ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับประถมศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๑

๑. คำว่า นิพพิทา มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. หน่ายทุกข์
2. สิ้นกำหนัด
3. หลุดพ้น
4. หมดจด

๒. โลกโดยตรง หมายถึงข้อใด ?

1. อากาศ
2. น้ำ
3. แผ่นดิน
4. ป่าไม้

๓. คำว่า จงมาดูโลกนี้ พระองค์ตรัสไว้เพื่อพระประสงค์ใด ?

1. ให้เพลิดเพลิน
2. ให้เกิดปัญญา
3. ให้รู้เหตุ
4. ให้รู้ภูมิศาสตร์

๔. พระพุทธเจ้าทรงเปรียบอะไรว่า ตระการดุจราชรถ ?

1. ชีวิต
2. สังขาร
3. อัตภาพ
4. โลก

๕. คำว่า คนเขลา หมายถึงใคร ?

1. คนอันธพาล
2. คนโง่
3. คนไร้ปัญญา
4. คนขาดสติ

๖. ทำอย่างไร จึงจะไม่ข้องอยู่ในโลก ?

1. ออกบวช
2. ปรารถนาไม่เกิดอีก
3. ไม่ยุ่งกับใคร
4. ไม่ติดใจกามคุณ

๗. ผู้เห็นโลกตามเป็นจริง จะได้รับสุขประเภทใด ?

1. สุขๆทุกข์ๆ
2. สุขทางโลก
3. สามิสสุข
4. นิรามิสสุข

๘. ข้อใด ไม่ใช่อาการสำรวมจิต ?

1. สำรวมอินทรีย์
2. เจริญกัมมัฏฐาน
3. เจริญวิปัสสนา
4. รักษาศีล

๙. โทษล้างผลาญคุณความดี ทำให้เสียคน เรียกว่าอะไร ?

1. มาร
2. บ่วงมาร
3. เสนามาร
4. มัจจุมาร

๑๐. บ่วงแห่งมารที่คล้องบุคคลให้ติดอยู่ในโลก หมายถึงข้อใด ?

1. กิเลสกาม
2. วัตถุกาม
3. กามตัณหา
4. กามราคะ

๑๑. เห็นสังขารอย่างไร ไม่ใช่ทางแห่งวิสุทธิ ?

1. ไม่เที่ยง
2. เป็นทุกข์
3. เป็นอัตตา
4. เป็นอนัตตา

๑๒. คำว่า สังขาร ในอุทเทสปฏิปทาแห่งนิพพิทา ได้แก่อะไร ?

1. จิต
2. เบญจขันธ์
3. อินทรีย์
4. อายตนะ

๑๓. ข้อใด จัดเป็นวิสังขาร ?

1. วิญญาณ
2. เวทนา
3. สัญญา
4. นิพพาน

๑๔. ข้อใด กล่าวความหมายของอนิจจตาได้ถูกต้อง ?

1. ทนได้ยาก
2. เกิดและเสื่อมสิ้นไป
3. ไม่มีเจ้าของ
4. ไม่อยู่ในอำนาจ

๑๕. อะไรปิดบังไว้ จึงมองไม่เห็นอนิจจตา ความเป็นของไม่เที่ยงแห่งสังขาร ?

1. ศัลยกรรม
2. อิริยาบถ
3. สันตติ
4. ฆนสัญญา

๑๖. ข้อใด กล่าวความหมายของทุกขตาได้ถูกต้อง ?

1. ทนได้ยาก
2. เกิดและเสื่อมสิ้นไป
3. ไม่มีเจ้าของ
4. ไม่อยู่ในอำนาจ

๑๗. อะไรปิดบังไว้ จึงมองไม่เห็นทุกขตา ความเป็นทุกข์แห่งสังขาร ?

1. สุขเวทนา
2. อิริยาบถ
3. สันตติ
4. ฆนสัญญา

๑๘. เกิด แก่ เจ็บ ตาย จัดเป็นทุกข์อะไร ?

1. สภาวทุกข์
2. ทุกข์จร
3. ทุกข์ประจำ
4. พยาธิทุกข์

๑๙. ความเศร้าโศก จัดเป็นทุกข์ชนิดใด ?

1. สภาวทุกข์
2. ปกิณกทุกข์
3. นิพัทธทุกข์
4. สหคตทุกข์

๒๐. ความหิว หนาว ร้อน เป็นต้น จัดเป็นทุกข์อะไร ?

1. สภาวทุกข์
2. วิปากทุกข์
3. นิพัทธทุกข์
4. พยาธิทุกข์

๒๑. สันตาปทุกข์ ทุกข์เพราะถูกอะไรเผา ?

1. พระอาทิตย์
2. ไฟ
3. กิเลส
4. ความหิว

๒๒. อะไรปิดบังไว้ จึงมองไม่เห็นอนัตตตา ความเป็นอนัตตาแห่งสังขาร ?

1. มานะ
2. อิริยาบถ
3. สันตติ
4. ฆนสัญญา

๒๓. สังขารเป็นอนัตตา โดยเป็นสภาวะหาเจ้าของไม่ได้ คือข้อใด ?

1. นั่นมิใช่ของเรา
2. นั่นมิใช่เรา
3. นั่นมิใช่ตนของเรา
4. ถูกทุกข้อ

๒๔. การเห็นสังขารเป็นอนัตตา ต้องมีอะไรกำกับจึงไม่เป็นมิจฉาทิฏฐิ ?

1. สัทธา
2. สติ
3. สัมปชัญญะ
4. โยนิโสมนสิการ

๒๕. ธรรมที่เป็นยอดแห่งธรรมทั้งปวง เรียกว่าอะไร ?

1. วิสุทธิ
2. วิมุตติ
3. วิราคะ
4. สันติ

๒๖. ความหน่ายในสังขาร เป็นเหตุให้อะไรเกิดขึ้น ?

1. ความหลุดพ้น
2. ความสงบ
3. ความสันโดษ
4. ความสิ้นกำหนัด

๒๗. ไวพจน์แห่งวิราคะมี ๘ อย่าง ไวพจน์นั้น หมายถึงคำเช่นไร ?

1. คำแทน
2. คำถาม
3. คำตอบ
4. คำอ่าน

๒๘. ความเมาในคำว่า มทนิมฺมทโน หมายถึงเมาอะไร ?

1. ยาบ้า
2. การพนัน
3. สุรา
4. กิเลส

๒๙. ข้อใด มีความหมายตรงกับคำว่า อาลัย ?

1. ความสูญเสีย
2. ความติดใจ
3. ความเศร้าโศก
4. ความผิดหวัง

๓๐. วิมุตติ ความหลุดพ้น หมายถึงหลุดพ้นจากอะไร ?

1. อาสวะ
2. ตัณหา
3. อุปาทาน
4. มิจฉาทิฏฐิ

๓๑. ความหลุดพ้นด้วยอำนาจพิจารณาไตรลักษณ์ จัดเป็นวิมุตติใด ?

1. เจโตวิมุตติ
2. ปัญญาวิมุตติ
3. ตทังควิมุตติ
4. วิกขัมภนวิมุตติ

๓๒. วิมุตติใด จัดเป็นโลกิยะ ?

1. ตทังควิมุตติ
2. สมุจเฉทวิมุตติ
3. ปฏิปัสสัทธิวิมุตติ
4. นิสสรณวิมุตติ

๓๓. ผู้ปฏิบัติธรรมหลุดพ้นชั่วคราวด้วยอำนาจกำลังฌาน จัดเป็นวิมุตติใด ?

1. ตทังควิมุตติ
2. วิกขัมภนวิมุตติ
3. สมุจเฉทวิมุตติ
4. นิสสรณวิมุตติ

๓๔. ความหลุดพ้นด้วยข่มไว้นั้น หมายถึงข่มอะไร ?

1. ตัณหา
2. ราคะ
3. นิวรณ์
4. อุปาทาน

๓๕. วิมุตติใด จัดเป็นโลกุตตระ ?

1. สมุจเฉทวิมุตติ
2. ปฏิปัสสัทธิวิมุตติ
3. นิสสรณวิมุตติ
4. ถูกทุกข้อ

๓๖. วิสุทธิ คือความหมดจด ใครบันดาลให้ได้ ?

1. ตนเอง
2. พระพรหม
3. โหราจารย์
4. เทพเจ้า

๓๗. ความบริสุทธิ์ภายใน ย่อมมีได้ด้วยอะไร ?

1. ศีล
2. สมาธิ
3. ปัญญา
4. ภาวนา

๓๘. ญาณหยั่งเห็นสังขารว่าเป็นทุกข์ จัดเป็นญาณอะไร ?

1. อุทยัพพยญาณ
2. ภังคญาณ
3. อาทีนวญาณ
4. นิพพิทาญาณ

๓๙. ญาณหยั่งเห็นความเกิดดับแห่งสังขาร จัดเป็นญาณอะไร ?

1. อุทยัพพยญาณ
2. ภังคญาณ
3. อาทีนวญาณ
4. นิพพิทาญาณ

๔๐. อริยมรรคใด สงเคราะห์เข้าในจิตตวิสุทธิ ?

1. สัมมาสังกัปปะ
2. สัมมากัมมันตะ
3. สัมมาสมาธิ
4. สัมมาวาจา

๔๑. อริยมรรคใด สงเคราะห์เข้าในทิฏฐิวิสุทธิ ?

1. สัมมาสังกัปปะ
2. สัมมาสติ
3. สัมมาสมาธิ
4. สัมมาวายามะ

๔๒. วิสุทธิที่ทำให้ข้ามพ้นความสงสัย เรียกว่าอะไร ?

1. สีลวิสุทธิ
2. จิตตวิสุทธิ
3. ทิฏฐิวิสุทธิ
4. กังขาวิตรณวิสุทธิ

๔๓. กามคุณ ๕ ได้ชื่อว่าโลกามิส เพราะเหตุใด ?

1. เป็นสิ่งสวยงาม
2. เป็นที่นิยม
3. เป็นสิ่งล่อใจ
4. เป็นสิ่งจำเป็น

๔๔. ธรรมใด ส่งเสริมให้สังคมเกิดสันติสุข ?

1. สุจริต
2. บุญกิริยาวัตถุ
3. อคติ
4. พรหมวิหาร

๔๕. ข้อใด ทำให้เกิดสันติภายนอก ?

1. ศีล
2. สมาธิ
3. ปัญญา
4. เมตตา

๔๖. ข้อใด กล่าวความหมาย สอุปาทิเสสนิพพานได้ถูกต้อง ?

1. กิเลสดับ
2. ชีวิตดับ
3. กิเลสดับชีวิตอยู่
4. กิเลสอยู่ชีวิตดับ

๔๗. ข้อใด กล่าวความหมาย อนุปาทิเสสนิพพานได้ถูกต้อง ?

1. สิ้นชีวิต
2. สิ้นกิเลส
3. สิ้นกิเลสชีพไม่สิ้น
4. สิ้นกิเลสสิ้นชีพ

๔๘. อุปมาว่า ไฟสิ้นเชื้อแล้วย่อมดับไปเอง กล่าวถึงเรื่องใด ?

1. ฌาน
2. สมาบัติ
3. นิพพาน
4. อภิญญา

๔๙. คำว่า มีลูกศรอันถอนแล้ว เป็นคุณสมบัติของใคร ?

1. พระโสดาบัน
2. พระสกทาคามี
3. พระอนาคามี
4. พระอรหันต์

๕๐. วงจรแห่งทุกข์ใด ที่พระนิพพานดับได้เด็ดขาด ?

1. กรรม
2. กิเลส
3. วิบาก
4. ถูกทุกข้อ