ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับมัธยมศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๑

๑. พุทธพจน์ว่า จิตฺเต อสงฺกิลิฏเฐ สุคติ ปาฏิกงฺขา ยืนยันเรื่องใด ?

  1. ตายแล้วเกิด
  2. ตายแล้วสูญ
  3. ตายแล้วฟื้น
  4. ถูกทุกข้อ

๒. การเวียนว่ายตายเกิดของสัตว์ทั้งหลาย เรียกว่าอะไร ?

  1. ภูมิ
  2. สังสารวัฏฏ์
  3. คติ
  4. ภพ

๓. ภูมิเป็นที่ไปเบื้องหน้าหลังความตาย มีคำเรียกว่าอะไร ?

  1. คติ
  2. ภพ
  3. ปรโลก
  4. อบาย

๔. วิมานของพวกเวมานิกเปรต อยู่ในทุคติใด ?

  1. อบาย
  2. ทุคติ
  3. วินิบาต
  4. นิรยะ

๕. ในเทวทูตสูตร ข้อใดไม่จัดเป็นเทวทูต ?

  1. เด็กแรกคลอด
  2. คนเจ็บ
  3. คนชรา
  4. นักบวช

๖. ใครทำหน้าที่ลงโทษสัตว์นรก ?

  1. นายนิรยบาล
  2. พญายมราช
  3. เทวราช
  4. จตุโลกบาล

๗. เทวทูตเป็นสัญญานเตือนมนุษย์ให้ตระหนักในเรื่องใด ?

  1. ความไม่โกรธ
  2. ความไม่ประมาท
  3. ความไม่โลภ
  4. ความกลัว

๘. ภูมิเป็นที่ไปเกิดของผู้ประกอบกุศลกรรม โดยรวมเรียกว่าอะไร ?

  1. สุคติ
  2. พรหมโลก
  3. มนุษยโลก
  4. เทวโลก

๙. เทพองค์ใด ปกครองสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ?

  1. ท้าวกุเวร
  2. ท้าววิรูปักษ์
  3. ท้าวธตรฐ
  4. ท้าวสักกะ

๑๐. พระอริยบุคคลใด ละสังขารแล้วไปเกิดในพรหมโลกชั้นสุทธาวาส ?

  1. พระโสดาบัน
  2. พระสกทาคามี
  3. พระอนาคามี
  4. พระอรหันต์

๑๑. กรรมทันตาเห็น มีความหมายตรงกับข้อใด ?

  1. ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม
  2. อโหสิกรรม
  3. พหุลกรรม
  4. อาสันนกรรม

๑๒. อปราปรเวทนียกรรม ให้ผลเปรียบเสมือนอะไร ?

  1. พรานล่าสัตว์
  2. สุนัขล่าเนื้อ
  3. เงาตามตัว
  4. คนเลี้ยงโค

๑๓. การกระทำในข้อใด ชะลอการให้ผลของกรรมชั่ว ?

  1. รดน้ำมนต์
  2. สะเดาะเคราะห์
  3. ต่อชะตา
  4. ทำความดีต่อเนื่อง

๑๔. ชนกกรรรม ทำหน้าที่อะไร ?

  1. แต่งให้เกิด
  2. สนับสนุน
  3. บีบคั้น
  4. ตัดรอน

๑๕. ผู้ประสบอุบัติเหตุตายก่อนวัยอันควร เพราะกรรมใดให้ผล ?

  1. ชนกกรรม
  2. ครุกรรม
  3. อุปฆาตกกรรม
  4. กตัตตากรรม

๑๖. กรรมใด ให้ผลก่อนสิ้นใจ ?

  1. ครุกรรม
  2. พหุลกรรม
  3. อาสันนกรรม
  4. กตัตตากรรม

๑๗. หัวใจสมถกัมมัฏฐาน มีกี่ประการ ?

  1. ๔ ประการ
  2. ๕ ประการ
  3. ๖ ประการ
  4. ๗ ประการ

๑๘. เห็นอาการ ๓๒ อย่างไร จึงจะเป็นกัมมัฏฐาน ?

  1. สวยงาม
  2. ปฏิกูล
  3. น่ากลัว
  4. น่ารัก

๑๙. การเจริญกายคตาสติ แก้นิวรณ์ใด ?

  1. กามฉันทะ
  2. พยาบาท
  3. ถีนมิทธะ
  4. วิจิกิจฉา

๒๐. หลับเป็นสุข ตื่นเป็นสุข เป็นอานิสงส์ของการเจริญกัมมัฏฐานใด ?

  1. กายคตาสติ
  2. เมตตา
  3. พุทธานุสสติ
  4. กสิณ

๒๑. ข้อใด เป็นคำบริกรรมของผู้เจริญพุทธานุสสติ ?

  1. พุทโธ
  2. ธัมโม
  3. สังโฆ
  4. ยุบหนอ พองหนอ

๒๒. การเจริญพุทธานุสสติ แก้นิวรณ์ใด ?

  1. กามฉันทะ
  2. พยาบาท
  3. ถีนมิทธะ
  4. วิจิกิจฉา

๒๓. สีใด ไม่จัดเป็นกสิณ ?

  1. สีเหลือง
  2. สีแดง
  3. สีขาว
  4. สีดำ

๒๔. การเจริญกสิณ แก้นิวรณ์ใด ?

  1. กามฉันทะ
  2. พยาบาท
  3. ถีนมิทธะ
  4. อุทธัจจกุกกุจจะ

๒๕. จตุธาตุววัตถาน เป็นการพิจารณาร่างกายโดยอาการอย่างไร ?

  1. เป็นของสวยงาม
  2. เป็นสิ่งปฏิกูล
  3. เป็นสิ่งน่ากลัว
  4. เป็นเพียงธาตุ ๔

๒๖. ข้อใด เป็นอารมณ์ของสมถกัมมัฏฐานตามนัยพระบาลี ?

  1. สติปัฏฐาน
  2. กสิณ
  3. อสุภะ
  4. อนุสสติ

๒๗. ผู้ที่ประมาทในวัยว่ายังหนุ่มสาว ควรพิจารณาเรื่องใดบ่อยๆ ?

  1. ความแก่
  2. ความเจ็บ
  3. ความตาย
  4. ความพลัดพราก

๒๘. ผู้ที่ประมาทในชีวิต ควรพิจารณาเรื่องใดบ่อยๆ ?

  1. ความแก่
  2. ความเจ็บ
  3. ความตาย
  4. ความพลัดพราก

๒๙. กำหนดพิจารณาเรื่องใด ไม่จัดเป็นกายานุปัสสนาสติปัฏฐาน ?

  1. ลมหายใจ
  2. อิริยาบถ
  3. ธาตุ ๔
  4. ความรู้สึก

๓๐. กำหนดพิจารณาอะไร จัดเป็นจิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน ?

  1. สุข
  2. ทุกข์
  3. กุศล
  4. จิต

๓๑. โลหิตกสิณ หมายถึงข้อใด ?

  1. กสิณสีเขียว
  2. กสิณสีแดง
  3. กสิณสีขาว
  4. กสิณสีเหลือง

๓๒. วิธีเจริญกสิณ ต้องเจริญด้วยอาการอย่างไร ?

  1. เพ่ง
  2. พิจารณา
  3. รักษา
  4. คุ้มครอง

๓๓. พิจารณาอะไรเป็นอารมณ์ จัดเป็นอสุภกัมมัฏฐาน ?

  1. ผิวหนัง
  2. ร่างกาย
  3. ซากศพ
  4. อาหารบูด

๓๔. นิมิตใด ปรากฏแก่ผู้ปฏิบัติก่อนจะบรรลุอัปปนาสมาธิ ?

  1. กรรมนิมิต
  2. บริกรรมนิมิต
  3. อุคคหนิมิต
  4. ปฏิภาคนิมิต

๓๕. กำหนดพิจารณาคุณธรรมคือการเผื่อแผ่ จัดเป็นอนุสสติใด ?

  1. ธัมมานุสสติ
  2. สีลานุสสติ
  3. จาคานุสสติ
  4. มรณัสสติ

๓๖. การกำหนดลมหายใจเป็นอนุสสติใด ?

  1. เทวตานุสสติ
  2. อุปสมานุสสติ
  3. กายคตาสติ
  4. อานาปานัสสติ

๓๗. พรหมวิหารข้อใด เป็นข้าศึกแก่โทสะและพยาบาทโดยตรง ?

  1. เมตตา
  2. กรุณา
  3. มุทิตา
  4. อุเบกขา

๓๘. พรหมวิหารข้อใด สามารถทำให้ผู้เจริญบรรลุฌานขั้นสูงสุดได้ ?

  1. เมตตา
  2. กรุณา
  3. มุทิตา
  4. อุเบกขา

๓๙. การพิจารณาอาหารโดยอาการใด ไม่เป็นอาหาเรปฏิกูลสัญญา ?

  1. การแสวงหา
  2. การบริโภค
  3. การขับถ่าย
  4. การปรุง

๔๐. ร่างกายบุคคลเคลื่อนไหวได้เพราะอาศัยธาตุใด ?

  1. ธาตุดิน
  2. ธาตุน้ำ
  3. ธาตุไฟ
  4. ธาตุลม

๔๑. เนวสัญญานาวสัญญายาตนะ ใช้คำบริกรรมว่าอย่างไร ?

  1. อนนฺโต
  2. อนนฺตํ
  3. นตฺถิ กิญจิ
  4. สนฺตเมตํ ปณีตเมตํ

๔๒. คนรักสวยรักงาม นิยมสินค้าราคาแพง จัดเป็นคนจริตใด ?

  1. ราคจริต
  2. โทสจริต
  3. โมหจริต
  4. สัทธาจริต

๔๓. คนจริตดังกล่าวในข้อ ๔๒ ควรเจริญกัมมัฏฐานใด ?

  1. อุปสมานุสสติ
  2. กายคตาสติ
  3. มรณัสสติ
  4. นีลกสิณ

๔๔. คนเชื่อง่าย จัดเป็นคนจริตใด ?

  1. ราคจริต
  2. โทสจริต
  3. สัทธาจริต
  4. วิตกจริต

๔๕. คนจริตดังกล่าวในข้อ ๔๔ ควรเจริญกัมมัฏฐานใด ?

  1. พุทธานุสสติ
  2. อุปสมานุสสติ
  3. มรณัสสติ
  4. อานาปานัสสติ

๔๖. ผู้ไกลจากกิเลส เป็นความหมายของพุทธคุณบทใด ?

  1. อรหํ
  2. สมฺมาสมฺพุทโธ
  3. วิชชาจรณสมฺปนฺโน
  4. สุคโต

๔๗. ญาณใด จัดเข้าในพุทธคุณบทว่า วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน ?

  1. วิปัสสนาญาณ
  2. จุตูปปาตญาณ
  3. เจโตปริยญาณ
  4. ทิพพโสต

๔๘. พุทธคุณบทใด ยืนยันว่าพระพุทธเจ้าทรงเป็นพระบรมครู ?

  1. อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ
  2. สตฺถา เทวมนุสฺสานํ
  3. พุทฺโธ
  4. ภควา

๔๙. พุทธคุณบทใด จัดเข้าในพระปัญญาคุณและพระมหากรุณาคุณ ?

  1. อรหํ
  2. สุคโต
  3. โลกวิทู
  4. พุทฺโธ ภควา

๕๐. พุทธคุณบทใด เป็นคุณประโยชน์แก่ผู้อื่น ?

  1. อรหํ
  2. สุคโต
  3. โลกวิทู
  4. สตฺถา เทวมนุสฺสานํ