ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป พ.ศ. ๒๕๖๓

๑. นิพพิทา ความหน่าย เกิดจากปัญญาพิจารณาเห็นสังขารอย่างไร ?

  1. ไม่เที่ยง
  2. เป็นทุกข์
  3. เป็นอนัตตา
  4. ถูกทุกข้อ

๒. ในคำว่า “เอถ ปสฺสถิมํ โลกํ” โลกโดยอ้อม หมายถึงอะไร ?

  1. หมู่สัตว์
  2. แผ่นดินที่อาศัย
  3. มหาสมุทร
  4. จักรวาล

๓. ข้อใด เป็นอาการสำรวมจิต ?

  1. สำรวมอินทรีย์
  2. มนสิการกัมมัฏฐาน
  3. เจริญวิปัสสนา
  4. ถูกทุกข้อ

๔. ตัณหา ราคะ จัดว่าเป็นมาร เพราะเหตุใด ?

  1. ทำให้เสียคน
  2. ทำให้เสียงาน
  3. ทำให้เสียการเรียน
  4. ทำให้เสียชีวิต

๕. วัตถุกาม จัดว่าเป็นบ่วงแห่งมาร เพราะเหตุใด ?

  1. ผูกมัดกาย
  2. ผูกมัดวาจา
  3. ผูกมัดจิตใจ
  4. ถูกทุกข้อ

๖. เห็นสังขารไม่เที่ยงเป็นทุกข์ด้วยอะไร จึงหน่ายในทุกข์ ?

  1. สติ
  2. ปัญญา
  3. สมาธิ
  4. ฌาน

๗. เห็นสังขารอย่างไร เป็นทางแห่งวิสุทธิ ?

  1. ไม่เที่ยง
  2. เป็นทุกข์
  3. เป็นอนัตตา
  4. ถูกทุกข้อ

๘. คําว่า “สังขาร”ในปฏิปทาแห่งนิพพิทา หมายถึงอะไร ?

  1. ขันธ์ ๑
  2. ขันธ์ ๔
  3. ขันธ์ ๕
  4. ขันธ์ ๘

๙. ระยะกาลระหว่างเกิดและดับแห่งสังขารมนุษย์ ท่านกําหนดเกณฑ์ไว้กี่ปี ?

  1. ๘๐ ปี
  2. ๙๐ ปี
  3. ๑๐๐ ปี
  4. ๑๒๐ ปี

๑๐. ทุกขตา กําหนดเห็นได้ด้วยทุกข์กี่อย่าง ?

  1. ๑๐

๑๑. สภาวทุกข์ คือทุกข์ประจําสังขาร หมายถึงทุกข์ในข้อใด ?

  1. เกิดแก่ตาย
  2. หนาวร้อนหิว
  3. เศร้าโศกเสียใจ
  4. เจ็บป่วยไข้

๑๒. ปกิณณกทุกข์ คือทุกข์จรหมายถึงทุกข์ในข้อใด ?

  1. ความเศร้าโศก
  2. ความหิว
  3. ความร้อนใจ
  4. การทะเลาะวิวาท

๑๓. นิพัทธทุกข์ คือทุกข์เนืองนิตย์ หมายถึงทุกข์ในข้อใด ?

  1. ความเศร้าโศก
  2. ความหิว
  3. ความร้อนใจ
  4. การทะเลาะวิวาท

๑๔. ทุกข์เพราะถูกไฟกิเลสเผา หมายถึงข้อใด ?

  1. สภาวทุกข์
  2. พยาธิทุกข์
  3. วิปากทุกข์
  4. สันตาปทุกข์

๑๕. อนัตตตา กําหนดรู้ได้ด้วยอาการอย่างไร ?

  1. ไม่อยู่ในอํานาจ
  2. หาเจ้าของมิได้
  3. เป็นสภาพสูญ
  4. ถูกทุกข้อ

๑๖. เนโสหมสฺมิ นั่นมิใช่เรา เป็นลักษณะของสังขารที่เรียกว่าอะไร ?

  1. อนิจจัง
  2. ทุกขัง
  3. อนัตตา
  4. ถูกทุกข้อ

๑๗. ภาวะที่จิตปราศจากความกําหนัดยินดีในกาม เรียกว่าอะไร ?

  1. นิพพิทา
  2. วิราคะ
  3. วิสุทธิ
  4. วิมุตติ

๑๘. ความกระหายในคําว่า ปิปาสวินโยมีสาเหตุมาจากอะไร ?

  1. ตัณหา
  2. ราคะ
  3. โทสะ
  4. โมหะ

๑๙. วัฏฏะ ในคําว่า วฏฺฏูปจฺเฉโท หมายถึงความเวียนเกิดในภูมิใด ?

  1. กามาวจรภูมิ
  2. รูปาวจรภูมิ
  3. อรูปาวจรภูมิ
  4. ถูกทุกข้อ

๒๐. การระงับอกุศลที่เกิดขึ้นในจิตได้เป็นคราว ๆ จัดเป็นวิมุตติใด ?

  1. ตทังควิมุตติ
  2. วิกขัมภนวิมุตติ
  3. สมุจเฉทวิมุตติ
  4. นิสสรณวิมุตติ

๒๑. วิสุทธิ ความหมดจดจะเกิดขึ้นได้ด้วยอาศัยธรรมใด ?

  1. สติ
  2. ขันติ
  3. ปัญญา
  4. สัจจะ

๒๒. พูดดีทําดี จัดเป็นวิสุทธิใด ?

  1. สีลวิสุทธิ
  2. จิตตวิสุทธิ
  3. ทิฏฐิวิสุทธิ
  4. กังขาวิตรณวิสุทธิ

๒๓. ผู้มุ่งสันติ ควรละอะไร ?

  1. ลาภ
  2. ยศ
  3. สรรเสริญ
  4. โลกามิส

๒๔. นิพพาน มีกี่ประเภท ?

๒๕. ธรรมที่เป็นทางไม่ตาย หมายถึงข้อใด ?

  1. ความไม่โกรธ
  2. ความไม่ประมาท
  3. ความไม่ริษยา
  4. ความไม่โลภ

๒๖. คําตอบในข้อใด เป็นความหมายของอนุปาทิเสสนิพพาน ?

  1. สิ้นกิเลส
  2. สิ้นชีวิต
  3. สิ้นกิเลสชีวิตยัง
  4. สิ้นกิเลสสิ้นชีวิต

๒๗. คําว่า “เรือ” ในพระพุทธดํารัสว่า ภิกษุเธอจงวิดเรือนี้… หมายถึงอะไร ?

  1. อัตภาพ
  2. สังคม
  3. โลก
  4. หมู่สัตว์

๒๘. ภูมิเป็นที่ไปเกิดของผู้ประกอบอกุศลกรรม โดยรวมเรียกว่าอะไร ?

  1. ทุคติ
  2. อบาย
  3. นิรยะ
  4. วินิบาต

๒๙. เปรตที่ได้เสวยสุขเพียงชั่วครู่แล้วเสวยทุกข์สลับกันไป เรียกว่าอะไร ?

  1. วันตาสเปรต
  2. เวมานิกเปรต
  3. สุจิมุขเปรต
  4. ปรทัตตูปชีวีเปรต

๓๐. ในเทวทูตสูตร เด็กวัยใดจัดเป็นเทวทูต ?

  1. เด็กแรกเกิด
  2. เด็ก ๒ ขวบ
  3. เด็ก ๓ ขวบ
  4. เด็ก ๗ ขวบ

๓๑. กามาพจรสวรรค์ มีกี่ชั้น ?

๓๒. พรหมโลก มีกี่ชั้น ?

  1. ๑๖
  2. ๒๐
  3. ๓๐
  4. ๔๐

๓๓. พระอนาคามีละสังขารแล้วไปเกิดในพรหมโลกชั้นใด ?

  1. มหาพรหมา
  2. อาภัสสรา
  3. ปริตตสุภา
  4. สุทธาวาส

๓๔. การถูกตัดสินประหารชีวิตตายตกตามกัน จัดเป็นกรรมอะไร ?

  1. ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม
  2. อโหสิกรรม
  3. ชนกกรรม
  4. พหุลกรรม

๓๕. กรรมที่จะต้องได้รับเมื่อไปเกิดในภพหน้า เรียกว่าอะไร ?

  1. อโหสิกรรม
  2. อุปปัชชเวทนียกรรม
  3. ชนกกรรม
  4. พหุลกรรม

๓๖. กรรมดีที่นําไปสู่สุคติ เรียกว่าอะไร ?

  1. อโหสิกรรม
  2. ครุกรรม
  3. ชนกกรรม
  4. พหุลกรรม

๓๗. อนันตริยกรรมและสมาบัติ ๘ จัดเป็นกรรมประเภทใด ?

  1. ชนกกรรม
  2. ครุกรรม
  3. อุปปีฬกกรรม
  4. อุปฆาตกรรม

๓๘. ความในข้อใด เป็นความหมายของกตัตตากรรม ?

  1. กรรมหนัก
  2. กรรมสนับสนุน
  3. กรรมบีบคั้น
  4. กรรมสักว่าทํา

๓๙. กายคตาสติกัมมัฏฐานคือการพิจารณาอะไร ?

  1. อาการ ๓๒
  2. กสิณ ๑๐
  3. อสุภะ ๑๐
  4. ธาตุ ๔

๔๐. ข้อใด เป็นอานิสงส์ของการเจริญเมตตากัมมัฏฐาน ?

  1. ศัตราวุธไม่กล้ำกราย
  2. จิตสงบเร็ว
  3. เทวดารักษา
  4. ถูกทุกข้อ

๔๑. ผู้บรรลุจตุตถฌาน ต้องมีองค์ธรรมใด ?

  1. วิจาร
  2. ปีติ
  3. สุข
  4. อุเบกขา

๔๒. คนมีความประมาทในวัย ควรพิจารณาถึงเรื่องใดบ่อยๆ ?

  1. ความแก่
  2. ความเจ็บป่วย
  3. ความตาย
  4. ความพลัดพราก

๔๓. การพิจารณาอะไร ไม่จัดเป็นสติปัฏฐาน ?

  1. กาย
  2. เวทนา
  3. จิต
  4. โลก

๔๔. การเพ่ง ดิน น้ำ ไฟ ลม เป็นอารมณ์กัมมัฏฐาน เรียกอะไร ?

  1. กสิณ
  2. อสุภะ
  3. อานาปานัสสติ
  4. จตุธาตุววัตถาน

๔๕. การพิจารณาซากศพ เป็นอารมณ์กัมมัฏฐาน เรียกอะไร ?

  1. กสิณ
  2. อสุภะ
  3. อานาปานัสสติ
  4. จตุธาตุววัตถาน

๔๖. การระลึกถึงความตายโดยอุบายที่ชอบ ควรประกอบด้วยองค์ธรรมใด ?

  1. สติ
  2. ญาณ
  3. เกิดสังเวช
  4. ถูกทุกข้อ

๔๗. บริกรรมว่า สัตว์ทั้งหลายมีกรรมเป็นของตน… เป็นการเจริญกัมมัฏฐานใด ?

  1. เมตตา
  2. กรุณา
  3. มุทิตา
  4. อุเบกขา

๔๘. คนมีนิสัยเชื่อง่าย จัดเป็นคนจริตใด ?

  1. โทสจริต
  2. โมหจริต
  3. สัทธาจริต
  4. วิตักกจริต

๔๙. พุทธคุณบทใด เป็นปรหิตคุณ ?

  1. อรหํ
  2. สุคโต
  3. โลกวิทู
  4. สตฺถา เทวมนุสฺสานํ

๕๐. อะไรเป็นต้นสายแห่งปฏิจจสมุปบาท ?

  1. อวิชชา
  2. ตัณหา
  3. อุปาทาน
  4. ชาติ