ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม  ธรรมศึกษาชั้นเอก พ.ศ. ๒๕๖๐

๑. คำว่า โลก ในส่วนปรมัตถปฏิปทา ตรงกับข้อใด ?

  1. แผ่นดิน
  2. หมู่สัตว์
  3. ที่อยู่อาศัย
  4. แผ่นดินและหมู่สัตว์

๒. ผู้ไร้ปัญญาพิจารณา ไม่รู้โลกตามความเป็นจริง ตรงกับข้อใด ?

  1. คนเขลา
  2. คนอันธพาล
  3. คนไร้การศึกษา
  4. คนขาดสติ

๓. ข้อใด ไม่ใช่อาการหมกอยู่ในโลก ?

  1. เพลินสิ่งให้โทษ
  2. หลงสิ่งอาจให้โทษ
  3. ติดสิ่งล่อใจ
  4. ติดความสุข

๔. ทำอย่างไร จึงจะไม่ข้องอยู่ในโลก ?

  1. ออกบวช
  2. ไม่ยุ่งกับใคร
  3. ไม่ติดในสิ่งล่อใจ
  4. ปล่อยวาง

๕. พระพุทธเจ้าทรงเชิญชวนให้มาดูโลก เพื่อประสงค์ใด ?

  1. ให้มายินดี
  2. ให้รู้สภาพโลก
  3. ให้รู้ความจริง
  4. ให้รู้ทันโลก

๖. อาการสำรวมจิต ตรงกับข้อใด ?

  1. สำรวมอินทรีย์
  2. บำเพ็ญสมถะ
  3. เจริญวิปัสสนา
  4. ถูกทุกข้อ

๗. บ่วงแห่งมาร หมายถึงข้อใด ?

  1. กิเลสกาม
  2. วัตถุกาม
  3. กามฉันท์
  4. กามตัณหา

๘. ปฏิบัติอย่างไร จึงจะพ้นจากบ่วงแห่งมาร ?

  1. สำรวมกาย
  2. สำรวมวาจา
  3. สำรวมจิต
  4. สำรวมศีล

๙. เมื่อเห็นสังขารว่า ไม่เที่ยงเป็นทุกข์… เป็นทางแห่งอะไร ?

  1. นิพพิทา
  2. วิราคะ
  3. วิมุตติ
  4. วิสุทธิ

๑๐. สังขารในปฏิปทาแห่งนิพพิทา หมายถึงอะไร ?

  1. สภาพปรุงแต่ง
  2. สภาพที่เป็นเอง
  3. รูปขันธ์
  4. ปัญจขันธ์

๑๑. สภาพที่เกิดขึ้นแล้วดับไปของสังขาร เรียกว่าอะไร ?

  1. อนิจจตา
  2. ทุกขตา
  3. อนัตตตา
  4. สามัญญลักษณะ

๑๒. ความขาดแห่งสันตติ ทำให้เห็นอะไร ?

  1. ความไม่เที่ยง
  2. ความทุกข์
  3. ความตาย
  4. ความไม่มีตัวตน

๑๓. ทุกขลักษณะแห่งสังขาร ตรงกับข้อใด ?

  1. ไม่เที่ยง
  2. ทนได้ยาก
  3. ไม่ใช่ตัวตน
  4. ไม่อยู่ในอำนาจ

๑๔. สภาวทุกข์ ทุกข์ประจำสังขาร หมายถึงข้อใด ?

  1. ความตาย
  2. ความโศก
  3. ความหิว
  4. ความโกรธ

๑๕. นิพัทธทุกข์ ทุกข์เนืองนิตย์ หมายถึงข้อใด ?

  1. ความโศก
  2. ความเกิด
  3. ความหิว
  4. ความเจ็บปวด

๑๖. สันตาปทุกข์ ได้แก่อะไร ?

  1. ความเจ็บ
  2. ความโศก
  3. ความหิว
  4. ความร้อนรุ่ม

๑๗. เมื่อมีทรัพย์แล้ว ต้องคอยเฝ้ารักษามิให้สูญหาย จัดเป็นทุกข์ใด ?

  1. สันตาปทุกข์
  2. วิปากทุกข์
  3. สหคตทุกข์
  4. ทุกขขันธ์

๑๘. อุปาทานขันธ์ ๕ ที่บุคคลเข้าไปยึดมั่น จัดเป็นทุกข์อะไร ?

  1. ทุกข์รวบยอด
  2. ทุกข์เนืองนิตย์
  3. ทุกข์ไปด้วยกัน
  4. ทุกข์ประจำ

๑๙. ความเป็นอนัตตาแห่งสังขาร กำหนดรู้ได้ด้วยอาการอะไร ?

  1. แย้งต่ออัตตา
  2. ทนได้ยาก
  3. ไม่เที่ยง
  4. แปรปรวน

๒๐. การพิจารณาเห็นสังขารเป็นอนัตตานั้น ต้องมีธรรมใดกำกับ ?

  1. สมาธิ
  2. ศรัทธา
  3. โยนิโสมนสิการ
  4. นิพพิทาญาณ

๒๑. ข้อใด จัดเป็นปรมัตถสัจจะ จริงโดยปรมัตถ์ ?

  1. บุคคล
  2. สัตว์
  3. ขันธ์
  4. ที่อยู่อาศัย

๒๒. ธรรมที่เป็นยอดแห่งธรรมทั้งปวง เรียกว่าอะไร ?

  1. วิราคะ
  2. วิสุทธิ
  3. วิมุตติ
  4. วิรัติ

๒๓. ความเมาในข้อว่า มทนิมฺมทโน หมายถึงเมาในเรื่องใด ?

  1. ลาภยศ
  2. สุรา
  3. สิ่งเสพติด
  4. อาหาร

๒๔. ความระหาย ในคำว่า ปิปาสวินโย มีสาเหตุมาจากอะไร ?

  1. อาลัย
  2. ความเมา
  3. ตัณหา
  4. ความกำหนัด

๒๕. วิมุตติ ความหลุดพ้น มีลำดับต่อจากอะไร ?

  1. นิพพิทา
  2. วิราคะ
  3. วิสุทธิ
  4. สันติ

๒๖. วิมุตติใด เกิดขึ้นด้วยการเจริญวิปัสสนาอย่างเดียว ?

  1. ตทังควิมุตติ
  2. เจโตวิมุตติ
  3. ปัญญาวิมุตติ
  4. วิกขัมภนวิมุตติ

๒๗. ตามหลักวิสุทธิ คนจะบริสุทธิ์ได้ด้วยวิธีใด ?

  1. ตัดกรรม
  2. ล้างบาป
  3. บวงสรวง
  4. เจริญปัญญา

๒๘. พิจารณาเห็นสังขารอย่างไร จัดเป็นอาทีนวญาณ ?

  1. เป็นโทษ
  2. ไม่เที่ยง
  3. น่ากลัว
  4. เป็นของปฏิกูล

๒๙. การงดเว้นทุจริต ประกอบสุจริต จัดเป็นวิสุทธิใด ?

  1. จิตตวิสุทธิ
  2. ทิฏฐิวิสุทธิ
  3. สีลวิสุทธิ
  4. กังขาวิตรณวิสุทธิ

๓๐. วิสุทธิคือความหมดจด ใครบันดาลให้ได้ ?

  1. พระเจ้า
  2. เทพเจ้า
  3. ตนเอง
  4. โหราจารย์

๓๑. ข้อใดจัดเข้าในจิตตวิสุทธิ ?

  1. สัมมาวาจา
  2. สัมมากัมมันตะ
  3. สัมมาอาชีวะ
  4. สัมมาสมาธิ

๓๒. ความบริสุทธิ์ภายในย่อมมีได้ด้วยอะไร ?

  1. ทาน
  2. ศีล
  3. สมาธิ
  4. ปัญญา

๓๓. ข้อใด เป็นทางแห่งสันติภาพแท้ ?

  1. ทำตามกฎหมาย
  2. เชื่อผู้ใหญ่
  3. เคารพสิทธิผู้อื่น
  4. กายวาจาใจสงบ

๓๔. โลกามิส ได้แก่อะไร ?

  1. กามคุณ
  2. กามตัณหา
  3. กามราคะ
  4. กิเลสกาม

๓๕. ความสงบเกิดขึ้นทางใด ?

  1. ไตรสิกขา
  2. ไตรลักษณ์
  3. ไตรทวาร
  4. ไตรรัตน์

๓๖. นิพพาน แปลว่าความดับ หมายถึงอะไรดับ ?

  1. กิเลส
  2. ชีวิต
  3. ธาตุ
  4. อัตภาพ

๓๗. ข้อว่า เธอจงวิดเรือนี้ เรือในที่นี้ หมายถึงอะไร ?

  1. กามภพ
  2. รูปภพ
  3. อรูปภพ
  4. อัตภาพ

๓๘. การละตัณหาเสียได้ ท่านเรียกว่าอะไร ?

  1. วิมุตติ
  2. วิสุทธิ
  3. สันติ
  4. นิพพาน

๓๙. ข้อใด กล่าวถึงสอุปาทิเสสนิพพานได้ถูกต้อง ?

  1. สิ้นกิเลส
  2. สิ้นชีวิต
  3. สิ้นกิเลสมีชีวิต
  4. สิ้นกิเลสสิ้นชีวิต

๔๐. ข้อใด กล่าวถึงอนุปาทิเสสนิพพานได้ถูกต้อง ?

  1. สิ้นกิเลส
  2. สิ้นชีวิต
  3. สิ้นกิเลสมีชีวิต
  4. สิ้นกิเลสสิ้นชีวิต

๔๑. สังสารวัฏฏ์ หมายถึงอะไร ?

  1. กิเลส
  2. กรรม
  3. วิบาก
  4. เวียนว่ายตายเกิด

๔๒. อโหสิกรรม ให้ผลตรงกับข้อใด ?

  1. ให้ผลภพนี้
  2. ให้ผลภพหน้า
  3. ให้ผลต่อเนื่อง
  4. ให้ผลสำเร็จแล้ว

๔๓. กรรมใด ให้ผลก่อนกรรมอื่น ?

  1. ครุกรรม
  2. พหุลกรรม
  3. อาสันนกรรม
  4. กตัตตากรรม

๔๔. หัวใจสมถกัมมัฏฐาน เป็นคู่ปรับกับอะไร ?

  1. อุปกิเลส
  2. นิวรณ์
  3. สังโยชน์
  4. อุปาทาน

๔๕. ประโยชน์ของการเจริญอสุภสมถกัมมัฏฐาน ตรงกับข้อใด ?

  1. คลายสงสัย
  2. คลายกำหนัด
  3. ตัดกิเลส
  4. ให้เกิดเมตตา

๔๖. ประโยชน์ในการเจริญมรณัสสติ ตรงกับข้อใด ?

  1. ทำให้ไม่ประมาท
  2. ทำให้กล้าหาญ
  3. ทำให้อดทน
  4. ทำให้วางเฉย

๔๗. คนราคจริต ควรเจริญกัมมัฏฐานใด ?

  1. อสุภะ
  2. พรหมวิหาร
  3. กสิณ
  4. อนุสสติ

๔๘. คำว่า วิปัสสนา หมายถึงเห็นแจ้งอะไร ?

  1. สังขาร
  2. รูปนาม
  3. อวิชชา
  4. นิพพาน

๔๙. การเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐานถูกวิธี จะเห็นนามรูปในลักษณะใด ?

  1. ไม่เที่ยง
  2. เป็นทุกข์
  3. เป็นอนัตตา
  4. ตามความเป็นจริง

๕๐. ประโยชน์สูงสุดของการเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐาน ตรงกับข้อใด ?

  1. พ้นสังสารทุกข์
  2. ระงับนิวรณ์
  3. สิ้นสงสัย
  4. พ้นจากอบาย