ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป พ.ศ. ๒๕๖๑

๑. ข้อใด เป็นความหมายของนิพพิทา ?

  1. หน่ายทุกข์
  2. สิ้นกำหนัด
  3. หลุดพ้น
  4. หมดจด

๒. พระพุทธเจ้า ตรัสเรียกพุทธบริษัทให้มาดูโลกเพื่อประโยชน์อะไร ?

  1. คลายเครียด
  2. คลายทุกข์
  3. คลายกังวล
  4. รู้ความจริง

๓. ในอุทเทสแห่งนิพพิทา พระพุทธเจ้าทรงเปรียบเทียบโลกกับอะไร ?

  1. ราชรถ
  2. สารถี
  3. เคหสถาน
  4. ภูมิประเทศ

๔. ทำอย่างไร จึงจะไม่ข้องอยู่ในโลก ?

  1. ออกบวช
  2. ปรารถนาไม่เกิดอีก
  3. ไม่ยุ่งกับใคร
  4. ไม่ติดสิ่งล่อใจ

๕. อาการเช่นไร เรียกว่าสำรวมจิต ?

  1. สำรวมอินทรีย์
  2. เจริญกัมมัฏฐาน
  3. เจริญวิปัสสนา
  4. ถูกทุกข้อ

๖. อะไรคือมาร ที่ทำให้ข้องอยู่ในโลก ?

  1. รูป
  2. เสียง
  3. โผฏฐัพพะ
  4. ตัณหา

๗. รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ จัดเป็นอะไร ?

  1. มาร
  2. บ่วงแห่งมาร
  3. อายตนะภายใน
  4. กิเลสกาม

๘. เห็นสังขารด้วยธรรมใด จึงจะหน่ายในทุกข์ ?

  1. สติ
  2. สัมปชัญญะ
  3. ปัญญา
  4. วิมังสา

๙. มนุษย์ จัดเป็นสังขารชนิดใด ?

  1. อุปาทินนกสังขาร
  2. อนุปาทินนกสังขาร
  3. ปุญญาภิสังขาร
  4. ถูกทุกข้อ

๑๐. ในคัมภีร์วิสุทธิมรรค มัชฌิมวัย วัยกลางคน กำหนดอายุไว้อย่างไร ?

  1. ๑-๓๓ ปี
  2. ๓๔-๕๕ ปี
  3. ๓๔-๖๗ ปี
  4. ๖๘-๑๐๐ ปี

๑๑. ความขาดตอนแห่งสันตติ ทำให้เห็นอะไร ?

  1. อนิจจัง
  2. ทุกขัง
  3. อนัตตา
  4. สังขาร

๑๒. คนฆ่าตัวตาย มีสาเหตุส่วนใหญ่มาจากทุกข์ใด ?

  1. สภาวทุกข์
  2. ปกิณณกทุกข์
  3. นิพัทธทุกข์
  4. สหคตทุกข์

๑๓. ทุกข์เพราะอะไร จัดเป็นสันตาปทุกข์ ?

  1. ความโกรธ
  2. ความแก่
  3. ความเจ็บ
  4. ความตาย

๑๔. ทุกข์มีสภาวะอย่างไร ?

  1. เกิดขึ้น
  2. ตั้งอยู่
  3. เสื่อมไป
  4. ถูกทุกข้อ

๑๕. คำสอนในเรื่องใด แสดงว่าศาสนาพุทธต่างจากศาสนาพราหมณ์ ?

  1. สังสารวัฏฏ์
  2. อนัตตา
  3. บาป-บุญ
  4. นรก-สวรรค์

๑๖. ในบาลีปฏิปทาแห่งนิพพิทา ท่านกล่าวอะไรเป็นอนัตตา ?

  1. ธรรมทั้งปวง
  2. สังขารทั้งปวง
  3. ทุกข์ทั้งปวง
  4. เวทนาทั้งปวง

๑๗. วิราคะ เกิดต่อจากอะไร ?

  1. นิพพิทา
  2. วิสุทธิ
  3. วิมุตติ
  4. สันติ

๑๘. การเวียนว่ายตายเกิด ด้วยอำนาจกิเลส กรรม วิบาก เรียกว่าอะไร ?

  1. วิบาก
  2. อาลัย
  3. ตัณหา
  4. วัฏฏะ

๑๙. วิกขัมภนวิมุตติ เป็นความหลุดพ้นด้วยอำนาจอะไร ?

  1. ปัญญา
  2. ญาณ
  3. ฌาน
  4. วิมุตติ

๒๐. ตทังควิมุตติ เป็นความหลุดพ้นของใคร ?

  1. ปุถุชน
  2. พระโสดาบัน
  3. พระสกทาคามี
  4. พระอนาคามี

๒๑. ในวิสุทธิ บุคคลจะบริสุทธิ์ได้ ต้องอาศัยอะไร ?

  1. ทาน
  2. ศีล
  3. สมาธิ
  4. ปัญญา

๒๒. เพื่อความหมดจดแห่งทัสสนะ ต้องเดินทางสายใด ?

  1. อริยมรรค
  2. มัคคสัจ
  3. มัชฌิมาปฏิปทา
  4. ถูกทุกข้อ

๒๓. การทำงานที่เป็นไปตามหลักกายสุจริต จัดเข้าในมรรคใด ?

  1. สัมมากัมมันตะ
  2. สัมมาอาชีวะ
  3. สัมมาวายามะ
  4. สัมมาสติ

๒๔. อาชีพเกษตรกร ทำนาทำไร่ จัดเข้าในมรรคใด ?

  1. สัมมากัมมันตะ
  2. สัมมาอาชีวะ
  3. สัมมาวายามะ
  4. สัมมาสติ

๒๕. อริยมรรคใด สงเคราะห์เข้าในสีลวิสุทธิ ?

  1. สัมมาสังกัปปะ
  2. สัมมาวาจา
  3. สัมมาวายามะ
  4. สัมมาสติ

๒๖. คำว่า จงพอกพูนทางแห่งสันติ อะไรเรียกว่า ทาง ?

  1. มรรค ๘
  2. วิชชา ๘
  3. สุจริต ๓
  4. กุศลมูล ๓

๒๗. ผู้มุ่งความสงบอย่างแท้จริง ต้องละเว้นอะไร ?

  1. สังคม
  2. เพื่อน
  3. โลกามิส
  4. ญาติ

๒๘. อุปมาว่า ดุจไฟสิ้นเชื้อแล้วดับไปเอง เป็นการกล่าวถึงสภาวธรรมใด ?

  1. นิพพาน
  2. วิมุตติ
  3. วิสุทธิ
  4. นิโรธสมาบัติ

๒๙. ผู้เริ่มถึงกระแสพระนิพพาน หมายถึงพระอริยบุคคลใด ?

  1. พระโสดาบัน
  2. พระสกทาคามี
  3. พระอนาคามี
  4. พระอรหันต์

๓๐. ผู้เห็นภัยในความประมาท ชื่อว่าปฏิบัติใกล้ต่ออะไร ?

  1. สวรรค์
  2. พรหมโลก
  3. นิพพาน
  4. เทวโลก

๓๑. พุทธพจน์ว่า จิตฺเต อสงฺกิลิฏเฐ สุคติ ปาฏิกงฺขา ยืนยันเรื่องใด ?

  1. ตายแล้วเกิด
  2. ตายแล้วสูญ
  3. ตายแล้วฟื้น
  4. ถูกทุกข้อ

๓๒. ปรารถนาจะไปสุคติ ควรบำเพ็ญธรรมใด ?

  1. ขันติ
  2. โสรัจจะ
  3. สติ
  4. ศีล

๓๓. ในส่วนสังสารวัฏฏ์ เด็กแรกคลอด คนเจ็บ คนชรา เรียกว่าอะไร ?

  1. ธรรมทูต
  2. เทวทูต
  3. ยมทูต
  4. สมณทูต

๓๔. เทวทูตเป็นสัญญานเตือนมนุษย์ให้ตระหนักในเรื่องใด ?

  1. ความไม่โกรธ
  2. ความไม่โลภ
  3. ความไม่ประมาท
  4. ความกลัว

๓๕. ความหมายทั่วไปของคำว่า เปรต ตรงกับข้อใด ?

  1. สัตว์นรก
  2. สัตว์ดิรัจฉาน
  3. อสุรกาย
  4. คนที่ตายไปแล้ว

๓๖. ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม มีความหมายตรงกับข้อใด ?

  1. กรรมทันตาเห็น
  2. กรรมแต่งให้เกิด
  3. กรรมหนัก
  4. กรรมตัดรอน

๓๗. การกระทำในข้อใด ชะลอการให้ผลของกรรมชั่ว ?

  1. รดน้ำมนต์
  2. สะเดาะเคราะห์
  3. ต่อชะตา
  4. ทำความดีต่อเนื่อง

๓๘. ผู้ประสบอุบัติเหตุตายก่อนวัยอันควร เพราะกรรมใดให้ผล ?

  1. ชนกกรรม
  2. ครุกรรม
  3. อุปฆาตกกรรม
  4. กตัตตากรรม

๓๙. ข้อใด เป็นหัวใจสมถกัมมัฏฐาน ?

  1. อสุภะ
  2. อาหาเรปฏิกูลสัญญา
  3. อรูป
  4. เมตตา

๔๐. เห็นอาการ ๓๒ อย่างไร จึงจะเป็นกัมมัฏฐาน ?

  1. ปฏิกูล
  2. สวยงาม
  3. น่ากลัว
  4. น่ารัก

๔๑. การเจริญเมตตา แก้นิวรณ์ใด ?

  1. กามฉันทะ
  2. พยาบาท
  3. ถีนมิทธะ
  4. วิจิกิจฉา

๔๒. ข้อใด เป็นอารมณ์ของสมถกัมมัฏฐานตามนัยพระบาลี ?

  1. สติปัฏฐาน
  2. กสิณ
  3. อสุภะ
  4. อนุสสติ

๔๓. ผู้ที่ประมาทในวัยว่ายังหนุ่มสาว ควรพิจารณาเรื่องใดบ่อยๆ ?

  1. ความแก่
  2. ความเจ็บ
  3. ความตาย
  4. ความพลัดพราก

๔๔. ร่างกายบุคคลเคลื่อนไหวได้เพราะอาศัยธาตุใด ?

  1. ธาตุดิน
  2. ธาตุน้ำ
  3. ธาตุไฟ
  4. ธาตุลม

๔๕. คนรักสวยรักงาม นิยมสินค้าราคาแพง จัดเป็นคนจริตใด ?

  1. ราคจริต
  2. โทสจริต
  3. โมหจริต
  4. สัทธาจริต

๔๖. พุทธคุณบทใด ยืนยันว่า พระพุทธเจ้าทรงเป็นพระบรมครู ?

  1. อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ
  2. สตฺถา เทวมนุสฺสานํ
  3. พุทฺโธ
  4. ภควา

๔๗. พุทธคุณบทว่า พุทฺโธ มีความหมายตรงกับข้อใด ?

  1. เสด็จไปดีแล้ว
  2. รู้แจ้งโลก
  3. ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน
  4. ผู้จำแนกธรรม

๔๘. วิปัสสนากัมมัฏฐาน เป็นการปฏิบัติเพื่อให้เกิดธรรมใด ?

  1. ขันติ
  2. สติ
  3. สมาธิ
  4. ปัญญา

๔๙. วิปัสสนูปกิเลสที่ทำให้ผู้เจริญวิปัสสนาสำคัญว่าตนบรรลุธรรม คือข้อใด ?

  1. ญาณ
  2. สุข
  3. อุเบกขา
  4. ถูกทุกข้อ

๕๐. อานิสงส์ของการเจริญวิปัสสนา คือข้อใด ?

  1. มีสติก่อนตาย
  2. เกิดในสุคติ
  3. เป็นอุปนิสัยมรรคผล
  4. ถูกทุกข้อ