ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก พ.ศ. ๒๕๖๐

๑. คำว่า โลก ในส่วนปรมัตถปฏิปทา ตรงกับข้อใด ?

1. แผ่นดิน
2. หมู่สัตว์
3. ที่อยู่อาศัย
4. แผ่นดินและหมู่สัตว์

๒. ผู้ไร้ปัญญาพิจารณา ไม่รู้โลกตามความเป็นจริง ตรงกับข้อใด ?

1. คนเขลา
2. คนอันธพาล
3. คนไร้การศึกษา
4. คนขาดสติ

๓. ข้อใด ไม่ใช่อาการหมกอยู่ในโลก ?

1. เพลินสิ่งให้โทษ
2. หลงสิ่งอาจให้โทษ
3. ติดสิ่งล่อใจ
4. ติดความสุข

๔. ทำอย่างไร จึงจะไม่ข้องอยู่ในโลก ?

1. ออกบวช
2. ไม่ยุ่งกับใคร
3. ไม่ติดในสิ่งล่อใจ
4. ปล่อยวาง

๕. พระพุทธเจ้าทรงเชิญชวนให้มาดูโลก เพื่อประสงค์ใด ?

1. ให้มายินดี
2. ให้รู้สภาพโลก
3. ให้รู้ความจริง
4. ให้รู้ทันโลก

๖. อาการสำรวมจิต ตรงกับข้อใด ?

1. สำรวมอินทรีย์
2. บำเพ็ญสมถะ
3. เจริญวิปัสสนา
4. ถูกทุกข้อ

๗. บ่วงแห่งมาร หมายถึงข้อใด ?

1. กิเลสกาม
2. วัตถุกาม
3. กามฉันท์
4. กามตัณหา

๘. ปฏิบัติอย่างไร จึงจะพ้นจากบ่วงแห่งมาร ?

1. สำรวมกาย
2. สำรวมวาจา
3. สำรวมจิต
4. สำรวมศีล

๙. เมื่อเห็นสังขารว่า ไม่เที่ยงเป็นทุกข์… เป็นทางแห่งอะไร ?

1. นิพพิทา
2. วิราคะ
3. วิมุตติ
4. วิสุทธิ

๑๐. สังขารในปฏิปทาแห่งนิพพิทา หมายถึงอะไร ?

1. สภาพปรุงแต่ง
2. สภาพที่เป็นเอง
3. รูปขันธ์
4. ปัญจขันธ์

๑๑. สภาพที่เกิดขึ้นแล้วดับไปของสังขาร เรียกว่าอะไร ?

1. อนิจจตา
2. ทุกขตา
3. อนัตตตา
4. สามัญญลักษณะ

๑๒. ความขาดแห่งสันตติ ทำให้เห็นอะไร ?

1. ความไม่เที่ยง
2. ความทุกข์
3. ความตาย
4. ความไม่มีตัวตน

๑๓. ทุกขลักษณะแห่งสังขาร ตรงกับข้อใด ?

1. ไม่เที่ยง
2. ทนได้ยาก
3. ไม่ใช่ตัวตน
4. ไม่อยู่ในอำนาจ

๑๔. สภาวทุกข์ ทุกข์ประจำสังขาร หมายถึงข้อใด ?

1. ความตาย
2. ความโศก
3. ความหิว
4. ความโกรธ

๑๕. นิพัทธทุกข์ ทุกข์เนืองนิตย์ หมายถึงข้อใด ?

1. ความโศก
2. ความเกิด
3. ความหิว
4. ความเจ็บปวด

๑๖. สันตาปทุกข์ ได้แก่อะไร ?

1. ความเจ็บ
2. ความโศก
3. ความหิว
4. ความร้อนรุ่ม

๑๗. เมื่อมีทรัพย์แล้ว ต้องคอยเฝ้ารักษามิให้สูญหาย จัดเป็นทุกข์ใด ?

1. สันตาปทุกข์
2. วิปากทุกข์
3. สหคตทุกข์
4. ทุกขขันธ์

๑๘. อุปาทานขันธ์ ๕ ที่บุคคลเข้าไปยึดมั่น จัดเป็นทุกข์อะไร ?

1. ทุกข์รวบยอด
2. ทุกข์เนืองนิตย์
3. ทุกข์ไปด้วยกัน
4. ทุกข์ประจำ

๑๙. ความเป็นอนัตตาแห่งสังขาร กำหนดรู้ได้ด้วยอาการอะไร ?

1. แย้งต่ออัตตา
2. ทนได้ยาก
3. ไม่เที่ยง
4. แปรปรวน

๒๐. การพิจารณาเห็นสังขารเป็นอนัตตานั้น ต้องมีธรรมใดกำกับ ?

1. สมาธิ
2. ศรัทธา
3. โยนิโสมนสิการ
4. นิพพิทาญาณ

๒๑. ข้อใด จัดเป็นปรมัตถสัจจะ จริงโดยปรมัตถ์ ?

1. บุคคล
2. สัตว์
3. ขันธ์
4. ที่อยู่อาศัย

๒๒. ธรรมที่เป็นยอดแห่งธรรมทั้งปวง เรียกว่าอะไร ?

1. วิราคะ
2. วิสุทธิ
3. วิมุตติ
4. วิรัติ

๒๓. ความเมาในข้อว่า มทนิมฺมทโน หมายถึงเมาในเรื่องใด ?

1. ลาภยศ
2. สุรา
3. สิ่งเสพติด
4. อาหาร

๒๔. ความระหาย ในคำว่า ปิปาสวินโย มีสาเหตุมาจากอะไร ?

1. อาลัย
2. ความเมา
3. ตัณหา
4. ความกำหนัด

๒๕. วิมุตติ ความหลุดพ้น มีลำดับต่อจากอะไร ?

1. นิพพิทา
2. วิราคะ
3. วิสุทธิ
4. สันติ

๒๖. วิมุตติใด เกิดขึ้นด้วยการเจริญวิปัสสนาอย่างเดียว ?

1. ตทังควิมุตติ
2. เจโตวิมุตติ
3. ปัญญาวิมุตติ
4. วิกขัมภนวิมุตติ

๒๗. ตามหลักวิสุทธิ คนจะบริสุทธิ์ได้ด้วยวิธีใด ?

1. ตัดกรรม
2. ล้างบาป
3. บวงสรวง
4. เจริญปัญญา

๒๘. พิจารณาเห็นสังขารอย่างไร จัดเป็นอาทีนวญาณ ?

1. เป็นโทษ
2. ไม่เที่ยง
3. น่ากลัว
4. เป็นของปฏิกูล

๒๙. การงดเว้นทุจริต ประกอบสุจริต จัดเป็นวิสุทธิใด ?

1. จิตตวิสุทธิ
2. ทิฏฐิวิสุทธิ
3. สีลวิสุทธิ
4. กังขาวิตรณวิสุทธิ

๓๐. วิสุทธิคือความหมดจด ใครบันดาลให้ได้ ?

1. พระเจ้า
2. เทพเจ้า
3. ตนเอง
4. โหราจารย์

๓๑. ข้อใดจัดเข้าในจิตตวิสุทธิ ?

1. สัมมาวาจา
2. สัมมากัมมันตะ
3. สัมมาอาชีวะ
4. สัมมาสมาธิ

๓๒. ความบริสุทธิ์ภายในย่อมมีได้ด้วยอะไร ?

1. ทาน
2. ศีล
3. สมาธิ
4. ปัญญา

๓๓. ข้อใด เป็นทางแห่งสันติภาพแท้ ?

1. ทำตามกฎหมาย
2. เชื่อผู้ใหญ่
3. เคารพสิทธิผู้อื่น
4. กายวาจาใจสงบ

๓๔. โลกามิส ได้แก่อะไร ?

1. กามคุณ
2. กามตัณหา
3. กามราคะ
4. กิเลสกาม

๓๕. ความสงบเกิดขึ้นทางใด ?

1. ไตรสิกขา
2. ไตรลักษณ์
3. ไตรทวาร
4. ไตรรัตน์

๓๖. นิพพาน แปลว่าความดับ หมายถึงอะไรดับ ?

1. กิเลส
2. ชีวิต
3. ธาตุ
4. อัตภาพ

๓๗. ข้อว่า เธอจงวิดเรือนี้ เรือในที่นี้ หมายถึงอะไร ?

1. กามภพ
2. รูปภพ
3. อรูปภพ
4. อัตภาพ

๓๘. การละตัณหาเสียได้ ท่านเรียกว่าอะไร ?

1. วิมุตติ
2. วิสุทธิ
3. สันติ
4. นิพพาน

๓๙. ข้อใด กล่าวถึงสอุปาทิเสสนิพพานได้ถูกต้อง ?

1. สิ้นกิเลส
2. สิ้นชีวิต
3. สิ้นกิเลสมีชีวิต
4. สิ้นกิเลสสิ้นชีวิต

๔๐. ข้อใด กล่าวถึงอนุปาทิเสสนิพพานได้ถูกต้อง ?

1. สิ้นกิเลส
2. สิ้นชีวิต
3. สิ้นกิเลสมีชีวิต
4. สิ้นกิเลสสิ้นชีวิต

๔๑. สังสารวัฏฏ์ หมายถึงอะไร ?

1. กิเลส
2. กรรม
3. วิบาก
4. เวียนว่ายตายเกิด

๔๒. อโหสิกรรม ให้ผลตรงกับข้อใด ?

1. ให้ผลภพนี้
2. ให้ผลภพหน้า
3. ให้ผลต่อเนื่อง
4. ให้ผลสำเร็จแล้ว

๔๓. กรรมใด ให้ผลก่อนกรรมอื่น ?

1. ครุกรรม
2. พหุลกรรม
3. อาสันนกรรม
4. กตัตตากรรม

๔๔. หัวใจสมถกัมมัฏฐาน เป็นคู่ปรับกับอะไร ?

1. อุปกิเลส
2. นิวรณ์
3. สังโยชน์
4. อุปาทาน

๔๕. ประโยชน์ของการเจริญอสุภสมถกัมมัฏฐาน ตรงกับข้อใด ?

1. คลายสงสัย
2. คลายกำหนัด
3. ตัดกิเลส
4. ให้เกิดเมตตา

๔๖. ประโยชน์ในการเจริญมรณัสสติ ตรงกับข้อใด ?

1. ทำให้ไม่ประมาท
2. ทำให้กล้าหาญ
3. ทำให้อดทน
4. ทำให้วางเฉย

๔๗. คนราคจริต ควรเจริญกัมมัฏฐานใด ?

1. อสุภะ
2. พรหมวิหาร
3. กสิณ
4. อนุสสติ

๔๘. คำว่า วิปัสสนา หมายถึงเห็นแจ้งอะไร ?

1. สังขาร
2. รูปนาม
3. อวิชชา
4. นิพพาน

๔๙. การเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐานถูกวิธี จะเห็นนามรูปในลักษณะใด ?

1. ไม่เที่ยง
2. เป็นทุกข์
3. เป็นอนัตตา
4. ตามความเป็นจริง

๕๐. ประโยชน์สูงสุดของการเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐาน ตรงกับข้อใด ?

1. พ้นสังสารทุกข์
2. ระงับนิวรณ์
3. สิ้นสงสัย
4. พ้นจากอบาย