่ถือมงคลตื่นข่าว มีลักษณะเช่นไร ?

1. เชื่อกรรม ไม่เชื่อมงคล
2. เชื่อมงคล ไม่เชื่อกรรม
3. เชื่อกรรม เชื่อมงคล
4. ไม่เชื่อกรรม ไม่เชื่อมงคล

๕๐. ” กายเมตตา วาจาไมตรี ฤดีมุ่งมิตร ไม่ปิดทวาร ให้ทานเสมอ ” เป็นคุณสมบัติของใคร ?

1. มิตร
2. เจ้านาย
3. กุลบุตร
4. สมณพราหมณ์