ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป พ.ศ. ๒๕๖๒

๑. นิพพิทา หมายถึงความหน่ายอะไร ?

  1. รูป
  2. เวทนา
  3. สังขาร
  4. เบญจขันธ์

๒. ในคำว่า เอถ ปสฺสถิมํ โลกํ โลกโดยตรง หมายถึงอะไร ?

  1. หมู่สัตว์
  2. แผ่นดินที่อาศัย
  3. มหาสมุทร
  4. อากาศ

๓. อาการหมกอยู่ในโลก หมายถึงข้อใด ?

  1. เพลิดเพลิน
  2. ระเริงหลง
  3. ยึดติด
  4. ถูกทุกข้อ

๔. ผู้ไม่ข้องอยู่ในโลก จะได้รับสุขประเภทใด ?

  1. กายิกสุข
  2. อามิสสุข
  3. นิรามิสสุข
  4. ถูกทุกข้อ

๕. การสำรวมระวังตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ เรียกว่าอะไร ?

  1. อินทรียสังวร
  2. วิริยสังวร
  3. สีลสังวร
  4. สติสังวร

๖. คำว่า มาร หมายถึงอะไร ?

  1. วัตถุกาม
  2. กิเลสกาม
  3. อุปสรรค
  4. สิ่งชั่วร้าย

๗. คำว่า บ่วงแห่งมาร หมายถึงอะไร ?

  1. วัตถุกาม
  2. กิเลสกาม
  3. อุปสรรค
  4. สิ่งชั่วร้าย

๘. อุปาทินนกสังขาร หมายถึงอะไร ?

  1. มนุษย์
  2. แผ่นดิน
  3. ต้นไม้
  4. ถูกทุกข้อ

๙. ภูเขา จัดเป็นสังขารชนิดใด ?

  1. อุปาทินนกสังขาร
  2. อนุปาทินนกสังขาร
  3. วิสังขาร
  4. ถูกทุกข้อ

๑๐. อนิจจตา ความไม่เที่ยง กำหนดรู้ได้ด้วยอาการใด ?

  1. เกิดขึ้น
  2. คงที่
  3. เกิดแล้วดับ
  4. ทนได้ยาก

๑๑. บุคคลไม่เห็นอนิจจลักษณะ เพราะถูกอะไรปิดบัง ?

  1. สันตติ
  2. อิริยาบถ
  3. ฆนสัญญา
  4. เวทนา

๑๒. เกิดแก่เจ็บตาย จัดเป็นทุกข์อะไร ?

  1. สภาวทุกข์
  2. ปกิณณกทุกข์
  3. นิพัทธทุกข์
  4. สหคตทุกข์

๑๓. ทุกข์เพราะอะไร จัดเป็นปกิณณกทุกข์ ?

  1. ความโกรธ
  2. ความแก่
  3. ความพลัดพราก
  4. ความเจ็บ

๑๔. ทุกข์ที่เป็นผลของกรรมชั่ว จัดเป็นทุกข์อะไร ?

  1. สภาวทุกข์
  2. พยาธิทุกข์
  3. วิปากทุกข์
  4. สันตาปทุกข์

๑๕. ข้อใด มิใช่อาการของอนัตตา ?

  1. ไม่อยู่ในอำนาจ
  2. หาเจ้าของมิได้
  3. เป็นสภาพสูญ
  4. ไม่เที่ยง

๑๖. ในบาลีปฏิปทาแห่งนิพพิทา ธรรมทั้งหลายทั้งปวง เป็นอะไร ?

  1. อนิจจัง
  2. ทุกขัง
  3. อนัตตา
  4. ถูกทุกข้อ

๑๗. การหมดสิ้นอะไร จัดเป็นวิราคะ ?

  1. โลภ
  2. โกรธ
  3. หลง
  4. กำหนัด

๑๘. ความเมาในคำว่า มทนิมฺมทโน หมายถึงเมาอะไร ?

  1. ชาติกำเนิด
  2. อำนาจ
  3. ความไม่มีโรค
  4. ถูกทุกข้อ

๑๙. ความอาลัยในคำว่า อาลยสมุคฺฆาโต หมายถึงอาลัยในอะไร ?

  1. กามคุณ ๕
  2. ขันธ์ ๕
  3. เวทนา ๕
  4. นิวรณ์ ๕

๒๐. การหลุดพ้นด้วยกำลังฌาน จัดเป็นวิมุตติใด ?

  1. ตทังควิมุตติ
  2. วิกขัมภนวิมุตติ
  3. สมุจเฉทวิมุตติ
  4. นิสสรณวิมุตติ

๒๑. ธรรมใด มีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกับวิสุทธิ ๗ ?

  1. อริยสัจ ๔
  2. พละ ๕
  3. โพชฌงค์ ๗
  4. มรรค ๘

๒๒. คำตอบในข้อใด จัดเข้าในจิตตวิสุทธิ ?

  1. ดำริชอบ
  2. พยายามชอบ
  3. อาชีพชอบ
  4. เห็นชอบ

๒๓. อะไรขัดขวางไม่ให้บุคคลถึงสันติความสงบ ?

  1. โลกามิส
  2. นิวรณ์
  3. มาร
  4. เบญจขันธ์

๒๔. จิตนึกคิดในเรื่องใด จัดเป็นความสงบภายใน ?

  1. ไม่โลภ
  2. ไม่พยาบาท
  3. ไม่เห็นผิด
  4. ถูกทุกข้อ

๒๕. อาการดับแห่งอนุปาทิเสสนิพพาน เปรียบได้กับอะไร ?

  1. ไฟสิ้นเชื้อ
  2. ไฟไหม้ฟาง
  3. เชื้อไฟ
  4. ควันไฟ

๒๖. คำตอบในข้อใด เป็นความหมายของสอุปาทิเสสนิพพาน ?

  1. สิ้นกิเลส
  2. สิ้นชีวิต
  3. สิ้นกิเลสชีวิตยัง
  4. สิ้นกิเลสสิ้นชีวิต

๒๗. พระนิพพาน หมายถึงภาวะใด ?

  1. การจุติ
  2. การเกิด
  3. การสิ้นชีวิต
  4. ความดับทุกข์

๒๘. พุทธพจน์ว่า จิตฺเต สงฺกิลิฏเฐ ทุคติ ปาฏิกงฺขา ยืนยันเรื่องใด ?

  1. ตายแล้วสูญ
  2. ตายแล้วเกิด
  3. ตายแล้วฟื้น
  4. ถูกทุกข้อ

๒๙. ข้อใด จัดเป็นทุคติ ?

  1. นิรยะ
  2. ดิรัจฉานโยนิ
  3. ปิตติวิสัย
  4. ถูกทุกข้อ

๓๐. ท้าวมหาราชทั้ง ๔ ปกครองสวรรค์ชั้นใด ?

  1. ดาวดึงส์
  2. จาตุมหาราชิกา
  3. ดุสิต
  4. นิมมานรดี

๓๑. ในส่วนสังสารวัฏ เทวทูตหมายถึงคำตอบในข้อใด ?

  1. ทารกแรกเกิด
  2. เด็ก ๒ ขวบ
  3. เด็ก ๗ ขวบ
  4. เด็ก ๑๓ ขวบ

๓๒. เทวทูต หมายถึงใคร ?

  1. คนแก่
  2. คนเจ็บ
  3. คนตาย
  4. ถูกทุกข้อ

๓๓. เปรตที่มีวิมานอยู่ หมายถึงเปรตประเภทใด ?

  1. สุจิมุขเปรต
  2. เวมานิกเปรต
  3. กุณปาสเปรต
  4. คูถขาทกเปรต

๓๔. การทำบุญอุทิศให้ผู้ล่วงลับไปแล้ว เรียกว่าอะไร ?

  1. ศราทธะ
  2. สลากภัต
  3. ปุพพเปตพลี
  4. อุทิศทาน

๓๕. กรรมทันตาเห็น เรียกว่าอะไร ?

  1. ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม
  2. อโหสิกรรม
  3. ชนกกรรม
  4. พหุลกรรม

๓๖. กรรมทันตาเห็น จัดเป็นกรรมประเภทใด ?

  1. อโหสิกรรม
  2. ครุกรรม
  3. พหุลกรรม
  4. กตัตตากรรม

๓๗. กรรมใด ให้ผลสนับสนุนบุคคลที่รุ่งเรืองมาแล้วให้รุ่งเรืองไปภายหน้า ?

  1. ชนกกรรม
  2. อุปัตถัมภกกรรม
  3. อุปปีฬกกรรม
  4. อุปฆาตกรรม

๓๘. คนที่ทำดีแล้วแต่ยังไม่ได้รับผลดี เพราะถูกกรรมอะไรขัดขวาง ?

  1. ชนกกรรม
  2. อุปัตถัมภกกรรม
  3. อุปปีฬกกรรม
  4. อุปฆาตกรรม

๓๙. สพฺเพ สตฺตา อเวรา โหนฺตุ เป็นคำบริกรรมกัมมัฏฐานใด ?

  1. กายคตาสติ
  2. เมตตา
  3. พุทธานุสสติ
  4. กสิณ

๔๐. ผู้จะเจริญพุทธานุสสติ ควรบริกรรมพุทธคุณบทใด ?

  1. อรหํ
  2. พุทฺโธ
  3. ภควา
  4. ถูกทุกข้อ

๔๑. ผลสูงสุดของการเจริญสมถกัมมัฏฐาน คืออะไร ?

  1. บรรลุฌาน
  2. บรรลุมรรค
  3. บรรลุผล
  4. บรรลุนิพพาน

๔๒. คนที่มีความประมาทในชีวิต ควรพิจารณาถึงเรื่องใดบ่อย ๆ ?

  1. ความแก่
  2. ความเจ็บป่วย
  3. ความตาย
  4. ความพลัดพราก

๔๓. สติปัฏฐาน หมายถึงการตั้งสติพิจารณาเรื่องใด ?

  1. กาย
  2. เวทนา
  3. จิต
  4. ถูกทุกข้อ

๔๔. ผู้จะเจริญกสิณ ควรเพ่งอะไร ?

  1. ดิน
  2. สีเขียว
  3. อากาศ
  4. ถูกทุกข้อ

๔๕. อนุสสติใด ป้องกันบุคคลไม่ให้เกิดความประมาท ?

  1. มรณัสสติ
  2. เทวตานุสสติ
  3. อุปสมานุสสติ
  4. สีลานุสสติ

๔๖. บริกรรมว่า ขอสัตว์…จงพ้นจากทุกข์เถิด เป็นการเจริญกัมมัฏฐานใด ?

  1. เมตตา
  2. กรุณา
  3. มุทิตา
  4. อุเบกขา

๔๗. คนที่เชื่อง่าย ถือมงคลตื่นข่าว จัดเป็นคนจริตใด ?

  1. โทสจริต
  2. โมหจริต
  3. สัทธาจริต
  4. วิตักกจริต

๔๘. ผู้บรรลุพระอรหันต์โดยการเจริญวิปัสสนาล้วน ไม่สามารถทำเรื่องใดได้ ?

  1. แสดงฤทธิ์
  2. ละอวิชชา
  3. ละสังโยชน์
  4. ละอนุสัย

๔๙. ผู้เจริญวิปัสสนาถูกวิปัสสนูปกิเลสใดครอบงำ จึงสำคัญตนว่าบรรลุ ?

  1. โอภาส
  2. ญาณ
  3. สุข
  4. ถูกทุกข้อ

๕๐. ผลสูงสุดของการเจริญวิปัสสนา คืออะไร ?

  1. บรรลุฌาน
  2. บรรลุอนาคามี
  3. บรรลุอรหันต์
  4. บรรลุโสดาบัน