ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับประถมศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๑

๑. คำว่า นิพพิทา มีความหมายตรงกับข้อใด ?

  1. หน่ายทุกข์
  2. สิ้นกำหนัด
  3. หลุดพ้น
  4. หมดจด

๒. โลกโดยตรง หมายถึงข้อใด ?

  1. อากาศ
  2. น้ำ
  3. แผ่นดิน
  4. ป่าไม้

๓. คำว่า จงมาดูโลกนี้ พระองค์ตรัสไว้เพื่อพระประสงค์ใด ?

  1. ให้เพลิดเพลิน
  2. ให้เกิดปัญญา
  3. ให้รู้เหตุ
  4. ให้รู้ภูมิศาสตร์

๔. พระพุทธเจ้าทรงเปรียบอะไรว่า ตระการดุจราชรถ ?

  1. ชีวิต
  2. สังขาร
  3. อัตภาพ
  4. โลก

๕. คำว่า คนเขลา หมายถึงใคร ?

  1. คนอันธพาล
  2. คนโง่
  3. คนไร้ปัญญา
  4. คนขาดสติ

๖. ทำอย่างไร จึงจะไม่ข้องอยู่ในโลก ?

  1. ออกบวช
  2. ปรารถนาไม่เกิดอีก
  3. ไม่ยุ่งกับใคร
  4. ไม่ติดใจกามคุณ

๗. ผู้เห็นโลกตามเป็นจริง จะได้รับสุขประเภทใด ?

  1. สุขๆทุกข์ๆ
  2. สุขทางโลก
  3. สามิสสุข
  4. นิรามิสสุข

๘. ข้อใด ไม่ใช่อาการสำรวมจิต ?

  1. สำรวมอินทรีย์
  2. เจริญกัมมัฏฐาน
  3. เจริญวิปัสสนา
  4. รักษาศีล

๙. โทษล้างผลาญคุณความดี ทำให้เสียคน เรียกว่าอะไร ?

  1. มาร
  2. บ่วงมาร
  3. เสนามาร
  4. มัจจุมาร

๑๐. บ่วงแห่งมารที่คล้องบุคคลให้ติดอยู่ในโลก หมายถึงข้อใด ?

  1. กิเลสกาม
  2. วัตถุกาม
  3. กามตัณหา
  4. กามราคะ

๑๑. เห็นสังขารอย่างไร ไม่ใช่ทางแห่งวิสุทธิ ?

  1. ไม่เที่ยง
  2. เป็นทุกข์
  3. เป็นอัตตา
  4. เป็นอนัตตา

๑๒. คำว่า สังขาร ในอุทเทสปฏิปทาแห่งนิพพิทา ได้แก่อะไร ?

  1. จิต
  2. เบญจขันธ์
  3. อินทรีย์
  4. อายตนะ

๑๓. ข้อใด จัดเป็นวิสังขาร ?

  1. วิญญาณ
  2. เวทนา
  3. สัญญา
  4. นิพพาน

๑๔. ข้อใด กล่าวความหมายของอนิจจตาได้ถูกต้อง ?

  1. ทนได้ยาก
  2. เกิดและเสื่อมสิ้นไป
  3. ไม่มีเจ้าของ
  4. ไม่อยู่ในอำนาจ

๑๕. อะไรปิดบังไว้ จึงมองไม่เห็นอนิจจตา ความเป็นของไม่เที่ยงแห่งสังขาร ?

  1. ศัลยกรรม
  2. อิริยาบถ
  3. สันตติ
  4. ฆนสัญญา

๑๖. ข้อใด กล่าวความหมายของทุกขตาได้ถูกต้อง ?

  1. ทนได้ยาก
  2. เกิดและเสื่อมสิ้นไป
  3. ไม่มีเจ้าของ
  4. ไม่อยู่ในอำนาจ

๑๗. อะไรปิดบังไว้ จึงมองไม่เห็นทุกขตา ความเป็นทุกข์แห่งสังขาร ?

  1. สุขเวทนา
  2. อิริยาบถ
  3. สันตติ
  4. ฆนสัญญา

๑๘. เกิด แก่ เจ็บ ตาย จัดเป็นทุกข์อะไร ?

  1. สภาวทุกข์
  2. ทุกข์จร
  3. ทุกข์ประจำ
  4. พยาธิทุกข์

๑๙. ความเศร้าโศก จัดเป็นทุกข์ชนิดใด ?

  1. สภาวทุกข์
  2. ปกิณกทุกข์
  3. นิพัทธทุกข์
  4. สหคตทุกข์

๒๐. ความหิว หนาว ร้อน เป็นต้น จัดเป็นทุกข์อะไร ?

  1. สภาวทุกข์
  2. วิปากทุกข์
  3. นิพัทธทุกข์
  4. พยาธิทุกข์

๒๑. สันตาปทุกข์ ทุกข์เพราะถูกอะไรเผา ?

  1. พระอาทิตย์
  2. ไฟ
  3. กิเลส
  4. ความหิว

๒๒. อะไรปิดบังไว้ จึงมองไม่เห็นอนัตตตา ความเป็นอนัตตาแห่งสังขาร ?

  1. มานะ
  2. อิริยาบถ
  3. สันตติ
  4. ฆนสัญญา

๒๓. สังขารเป็นอนัตตา โดยเป็นสภาวะหาเจ้าของไม่ได้ คือข้อใด ?

  1. นั่นมิใช่ของเรา
  2. นั่นมิใช่เรา
  3. นั่นมิใช่ตนของเรา
  4. ถูกทุกข้อ

๒๔. การเห็นสังขารเป็นอนัตตา ต้องมีอะไรกำกับจึงไม่เป็นมิจฉาทิฏฐิ ?

  1. สัทธา
  2. สติ
  3. สัมปชัญญะ
  4. โยนิโสมนสิการ

๒๕. ธรรมที่เป็นยอดแห่งธรรมทั้งปวง เรียกว่าอะไร ?

  1. วิสุทธิ
  2. วิมุตติ
  3. วิราคะ
  4. สันติ

๒๖. ความหน่ายในสังขาร เป็นเหตุให้อะไรเกิดขึ้น ?

  1. ความหลุดพ้น
  2. ความสงบ
  3. ความสันโดษ
  4. ความสิ้นกำหนัด

๒๗. ไวพจน์แห่งวิราคะมี ๘ อย่าง ไวพจน์นั้น หมายถึงคำเช่นไร ?

  1. คำแทน
  2. คำถาม
  3. คำตอบ
  4. คำอ่าน

๒๘. ความเมาในคำว่า มทนิมฺมทโน หมายถึงเมาอะไร ?

  1. ยาบ้า
  2. การพนัน
  3. สุรา
  4. กิเลส

๒๙. ข้อใด มีความหมายตรงกับคำว่า อาลัย ?

  1. ความสูญเสีย
  2. ความติดใจ
  3. ความเศร้าโศก
  4. ความผิดหวัง

๓๐. วิมุตติ ความหลุดพ้น หมายถึงหลุดพ้นจากอะไร ?

  1. อาสวะ
  2. ตัณหา
  3. อุปาทาน
  4. มิจฉาทิฏฐิ

๓๑. ความหลุดพ้นด้วยอำนาจพิจารณาไตรลักษณ์ จัดเป็นวิมุตติใด ?

  1. เจโตวิมุตติ
  2. ปัญญาวิมุตติ
  3. ตทังควิมุตติ
  4. วิกขัมภนวิมุตติ

๓๒. วิมุตติใด จัดเป็นโลกิยะ ?

  1. ตทังควิมุตติ
  2. สมุจเฉทวิมุตติ
  3. ปฏิปัสสัทธิวิมุตติ
  4. นิสสรณวิมุตติ

๓๓. ผู้ปฏิบัติธรรมหลุดพ้นชั่วคราวด้วยอำนาจกำลังฌาน จัดเป็นวิมุตติใด ?

  1. ตทังควิมุตติ
  2. วิกขัมภนวิมุตติ
  3. สมุจเฉทวิมุตติ
  4. นิสสรณวิมุตติ

๓๔. ความหลุดพ้นด้วยข่มไว้นั้น หมายถึงข่มอะไร ?

  1. ตัณหา
  2. ราคะ
  3. นิวรณ์
  4. อุปาทาน

๓๕. วิมุตติใด จัดเป็นโลกุตตระ ?

  1. สมุจเฉทวิมุตติ
  2. ปฏิปัสสัทธิวิมุตติ
  3. นิสสรณวิมุตติ
  4. ถูกทุกข้อ

๓๖. วิสุทธิ คือความหมดจด ใครบันดาลให้ได้ ?

  1. ตนเอง
  2. พระพรหม
  3. โหราจารย์
  4. เทพเจ้า

๓๗. ความบริสุทธิ์ภายใน ย่อมมีได้ด้วยอะไร ?

  1. ศีล
  2. สมาธิ
  3. ปัญญา
  4. ภาวนา

๓๘. ญาณหยั่งเห็นสังขารว่าเป็นทุกข์ จัดเป็นญาณอะไร ?

  1. อุทยัพพยญาณ
  2. ภังคญาณ
  3. อาทีนวญาณ
  4. นิพพิทาญาณ

๓๙. ญาณหยั่งเห็นความเกิดดับแห่งสังขาร จัดเป็นญาณอะไร ?

  1. อุทยัพพยญาณ
  2. ภังคญาณ
  3. อาทีนวญาณ
  4. นิพพิทาญาณ

๔๐. อริยมรรคใด สงเคราะห์เข้าในจิตตวิสุทธิ ?

  1. สัมมาสังกัปปะ
  2. สัมมากัมมันตะ
  3. สัมมาสมาธิ
  4. สัมมาวาจา

๔๑. อริยมรรคใด สงเคราะห์เข้าในทิฏฐิวิสุทธิ ?

  1. สัมมาสังกัปปะ
  2. สัมมาสติ
  3. สัมมาสมาธิ
  4. สัมมาวายามะ

๔๒. วิสุทธิที่ทำให้ข้ามพ้นความสงสัย เรียกว่าอะไร ?

  1. สีลวิสุทธิ
  2. จิตตวิสุทธิ
  3. ทิฏฐิวิสุทธิ
  4. กังขาวิตรณวิสุทธิ

๔๓. กามคุณ ๕ ได้ชื่อว่าโลกามิส เพราะเหตุใด ?

  1. เป็นสิ่งสวยงาม
  2. เป็นที่นิยม
  3. เป็นสิ่งล่อใจ
  4. เป็นสิ่งจำเป็น

๔๔. ธรรมใด ส่งเสริมให้สังคมเกิดสันติสุข ?

  1. สุจริต
  2. บุญกิริยาวัตถุ
  3. อคติ
  4. พรหมวิหาร

๔๕. ข้อใด ทำให้เกิดสันติภายนอก ?

  1. ศีล
  2. สมาธิ
  3. ปัญญา
  4. เมตตา

๔๖. ข้อใด กล่าวความหมาย สอุปาทิเสสนิพพานได้ถูกต้อง ?

  1. กิเลสดับ
  2. ชีวิตดับ
  3. กิเลสดับชีวิตอยู่
  4. กิเลสอยู่ชีวิตดับ

๔๗. ข้อใด กล่าวความหมาย อนุปาทิเสสนิพพานได้ถูกต้อง ?

  1. สิ้นชีวิต
  2. สิ้นกิเลส
  3. สิ้นกิเลสชีพไม่สิ้น
  4. สิ้นกิเลสสิ้นชีพ

๔๘. อุปมาว่า ไฟสิ้นเชื้อแล้วย่อมดับไปเอง กล่าวถึงเรื่องใด ?

  1. ฌาน
  2. สมาบัติ
  3. นิพพาน
  4. อภิญญา

๔๙. คำว่า มีลูกศรอันถอนแล้ว เป็นคุณสมบัติของใคร ?

  1. พระโสดาบัน
  2. พระสกทาคามี
  3. พระอนาคามี
  4. พระอรหันต์

๕๐. วงจรแห่งทุกข์ใด ที่พระนิพพานดับได้เด็ดขาด ?

  1. กรรม
  2. กิเลส
  3. วิบาก
  4. ถูกทุกข้อ