ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับประถมศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๓

๑. นิพพิทาความหน่าย หมายถึงหน่ายอะไร ?

  1. โลก
  2. สังคม
  3. เบญจขันธ์
  4. เพื่อน

๒. โลกโดยตรง หมายถึงข้อใด ?

  1. มนุษย์
  2. สัตว์นรก
  3. แผ่นดิน
  4. หมู่สัตว์

๓. คนเขลา ในคำว่า “พวกคนเขลาหมกอยู่” หมายถึงใคร ?

  1. คนไร้ความสามารถ
  2. คนไร้ปัญญา
  3. คนไร้สติ
  4. คนไร้การศึกษา

๔. คำว่า “หมกอยู่ในโลก” หมายถึงอาการเช่นใด ?

  1. เพลินสิ่งให้โทษ
  2. หลงสิ่งอาจให้โทษ
  3. ติดสิ่งล่อใจ
  4. ถูกทุกข้อ

๕. ผู้รู้ในคำว่า “ผู้รู้หาข้องอยู่ไม่” หมายถึงใคร ?

  1. คนมีความสามารถ
  2. คนมีการศึกษา
  3. คนมีสติ
  4. คนมีปัญญา

๖. ผู้รู้ในคำว่า “ผู้รู้หาข้องอยู่ไม่” หมายถึงรู้อะไร ?

  1. ข่าวสาร
  2. สถานการณ์
  3. จักรวาล
  4. โลกตามเป็นจริง

๗. อาการสํารวมจิตมีกี่วิธี ?

๘. ข้อใด เป็นอาการสํารวมจิต ?

  1. ให้ทาน
  2. รักษาศีล
  3. เจริญภาวนา
  4. ถูกทุกข้อ

๙. ผู้ใดสํารวมจิต ผู้นั้นจักพ้นจากบ่วงแห่งมาร คําว่า “มาร” ได้แก่อะไร ?

  1. กิเลสกาม
  2. วัตถุกาม
  3. รูปเสียง
  4. กลิ่นรส

๑๐. คําว่า “บ่วงแห่งมาร” ได้แก่อะไร ?

  1. กิเลสกาม
  2. วัตถุกาม
  3. ตัณหา
  4. ราคะ

๑๑. เห็นสังขารด้วยอะไร จึงหน่ายในทุกข์ ?

  1. สติ
  2. สมาธิ
  3. ปัญญา
  4. วิริยะ

๑๒. เห็นสังขารด้วยอาการอย่างไร จัดเป็นทางแห่งวิสุทธิ ?

  1. ไม่เที่ยง
  2. เป็นทุกข์
  3. เป็นอนัตตา
  4. ถูกทุกข้อ

๑๓. ความไม่เที่ยงแห่งสังขาร เรียกว่าอะไร ?

  1. อนิจจตา
  2. ทุกขตา
  3. อนัตตตา
  4. สุญญตา

๑๔. ความเป็นทุกข์ เป็นลักษณะประจําของอะไร ?

  1. รูป
  2. เวทนา
  3. สัญญา
  4. สังขาร

๑๕. ทุกขตา กําหนดเห็นได้ด้วยทุกข์กี่อย่าง ?

  1. ๑๐
  2. ๑๒

๑๖. สภาวทุกข์ คือทุกข์ประจําสังขาร หมายถึงข้อใด ?

  1. ชาติ
  2. ชรา
  3. มรณะ
  4. ถูกทุกข้อ

๑๗. ปกิณณกทุกข์ คือทุกข์ที่จรมาในชีวิต หมายถึงข้อใด ?

  1. โสกะ
  2. ปริเทวะ
  3. ทุกขะ
  4. ถูกทุกข้อ

๑๘. ความหิว จัดเป็นทุกข์ประเภทใด ?

  1. สภาวทุกข์
  2. ปกิณณกทุกข์
  3. นิพัทธทุกข์
  4. วิปากทุกข์

๑๙. ความไม่มีโรคเป็นลาภอันประเสริฐ เป็นการกล่าวถึงความไม่มีทุกข์ใด ?

  1. สภาวทุกข์
  2. ปกิณณกทุกข์
  3. นิพัทธทุกข์
  4. พยาธิทุกข์

๒๐. ความกระวนกระวายใจจัดเป็นทุกข์ประเภทใด ?

  1. สันตาปทุกข์
  2. วิปากทุกข์
  3. สหคตทุกข์
  4. วิวาทมูลกทุกข์

๒๑. ผู้ก่อวิวาทมูลกทุกข์ ย่อมต้องประสบกับอะไร ?

  1. ความไม่สบายใจ
  2. ความกลัวแพ้
  3. ความหวาดระแวง
  4. ถูกทุกข้อ

๒๒. คนรู้และเข้าใจในเรื่องอะไร จึงจะไม่ถือตัวถือตน ?

  1. อนิจจตา
  2. ทุกขตา
  3. อนัตตตา
  4. ถูกทุกข้อ

๒๓. ความเป็นอนัตตาแห่งสังขาร กําหนดรู้ได้ด้วยอาการกี่อย่าง ?

๒๔. ความสิ้นกําหนัด เรียกว่าอะไร ?

  1. นิพพิทา
  2. วิราคะ
  3. วิมุตติ
  4. วิสุทธิ

๒๕. วิราคะในระดับสังคม เป็นเหตุให้บุคคลไม่ล่วงละเมิดศีลข้อใด ?

๒๖. ความเมาในข้อว่า “มทนิมฺมทโน” หมายถึงเมาในเรื่องใด ?

  1. ลาภยศ
  2. สุรา
  3. สิ่งเสพติด
  4. อาหาร

๒๗. ตัณหาในคําว่า “ตณฺหกฺขโย” หมายถึงตัณหาประเภทใด?

  1. กามตัณหา
  2. ภวตัณหา
  3. วิภวตัณหา
  4. ถูกทุกข้อ

๒๘. นิโรโธ ความดับ หมายถึงอะไรดับหรือดับอะไร ?

  1. โมหะ
  2. ตัณหา
  3. มานะ
  4. ทิฏฐิ

๒๙. วิมุตติ ความหลุดพ้นหมายถึงหลุดพ้นจากอะไร ?

  1. อาสวะ
  2. ตัณหา
  3. ราคะ
  4. นิวรณ์

๓๐. อะไรเป็นเครื่องยืนยันว่าบุคคลได้หลุดพ้นจากกิเลสแล้ว ?

  1. ปัญญา
  2. ปรีชา
  3. ญาณ
  4. ปริญญา

๓๑. ผู้หลุดพ้นด้วยบําเพ็ญสมถะและวิปัสสนา ชื่อว่าหลุดพ้นด้วยวิมุตติใด ?

  1. เจโตวิมุตติ
  2. ปัญญาวิมุตติ
  3. สมุจเฉทวิมุตติ
  4. นิสสรณวิมุตติ

๓๒. ผู้หลุดพ้นด้วยเจริญวิปัสสนาอย่างเดียวชื่อว่าหลุดพ้นด้วยวิมุตติใด ?

  1. เจโตวิมุตติ
  2. ปัญญาวิมุตติ
  3. สมุจเฉทวิมุตติ
  4. นิสสรณวิมุตติ

๓๓. ตทังควิมุตติ ความหลุดพ้นด้วยองค์นั้น ๆ หมายถึงหลุดพ้นอย่างไร ?

  1. ชั่วคราว
  2. ถาวร
  3. เด็ดขาด
  4. สงบราบ

๓๔. วิกขัมภนวิมุตติ ความหลุดพ้นด้วยการข่มไว้ ถามว่าใช้อะไรข่ม ?

  1. ศีล
  2. สมาธิ
  3. ปัญญา
  4. ฌาน

๓๕. สมุจเฉทวิมุตติ ความหลุดพ้นด้วยตัดขาดถามว่าใช้อะไรตัด ?

  1. อริยมรรค
  2. อริยผล
  3. ปัญญา
  4. ฌาน

๓๖. ข้อความใด เป็นคําแปลของวิสุทธิ ?

  1. ความหมดจด
  2. ความหลุดพ้น
  3. ความสิ้นกําหนัด
  4. ความสงบ

๓๗. วิสุทธิ จะมีได้ด้วยอะไร ?

  1. ศีล
  2. สมาธิ
  3. ปัญญา
  4. ฌาน

๓๘. พิจารณาเห็นสังขารในเรื่องใด จัดเป็น ภังคญาณ ?

  1. ความเกิด
  2. ความแก่
  3. ความเจ็บ
  4. ความดับ

๓๙. พิจารณาเห็นสังขารในเรื่องใด จัดเป็น อาทีนวญาณ ?

  1. คุณ
  2. โทษ
  3. ประโยชน์
  4. ความดี

๔๐. อะไรจัดเป็นทางแห่งวิสุทธิ ?

  1. มรรค ๔
  2. ผล ๔
  3. นิพพาน ๑
  4. มรรค ๘

๔๑. กายสุจริต จัดเข้าในมรรคใด ?

  1. สัมมาวาจา
  2. สัมมากัมมันตะ
  3. สัมมาวายามะ
  4. สัมมาสติ

๔๒. สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ สงเคราะห์เข้าในวิสุทธิใด ?

  1. สีลวิสุทธิ
  2. จิตตวิสุทธิ
  3. ทิฏฐิวิสุทธิ
  4. ญาณทัสสนวิสุทธิ

๔๓. สัมมาวายามะ สัมมาสติ สัมมาสมาธิ สงเคราะห์เข้าในวิสุทธิใด ?

  1. สีลวิสุทธิ
  2. จิตตวิสุทธิ
  3. ทิฏฐิวิสุทธิ
  4. ญาณทัสสนวิสุทธิ

๔๔. ข้อใด จัดเป็นสันติภายนอก ?

  1. สงบกาย
  2. สงบใจ
  3. สงบกิเลส
  4. สงบสุข

๔๕. ข้อใด จัดเป็นสันติภายใน ?

  1. สงบกาย
  2. สงบวาจา
  3. สงบใจ
  4. ถูกทุกข้อ

๔๖. ผู้เพ่งความสงบ พึงละโลกามิสเสีย โลกามิสได้แก่อะไร ?

  1. กามคุณ
  2. ตัณหา
  3. กิเลสกาม
  4. นิวรณ์

๔๗. อะไร เป็นสุขอย่างยิ่ง ?

  1. วิราคะ
  2. นิพพาน
  3. วิมุตติ
  4. วิสุทธิ

๔๘. สอุปาทิเสสนิพพานธาตุ ย่อมมีแก่พระอริยบุคคลในข้อใด ?

  1. พระโสดาบัน
  2. พระสกทาคามี
  3. พระอนาคามี
  4. พระอรหันต์

๔๙. คําว่า “อุปาทิ” ในนิพพานธาตุทั้ง ๒ หมายถึงข้อใด ?

  1. เบญจขันธ์
  2. เบญจศีล
  3. เบญจธรรม
  4. ถูกทุกข้อ

๕๐. พระอรหันต์ดับขันธ์ เรียกว่าบรรลุนิพพานใด ?

  1. นิพพาน
  2. สอุปาทิเสสนิพพาน
  3. อนุปาทิเสสนิพพาน
  4. ถูกทุกข้อ