ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับมัธยมศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๓

๑. พุทธพจน์ว่า “จิตฺเตอสงฺกิลิฏเฐสุคติ ปาฏิกงฺขา” ยืนยันเรื่องใด ?

  1. ตายแล้วเกิด
  2. ตายแล้วสูญ
  3. ตายแล้วฟื้น
  4. ถูกทุกข้อ

๒. ภูมิเป็นที่ไปดีเรียกว่าอะไร ?

  1. สุคติ
  2. ทุคติ
  3. ภพ
  4. คติ

๓. คำตอบในข้อใด จัดเป็นทุคติ ?

  1. นิรยะ
  2. ติรัจฉานโยนิ
  3. ปิตติวิสยะ
  4. ถูกทุกข้อ

๔. เทวทูต หมายถึงใคร ?

  1. คนแก่
  2. คนเจ็บ
  3. คนตาย
  4. ถูกทุกข้อ

๕. เทวทูตเป็นสัญญาณเตือนมนุษย์ให้ตระหนักในเรื่องใด ?

  1. ความไม่โลภ
  2. ความไม่โกรธ
  3. ความไม่หลง
  4. ความไม่ประมาท

๖. ในพาลปัณฑิตสูตร จัดสัตว์ดิรัจฉานไว้กี่ประเภท ?

๗. คําว่า “เปตะ” หรือ เปรต มีความหมายกี่ประการ ?

๘. เทพที่อยู่ใต้ปกครองของท้าวเวปจิตติได้ชื่อว่าอสูร เพราะอะไร ?

  1. ไม่อาจหาญ
  2. ไม่มีอิสระ
  3. ไม่เจริญรุ่งเรือง
  4. ถูกทุกข้อ

๙. สวรรค์ชั้นใด เป็นที่อยู่ของเทวดาสหาย ๓๓ องค์ ?

  1. ดาวดึงส์
  2. ยามา
  3. ดุสิต
  4. นิมมานรดี

๑๐. กรรม มีกี่ประเภท ?

  1. ๑๐
  2. ๑๒

๑๑. กรรมใด ให้ผลทันตาเห็น ?

  1. อโหสิกรรม
  2. ชนกกรรม
  3. ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม
  4. อุปฆาตกกรรม

๑๒. อปราปรเวทนียกรรมหมายถึงกรรมที่ให้ผลในเวลาใด ?

  1. ชาตินี้
  2. ชาติหน้า
  3. ชาติต่อๆ ไป
  4. ถูกทุกข้อ

๑๓. กรรมใด เปรียบเหมือนพืชสิ้นยางแล้วเพาะปลูกไม่ขึ้น ?

  1. ชนกกรรม
  2. อโหสิกรรม
  3. พหุลกรรม
  4. อาสันนกรรม

๑๔. ชนกกรรม ทําหน้าที่อะไร ?

  1. แต่งให้เกิด
  2. สนับสนุน
  3. บีบคั้น
  4. ตัดรอน

๑๕. อุปปีฬกกรรม ทําหน้าที่อะไร ?

  1. แต่งให้เกิด
  2. สนับสนุน
  3. บีบคั้น
  4. ตัดรอน

๑๖. การถูกตัดสินประหารชีวิต จัดเป็นกรรมอะไร ?

  1. อโหสิกรรม
  2. ชนกกรรม
  3. พหุลกรรม
  4. ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม

๑๗. กรรมที่ทําบ่อย ๆ เรียกกว่าอะไร ?

  1. ครุกรรม
  2. พหุลกรรม
  3. อาสันนกรรม
  4. กตัตตากรรม

๑๘. วิปัสสนากัมมัฏฐาน ท่านสอนให้พิจารณาเรื่องอะไร ?

  1. ขันธ์ ๕
  2. อายตนะ ๑๒
  3. อินทรีย์ ๒๒
  4. ถูกทุกข้อ

๑๙. หัวใจสมถกัมมัฏฐาน มีเท่าไร ?

๒๐. การพิจารณาร่างกายตนเองให้เห็นว่าไม่สวยไม่งามจัดเป็นกัมมัฏฐานใด ?

  1. กายคตาสติ
  2. เมตตา
  3. กสิณ
  4. จตุธาตุววัตถาน

๒๑. พิจารณาว่า เรารักสุขเกลียดทุกข์ฉันใด… เป็นการเจริญกัมมัฏฐานใด ?

  1. กายคตาสติ
  2. เมตตา
  3. กสิณ
  4. พุทธานุสสติ

๒๒. วิธีเจริญกสิณ ต้องเจริญด้วยอาการอย่างไร ?

  1. เพ่ง
  2. ยืน
  3. เดิน
  4. นั่ง

๒๓. ธรรมโอสถขนานใด ใช้แก้กามฉันท์ ?

  1. พุทธานุสสติ
  2. กายคตาสติ
  3. เมตตา
  4. กสิณ

๒๔. การเจริญพุทธานุสสติ แก้นิวรณ์ใด ?

  1. กามฉันทะ
  2. พยาบาท
  3. ถีนมิทธะ
  4. อุทธัจจกุกกุจจะ

๒๕. การเจริญกสิณ แก้นิวรณ์ใด ?

  1. กามฉันทะ
  2. พยาบาท
  3. ถีนมิทธะ
  4. อุทธัจจกุกกุจจะ

๒๖. คนไม่เชื่อผลของบุญและบาป ควรเจริญกัมมัฏฐานใด ?

  1. กายคตาสติ
  2. เมตตา
  3. กสิณ
  4. จตุธาตุววัตถาน

๒๗. ปีติ ความอิ่มใจ เป็นคู่ปรับกับนิวรณ์ใด ?

  1. กามฉันทะ
  2. พยาบาท
  3. ถีนมิทธะ
  4. อุทธัจจกุกกุจจะ

๒๘. ผู้ที่ประมาทในวัย ควรพิจารณาเรื่องใดบ่อย ๆ ?

  1. ความเจ็บป่วย
  2. ความแก่
  3. ความตาย
  4. ความพลัดพราก

๒๙. ผู้ที่ประมาทในชีวิต ควรพิจารณาเรื่องใดบ่อย ๆ ?

  1. ความเจ็บป่วย
  2. ความแก่
  3. ความตาย
  4. ความพลัดพราก

๓๐. สติปัฏฐาน เป็นการตั้งสติพิจารณาเรื่องของใคร ?

  1. ตนเอง
  2. บุคคลอื่น
  3. เพื่อน
  4. ญาติพี่น้อง

๓๑. การเจริญสติปัฏฐาน เหมาะกับคนวัยใด ?

  1. วัยรู้เดียงสา
  2. วัยกลางคน
  3. วัยชรา
  4. ถูกทุกข้อ

๓๒. ธรรมที่เป็นอารมณ์ของสมถกัมมัฏฐาน ตามนัยอรรถกถามีกี่อย่าง ?

  1. ๑๐
  2. ๒๐
  3. ๓๐
  4. ๔๐

๓๓. จะเจริญกสิณกัมมัฏฐานต้องเพ่งอะไรให้จิตเป็นสมาธิ ?

  1. ดิน
  2. น้ำ
  3. ไฟ
  4. ถูกทุกข้อ

๓๔. การพิจารณาซากศพเพื่อให้จิตเป็นสมาธิ เป็นกัมมัฏฐานใด ?

  1. กสิณ
  2. อสุภะ
  3. อนุสสติ
  4. จตุธาตุววัตถาน

๓๕. พุทธานุสสติ มีวิธีเจริญด้วยอาการอย่างไร ?

  1. สาธยาย
  2. น้อมรําลึก
  3. พิจารณา
  4. ถูกทุกข้อ

๓๖. สติกําหนดลมหายใจเข้าออก เรียกว่าอะไร ?

  1. สีลานุสสติ
  2. อานาปานัสสติ
  3. เทวตานุสสติ
  4. อุปสมานุสสติ

๓๗. กายคตาสติ หมายถึงการพิจารณาในเรื่องใด ?

  1. ผม
  2. ขน
  3. เล็บ
  4. ถูกทุกข้อ

๓๘. การเจริญเมตตาพรหมวิหาร ท่านสอนให้เริ่มที่ใครก่อน ?

  1. พ่อแม่
  2. ครูอาจารย์
  3. สรรพสัตว์
  4. ตนเอง

๓๙. ร่างกายบุคคลเคลื่อนไหวได้ เพราะอาศัยธาตุใดเป็นสําคัญ ?

  1. ปฐวีธาตุ
  2. อาโปธาตุ
  3. เตโชธาตุ
  4. วาโยธาตุ

๔๐. อากาสานัญจายตนะ มีคําบริกรรมว่าอย่างไร ?

  1. อนนฺโต อากาโส
  2. อนนฺตํวิญฺญาณํ
  3. นตฺถิกิญฺจิ
  4. สนฺตเมตํ ฯ

๔๑. คนมีลักษณะติดสวยติดงาม เป็นคนจริตใด ?

  1. ราคจริต
  2. โทสจริต
  3. โมหจริต
  4. สัทธาจริต

๔๒. คนจริตดังกล่าวในข้อ ๔๑ ควรเจริญกัมมัฏฐานใด ?

  1. อสุภะ
  2. อานาปานัสสติ
  3. จตุธาตุววัตถาน
  4. อุปสมานุสสติ

๔๓. คนที่มีความเชื่องมงายขาดเหตุผล เป็นคนจริตใด ?

  1. ราคจริต
  2. โมหจริต
  3. สัทธาจริต
  4. วิตกจริต

๔๔. คนจริตดังกล่าวในข้อ ๔๓ ควรเจริญกัมมัฏฐานใด ?

  1. อสุภะ
  2. อานาปานัสสติ
  3. จตุธาตุววัตถาน
  4. อุปสมานุสสติ

๔๕. การเจริญสมาธิถึงขั้นไหน จึงจะได้บรรลุปฐมฌาน ?

  1. บริกรรมภาวนา
  2. อุปจารภาวนา
  3. อัปปนาภาวนา
  4. ถูกทุกข้อ

๔๖. ความในข้อใด เป็นความหมายของพุทธคุณบทว่า สมฺมาสมฺพุทฺโธ ?

  1. เป็นพระอรหันต์
  2. ตรัสรู้เองโดยชอบ
  3. เสด็จไปดี
  4. รู้แจ้งโลก

๔๗. ความในข้อใด เป็นความหมายของพุทธคุณบทว่า พุทฺโธ ?

  1. ผู้รู้แจ้งโลก
  2. ผู้เสด็จไปดีแล้ว
  3. ผู้มีโชค
  4. ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน

๔๘. ผู้ทรงจําแนกพระธรรม เป็นความหมายของพุทธคุณบทใด ?

  1. อรหํ
  2. สตฺถา เทวมนุสฺสานํ
  3. พุทฺโธ
  4. ภควา

๔๙. ปัญญารู้เห็นสภาวธรรมโดยอาการอย่างไร จัดเป็นวิปัสสนากัมมัฏฐาน ?

  1. ไม่เที่ยง
  2. เป็นทุกข์
  3. เป็นอนัตตา
  4. ถูกทุกข้อ

๕๐. วิปัสสนูปกิเลสที่ทําให้บุคคลสําคัญตนว่าบรรลุมรรคผล คือข้อใด ?

  1. ญาณ
  2. ปีติ
  3. อุเบกขา
  4. ถูกทุกข้อ