ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป พ.ศ. ๒๕๖๗

๑. นิพพิทา หมายถึงความหน่ายในเบญจขันธ์ด้วยอะไร ?

1. ปัญญา
2. ความเข้าใจ
3. ความคิด
4. ความสนใจ

๒. ในส่วนปรมัตถปฏิปทา โลกโดยตรงหมายถึงอะไร ?

1. แผ่นดินเป็นที่อาศัย
2. บ้าน
3. หมู่สัตว์
4. ที่อยู่อาศัย

๓. อาการที่เรียกว่า ผู้หมกอยู่ในโลก เป็นอย่างไร ?

1. เพลิดเพลิน
2. ระเริงหลง
3. ติดสิ่งล่อใจ
4. ถูกทุกข้อ

๔. รูป เสียง กลิ่น รส อันน่าใคร่น่าปรารถนา เรียกว่าอะไร ?

1. วัตถุกาม
2. กิเลสกาม
3. อุปสรรค
4. สิ่งชั่วร้าย

๕. การสำรวมจิตด้วยระวัง ตา หู จมูก เป็นต้น เรียกว่าอะไร ?

1. สำรวมอินทรีย์
2. มนสิการกรรมฐาน
3. เจริญวิปัสสนา
4. ถูกทุกข้อ

๖. เมื่อเห็นสังขารด้วยปัญญาว่าอย่างไร จึงหน่ายในทุกข์ได้ ?

1. ไม่เที่ยง
2. เป็นทุกข์
3. เป็นอนัตตา
4. ถูกทุกข้อ

๗. เมื่อมีเกิดก็ต้องมีดับ เป็นการกล่าวถึงไตรลักษณ์ข้อใด ?

1. อนิจจตา
2. ทุกขตา
3. อนัตตตา
4. ถูกทุกข้อ

๘. เป็นสภาพที่ทนได้ยาก เป็นการกล่าวถึงไตรลักษณ์ข้อใด ?

1. อนิจจตา
2. ทุกขตา
3. อนัตตตา
4. ถูกทุกข้อ

๙. ทุกข์ตามสภาพคือ เกิด แก่ ตาย เป็นทุกข์ใด ?

1. พยาธิทุกข์
2. สภาวทุกข์
3. นิพัทธทุกข์
4. สหคตทุกข์

๑๐. ทุกข์ใด ไม่สามารถรักษาได้ด้วยวิธีทางการแพทย์ ?

1. โสกะ
2. ปริเทวะ
3. โทมนัส
4. ถูกทุกข้อ

๑๑. ทุกข์เพราะหนาว ร้อน หิว กระหาย เป็นทุกข์อะไร ?

1. พยาธิทุกข์
2. สภาวทุกข์
3. นิพัทธทุกข์
4. สหคตทุกข์

๑๒. ทุกข์ที่เกิดมาจากราคะ โทสะ โมหะ เป็นทุกข์อะไร ?

1. พยาธิทุกข์
2. สันตาปทุกข์
3. วิปากทุกข์
4. สหคตทุกข์

๑๓. ทุกข์เพราะ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เป็นทุกข์อะไร ?

1. สภาวทุกข์
2. ปกิณณกทุกข์
3. สหคตทุกข์
4. ทุกขขันธ์

๑๔. คำสอนเรื่องใด แสดงให้เห็นว่าศาสนาพุทธต่างจากศาสนาอื่น ?

1. สังสารวัฏฏ์
2. อนัตตา
3. บาป-บุญ
4. นรก-สวรรค์

๑๕. การพิจารณาอนัตตลักขณะ ต้องมีอะไรกำกับจึงจะไม่หลงผิด ?

1. สติ
2. สัมปชัญญะ
3. ขันติ
4. โยนิโสมนสิการ

๑๖. สมมติสัจจะ ได้แก่ข้อใด ?

1. มารดาบิดา
2. ขันธ์
3. ธาตุ
4. อายตนะ

๑๗. พิจารณาสัจจะ ต้องมีอะไรกำกับจึงจะไม่เห็นผิดว่าพ่อแม่ไม่มีพระคุณ ?

1. สติ
2. สัมปชัญญะ
3. ขันติ
4. โยนิโสมนสิการ

๑๘. อะไรปิดบังไว้ ไม่ให้เห็นไตรลักษณ์ ?

1. สันตติ
2. อิริยาบถ
3. ฆนสัญญา
4. ถูกทุกข้อ

๑๙. วิราคธรรม หมายถึงธรรมระดับใด ?

1. โสดาปัตติผล
2. สกทาคมิผล
3. อนาคามิผล
4. อรหัตตผล

๒๐. ความเมาในคำว่า มะทะนิมมะทะโน หมายถึงเมาในอะไร ?

1. น้ำกระท่อม
2. กัญชา
3. ยาไอซ์
4. ไม่มีข้อถูก

๒๑. ความอยากพ้นไปจากภาวะที่ตนไม่ปรารถนา จัดเป็นตัณหาอะไร ?

1. กามตัณหา
2. ภวตัณหา
3. วิภวตัณหา
4. ถูกทุกข้อ

๒๒. จะตัดกรรมได้ ต้องตัดอะไรก่อน ?

1. กิเลส
2. กรรม
3. วิบาก
4. ถูกทุกข้อ

๒๓. หลุดพ้นจากกิเลสด้วยกำลังฌาน เป็นการหลุดพ้นด้วยอำนาจอะไร ?

1. ตทังควิมุตติ
2. วิกขัมภนวิมุตติ
3. สมุจเฉทวิมุตติ
4. นิสรณวิมุตติ

๒๔. ปุถุชนหลุดพ้นด้วยวิมุตติใด อาจทำให้เข้าใจว่าตนเป็นพระอรหันต์ ?

1. ตทังควิมุตติ
2. วิกขัมภนวิมุตติ
3. สมุจเฉทวิมุตติ
4. นิสรณวิมุตติ

๒๕. ตามหลักวิสุทธิ คนจะบริสุทธิ์ได้ด้วยวิธีใด ?

1. ตัดกรรม
2. ล้างบาป
3. บวงสรวง
4. เจริญปัญญา

๒๖. มรรคใด เปรียบเสมือนจีพีเอสนำทางให้ปฏิบัติถูกต้องตรงทาง ?

1. สัมมาทิฏฐิ
2. สัมมาสังกัปปะ
3. สัมมาวาจา
4. สัมมาสติ

๒๗. การประพฤติวจีสุจริต เป็นการปฏิบัติตามมรรคใด ?

1. สัมมาทิฏฐิ
2. สัมมาสังกัปปะ
3. สัมมาวาจา
4. สัมมาสติ

๒๘. การพิจารณากาย เวทนา จิต หรือธรรม เป็นการปฏิบัติตามมรรคใด ?

1. สัมมาทิฏฐิ
2. สัมมาสังกัปปะ
3. สัมมาวาจา
4. สัมมาสติ

๒๙. ผู้ที่จะบรรลุฌานได้ ต้องปฏิบัติตามมรรคใด ?

1. สัมมาวาจา
2. สัมมากัมมันตะ
3. สัมมาอาชีวะ
4. สัมมาสมาธิ

๓๐. การอ้างว่าพระพุทธเจ้าไม่ได้สอนให้นั่งสมาธิ เป็นการขัดแย้งกับมรรคใด ?

1. สัมมาวาจา
2. สัมมากัมมันตะ
3. สัมมาสติ
4. สัมมาสมาธิ

๓๑. มรรค ๘ เป็นทางนำไปสู่วิสุทธิ จิตตวิสุทธิเป็นรากฐานของอะไร ?

1. สมาธิ
2. วิปัสสนา
3. กรรมฐาน
4. ปัญญา

๓๒. สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ จัดเข้าในวิสุทธิใด ?

1. สีลวิสุทธิ
2. จิตตวิสุทธิ
3. ทิฏฐิวิสุทธิ
4. ญาณทัสสนวิสุทธิ

๓๓. สัมมาวายามะ สัมมาสติ สัมมาสมาธิ จัดเข้าในวิสุทธิใด ?

1. สีลวิสุทธิ
2. จิตตวิสุทธิ
3. ทิฏฐิวิสุทธิ
4. ญาณทัสสนวิสุทธิ

๓๔. หากจะเปรียบภูมิพระโสดาบันเป็นบ้าน สีลวิสุทธิคือส่วนใดของบ้าน ?

1. ฐานราก
2. คาน
3. เสา
4. หลังคา

๓๕. วิสุทธิใด ทำให้ผู้ปฏิบัติทราบได้ว่าตนบรรลุพระโสดาบันแล้ว ?

1. สีลวิสุทธิ
2. จิตตวิสุทธิ
3. ทิฏฐิวิสุทธิ
4. ญาณทัสสนวิสุทธิ

๓๖. ผู้มุ่งความสงบต้องละอะไร ?

1. กามคุณ
2. กายทุจริต
3. วจีทุจริต
4. มโนทุจริต

๓๗. นิพพาน หมายถึงสภาวะใด ?

1. ความคงที่
2. ความขาดสูญ
3. ความไม่มีเหตุ
4. ความสิ้นกิเลส

๓๘. ข้อใด เป็นความหมายของสอุปาทิเสสนิพพาน ?

1. กิเลสดับ
2. กิเลสดับแต่ยังมีชีวิต
3. ชีวิตดับ
4. สิ้นทั้งกิเลสทั้งชีวิต

๓๙. ข้อใด เป็นความหมายของอนุปาทิเสสนิพพาน ?

1. กิเลสดับ
2. กิเลสดับแต่ยังมีชีวิต
3. ชีวิตดับ
4. สิ้นทั้งกิเลสทั้งชีวิต

๔๐. ภิกษุเคารพในอะไร จึงชื่อว่าได้เข้าใกล้พระนิพพาน ?

1. สมาธิ
2. สิกขา
3. ความไม่ประมาท
4. ถูกทุกข้อ

๔๑. ฌานไม่มีแก่ผู้ไร้ปัญญา ปัญญาไม่มีแก่ผู้ไร้ฌาน มีความหมายอย่างไร ?

1. ฌานสำคัญ
2. ปัญญาสำคัญ
3. สำคัญทั้ง ๒
4. ไม่มีข้อถูก

๔๒. คำว่า เรือ ในพระดำรัสว่า สิญฺจ ภิกฺขุ อิมํ นาวํ หมายถึงอะไร ?

1. อัตภาพ
2. มรรค ๘
3. อริยสัจ ๔
4. โลกุตตรธรรม ๙

๔๓. คำว่า วิดเรือ ในพุทธดำรัสว่า สิตฺตา เต ลหุเมสฺสติ มีความหมายว่าอย่างไร ?

1. บรรเทากิเลส
2. บรรเทากรรม
3. บรรเทาวิบาก
4. ไม่มีข้อถูก

๔๔. นาวาคือเรือ จักแล่นถึงท่าคือพระนิพพานได้ เพราะตัดอะไร ?

1. กรรม
2. วิบาก
3. กิเลส
4. ไม่มีข้อถูก

๔๕. ข้อใด เป็นฆราวาสธรรม ?

1. สัจจะ
2. ทมะ
3. ขันติ
4. ถูกทุกข้อ

๔๖. งานหนักไม่เอา งานเบาไม่สู้ เพราะขาดธรรมข้อใด ?

1. สัจจะ
2. ทมะ
3. ขันติ
4. จาคะ

๔๗. การค้าขายอะไร เป็นข้อห้ามสำหรับอุบาสกอุบาสิกา ?

1. อาวุธ
2. มนุษย์
3. สุรายาเมา
4. ถูกทุกข้อ

๔๘. การค้าขายไซยาไนด์ จัดเข้าในมิจฉาวณิชชาข้อที่เท่าไร ?

1. ข้อที่ ๒
2. ข้อที่ ๓
3. ข้อที่ ๔
4. ข้อที่ ๕

๔๙. คุณสมบัติอุบาสกข้อใด ต้องใช้คู่กับปัญญาจึงจะไม่ถูกคนลวงโลกหลอก ?

1. ศรัทธา
2. ศีล
3. ไม่แสวงเขตบุญภายนอก
4. ถูกทุกข้อ

๕๐. คุณสมบัติของอุบาสกข้อใด เป็นรากฐานให้จิตใจมีสัมมาสมาธิ ?

1. ศรัทธา
2. ศีล
3. ไม่แสวงเขตบุญภายนอก
4. ถูกทุกข้อ