ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นตรี ระดับมัธยมศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๒

๑. ธรรมมีอุปการะมาก คือข้อใด ?

1. สติ สัมปชัญญะ
2. หิริ โอตตัปปะ
3. ขันติ โสรัจจะ
4. กตัญญู กตเวที

๒. ความหมายของคำว่า สติ คือข้อใด ?

1. ความระลึกได้
2. ความรู้ตัว
3. ความรอบรู้
4. ความรู้จริง

๓. ความหมายของคำว่า สัมปชัญญะ คือข้อใด ?

1. ความระลึกได้
2. ความรู้ตัว
3. ความรอบรู้
4. ความรู้จริง

๔. ความหมายของธรรมเป็นโลกบาล คือข้อใด ?

1. ธรรมคุ้มครองโลก
2. ธรรมเหนือโลก
3. ธรรมประจำโลก
4. ธรรมหมุนไปตามโลก

๕. ลักษณะของคนมีหิริ หมายถึงข้อใด ?

1. กลัวบาป
2. กลัวตกนรก
3. รังเกียจความทุกข์
4. รังเกียจบาป

๖. ลักษณะของผู้มีธรรมเป็นโลกบาล คือข้อใด ?

1. กล้าหาญอดทน
2. ซื่อสัตย์สุจริต
3. ไม่ประมาท
4. ละอายชั่วกลัวบาป

๗. ธรรมอันทำให้งาม ได้แก่ข้อใด ?

1. หิริ โอตตัปปะ
2. ขันติ โสรัจจะ
3. สติ สัมปชัญญะ
4. เมตตา กรุณา

๘. ลักษณะของผู้มีความงามตามหลักธรรม คือข้อใด ?

1. สงบเสงี่ยม
2. สุภาพเรียบร้อย
3. จิตใจเข้มแข็งอดทน
4. ถูกทุกข้อ

๙. บุพพการี มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. ผู้ทำคุณก่อน
2. ผู้เกิดก่อน
3. ผู้รู้บุญคุณ
4. ผู้ตอบแทนคุณ

๑๐. กตัญญูกตเวที หมายถึงใคร ?

1. ผู้ทำคุณก่อน
2. ผู้รู้จักตอบแทนคุณ
3. ผู้เกิดก่อน
4. ผู้มีอุปการคุณ

๑๑. พฤติกรรมเช่นไร จัดเป็นทุจริต ?

1. ทำชั่ว
2. พูดชั่ว
3. คิดชั่ว
4. ถูกทุกข้อ

๑๒. การกระทำในข้อใด เป็นกายทุจริต ?

1. นอกใจคู่ครอง
2. พยาบาท
3. ปองร้าย
4. หลอกลวง

๑๓. ปิสุณวาจา หมายถึงการพูดลักษณะใด ?

1. พูดปด
2. พูดคำหยาบ
3. พูดส่อเสียด
4. พูดเพ้อเจ้อ

๑๔. มโนทุจริต หมายถึงข้อใด ?

1. โหดร้าย
2. พยาบาท
3. ใส่ร้าย
4. ปากร้าย

๑๕. กายสุจริต หมายถึงข้อใด ?

1. ไม่คอรัปชั่น
2. ไม่พยาบาท
3. ไม่คิดปองร้าย
4. ไม่หลอกลวง

๑๖. วจีสุจริตในข้อใด ส่งเสริมให้เกิดความสามัคคี ?

1. ไม่พูดเท็จ
2. ไม่พูดคำหยาบ
3. ไม่พูดส่อเสียด
4. ไม่พูดเพ้อเจ้อ

๑๗. การกระทำในข้อใด จัดเป็นมโนสุจริต ?

1. ทำดี
2. พูดดี
3. คิดดี
4. ปฏิบัติดี

๑๘. บุญกิริยาวัตถุ หมายถึงข้อใด ?

1. เหตุเกิดบุญ
2. วิธีทำบุญ
3. หลักการทำความดี
4. ถูกทุกข้อ

๑๙. การให้ทานเป็นเครื่องกำจัดกิเลสใด ?

1. ราคะ
2. โทสะ
3. โมหะ
4. มัจฉริยะ

๒๐. คนที่ถูกโทสะครอบงำจิต ควรบำเพ็ญบุญกิริยาวัตถุใด ?

1. ทานมัย
2. สีลมัย
3. ภาวนามัย
4. ถูกทุกข้อ

๒๑. การกระทำในข้อใด จัดเข้าในภาวนามัย ?

1. ให้ทาน
2. รักษาศีล
3. ไหว้พระสวดมนต์
4. ใส่บาตร

๒๒. ธรรมที่เปรียบเสมือนวงล้อนำไปสู่จุดหมาย หมายถึงข้อใด ?

1. วุฑฒิ ๔
2. จักร ๔
3. อิทธิบาท ๔
4. พรหมวิหาร ๔

๒๓. สัปปุริสูปัสสยะ แปลว่าอะไร ?

1. อยู่ในประเทศสมควร
2. คบสัตบุรุษ
3. ตั้งตนไว้ชอบ
4. ทำความดีมาก่อน

๒๔. ประพฤติเช่นไร ชื่อว่าตั้งตนไว้ชอบ ?

1. ละชั่วประพฤติดี
2. อยู่ในที่เหมาะสม
3. มีกัลยาณมิตร
4. ช่วยเหลือผู้อื่น

๒๕. ลักษณะเช่นไร เรียกว่า อคติ ?

1. ความลำเอียง
2. ความไม่ยุติธรรม
3. ความไม่เป็นกลาง
4. ถูกทุกข้อ

๒๖. ความลำเอียงเพราะเหตุใด จัดเป็นฉันทาคติ ?

1. เพราะรัก
2. เพราะเกลียดชัง
3. เพราะเขลา
4. เพราะกลัว

๒๗. ลำเอียงเพราะเขลา ตรงกับข้อใด ?

1. ฉันทาคติ
2. โทสาคติ
3. โมหาคติ
4. ภยาคติ

๒๘. อริยสัจ แปลว่าอะไร ?

1. ความจริงอันประเสริฐ
2. ความซื่อตรง
3. ความแท้จริง
4. ความไม่ผิด

๒๙. ในอริยสัจ ๔ ข้อใดควรกำหนดรู้ ?

1. ทุกข์
2. สมุทัย
3. นิโรธ
4. มรรค

๓๐. สาเหตุที่ทำให้เกิดความทุกข์ คือข้อใด ?

1. ทุกข์
2. สมุทัย
3. นิโรธ
4. มรรค

๓๑. คำตอบในข้อใด ไม่ใช่พละ ๕ ?

1. ศีล
2. สัทธา
3. วิริยะ
4. สมาธิ

๓๒. วิริยะ แปลว่าอะไร ?

1. ความเชื่อ
2. ความเพียร
3. ความระลึก
4. ความอดทน

๓๓. ความตั้งใจมั่น จัดเป็นพลธรรมใด ?

1. สัทธา
2. วิริยะ
3. สติ
4. สมาธิ

๓๔. ปัญญาทำหน้าที่อย่างไร ?

1. เชื่อ
2. ระลึกได้
3. ตั้งใจมั่น
4. รอบรู้

๓๕. สาราณิยธรรมสอนให้คนเป็นเช่นไร ?

1. มีความพอเพียง
2. เลี้ยงตนโดยชอบ
3. ไม่ประกอบอกุศล
4. รู้รักสามัคคี

๓๖. คำตอบในข้อใด เป็นความหมายของคำว่า สีลสามัญญตา ?

1. มีเมตตา
2. มีศีลเสมอกัน
3. เห็นตรงกัน
4. รู้จักแบ่งปัน

๓๗. ธรรมเป็นที่ตั้งให้ระลึกถึงกันและกัน หมายถึงข้อใด ?

1. สาราณิยธรรม
2. อปริหานิยธรรม
3. สัปปุริสธรรม
4. โลกธรรม

๓๘. คำตอบในข้อใด เป็นความหมายของคำว่า ธัมมัญญุตา ?

1. รู้จักเหตุ
2. รู้จักผล
3. รู้จักตน
4. รู้จักประมาณ

๓๙. ความเป็นผู้รู้จักกาล คือข้อใด ?

1. ธัมมัญญุตา
2. อัตถัญญุตา
3. กาลัญญุตา
4. ปริสัญญุตา

๔๐. การรู้จักกฎกติกามรรยาทของสังคม จัดเข้าในสัปปุริสธรรมใด ?

1. ธัมมัญญุตา
2. อัตถัญญุตา
3. กาลัญญุตา
4. ปริสัญญุตา

๔๑. ธรรมที่ครอบงำสัตว์โลก เรียกว่าอะไร ?

1. สาราณิยธรรม
2. อปริหานิยธรรม
3. สัปปุริสธรรม
4. โลกธรรม

๔๒. เมื่อถูกโลกธรรมครอบงำ ควรปฏิบัติอย่างไร ?

1. สะเดาะเคราะห์
2. เสริมดวง
3. ไม่ยินดียินร้าย
4. สวดมนต์

๔๓. ข้อใด จัดเป็นอนิฏฐารมณ์ ?

1. ลาภ
2. ยศ
3. สรรเสริญ
4. นินทา

๔๔. การที่บุคคลจะยึดเหนี่ยวจิตใจกันและกันไว้ได้ ควรประพฤติธรรมใด ?

1. สังคหวัตถุ
2. ฆราวาสธรรม
3. อิทธิบาท
4. พรหมวิหาร

๔๕. การประพฤติตนเสมอต้นเสมอปลาย มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. ทาน
2. ปิยวาจา
3. อัตถจริยา
4. สมานัตตตา

๔๖. คำพูดในลักษณะใด จัดเป็นปิยวาจา ?

1. ก่อสามัคคี
2. เกิดไมตรี
3. มีเหตุผล
4. ถูกทุกข้อ

๔๗. ปุรัตถิมทิศ คือทิศเบื้องหน้า หมายถึงบุคคลในข้อใด ?

1. บิดามารดา
2. ครูอาจารย์
3. สมณพราหมณ์
4. มิตรสหาย

๔๘. ทักขิณทิศ คือทิศเบื้องขวา หมายถึงบุคคลในข้อใด ?

1. บิดามารดา
2. มิตรสหาย
3. สมณพราหมณ์
4. ครูอาจารย์

๔๙. อยู่เลี้ยงกาย ตายทำบุญอุทิศให้ เป็นหน้าที่ใครปฏิบัติต่อใคร ?

1. สามี-ภรรยา
2. บุตร-บิดามารดา
3. บ่าว-นาย
4. ศิษย์-อาจารย์

๕๐. บอกทางสวรรค์ให้ เป็นหน้าที่ใคร ?

1. บิดามารดา
2. มิตรสหาย
3. สมณพราหมณ์
4. ครูอาจารย์