ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นตรี พ.ศ. ๒๕๕๘

๑. ธรรมะข้อใด อุปมาดุจหางเสือเรือ ?

1. สติ
2. สัมปชัญญะ
3. ขันติ
4. หิริ

๒. สัมปชัญญะ มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. ความระลึกได้
2. ความรู้ตัว
3. ความรอบรู้
4. ความจำได้

๓. ผู้มีความรอบคอบ ทำงานไม่ผิดพลาด เพราะมีธรรมอะไร ?

1. สติ สัมปชัญญะ
2. หิริ โอตตัปปะ
3. ขันติ โสรัจจะ
4. วุฒิธรรม

๔. ธรรมข้อใด คุ้มครองโลกให้สงบร่มเย็น ?

1. หิริ โอตตัปปะ
2. สติ สัมปชัญญะ
3. ขันติ โสรัจจะ
4. กตัญญู กตเวที

๕. ความละอายต่อบาปทุจริต ตรงกับข้อใด ?

1. สติ
2. สัมปชัญญะ
3. หิริ
4. โอตตัปปะ

๖. ผู้ไม่ทำชั่วเพราะกลัวบาป ชื่อว่ามีคุณธรรมข้อใด ?

1. สติ
2. สัมปชัญญะ
3. หิริ
4. โอตตัปปะ

๗. ผู้ประสงค์จะให้กายวาจาใจงาม ควรประพฤติธรรมอะไร ?

1. สติ สัมปชัญญะ
2. หิริ โอตตัปปะ
3. ขันติ โสรัจจะ
4. กตัญญู กตเวที

๘. ข้อใด เป็นลักษณะของคนมีขันติธรรม ?

1. ทนดื่มเหล้า
2. ทนเล่นการพนัน
3. ทนลำบาก
4. ทนเล่นเกมส์

๙. โสรัจจะ มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. ความอดทน
2. ความไม่ประมาท
3. ความอ่อนน้อม
4. ความเสงี่ยม

๑๐. บุพพการี หมายถึงใคร ?

1. ผู้ให้กำเนิด
2. ผู้ถือกำเนิด
3. ผู้คุมกำเนิด
4. ผู้ไปเกิด

๑๑. กตัญญูกตเวที เป็นหน้าที่ของใคร ?

1. บิดามารดา
2. พระมหากษัตริย์
3. ครูอาจารย์
4. บุตรธิดา

๑๒. คนทั่วไปเป็นบุพพการีไม่ได้ เพราะเหตุใด ?

1. มักโกรธ
2. ริษยา
3. ไม่เสียสละ
4. หึงหวง

๑๓. พระปัญญาคุณ เป็นคุณของใคร ?

1. พระพุทธ
2. พระธรรม
3. พระสงฆ์
4. พระอรหันต์

๑๔. ข้อใด เป็นคุณของพระธรรม ?

1. แนะนาดี
2. ชี้ทางสวรรค์
3. ป้องกันอบาย
4. ให้หายยากจน

๑๕. การฝึกสมาธิชื่อว่าปฏิบัติตามโอวาทของพระพุทธเจ้า ข้อใด ?

1. เว้นทุจริต
2. ประกอบสุจริต
3. ทำใจให้ผ่องใส
4. เว้นอบายมุข

๑๖. ข้อใด จัดเป็นกายทุจริต ?

1. ปองร้าย
2. ฆ่าสัตว์
3. ยุยงให้แตกกัน
4. ให้ร้ายผู้อื่น

๑๗. ข้อใด จัดเป็นวจีทุจริต ?

1. โกหก
2. วิ่งราว
3. ลักขโมย
4. ทำร้ายผู้อื่น

๑๘. วจีทุจริตใด ทำให้เกิดความเจ็บใจ ?

1. พูดเท็จ
2. พูดส่อเสียด
3. พูดคำหยาบ
4. พูดเพ้อเจ้อ

๑๙. พูดยุยงให้แตกกัน จัดเป็นวจีทุจริต ข้อใด ?

1. พูดเท็จ
2. พูดส่อเสียด
3. พูดคำหยาบ
4. พูดเพ้อเจ้อ

๒๐. สำนวนว่า แต่ลมปากหวานหูไม่รู้หาย สอดคล้องกับวจีสุจริตข้อใด ?

1. ไม่พูดเท็จ
2. ไม่พูดส่อเสียด
3. ไม่พูดคำหยาบ
4. ไม่พูดเพ้อเจ้อ

๒๑. ข้อใด จัดเป็นมโนสุจริต ?

1. เห็นตามพวก
2. เห็นตามเพื่อน
3. เห็นตามธรรม
4. เห็นตามกระแส

๒๒. รากเหง้าของอกุศล ตรงกับข้อใด ?

1. โลภะ
2. ตัณหา
3. ราคะ
4. ทิฏฐิ

๒๓. ไหว้พระสวดมนต์ จัดเข้าในบุญกิริยาวัตถุใด ?

1. ทานมัย
2. สีลมัย
3. ภาวนามัย
4. อปจายนมัย

๒๔. โยนิโสมนสิการ มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. คิดไตร่ตรอง
2. คิดวางแผน
3. คิดเผื่อแผ่
4. คิดจดจำ

๒๕. ธรรมเป็นเครื่องนำไปสู่ความเจริญ เรียกว่าอะไร ?

1. วุฒิธรรม
2. สังคหวัตถุ
3. จักรธรรม
4. อิทธิบาทธรรม

๒๖. ผู้ตกอยู่ในอำนาจโมหาคติ ชื่อว่าลำเอียงเพราะอะไร ?

1. เพราะรัก
2. เพราะไม่ชอบกัน
3. เพราะหลง
4. เพราะกลัว

๒๗. ผู้พิพากษาไม่กล้าตัดสินลงโทษเพราะกลัว ตรงกับข้อใด ?

1. ฉันทาคติ
2. โทสาคติ
3. โมหาคติ
4. ภยาคติ

๒๘. ภาวนาปธาน มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. เพียรระวัง
2. เพียรละ
3. เพียรเจริญ
4. เพียรรักษา

๒๙. อยากเลิกเสพยาบ้า ควรเจริญอธิษฐานธรรมข้อใด ?

1. ปัญญา
2. สัจจะ
3. จาคะ
4. อุปสมะ

๓๐. บุคคลจะบรรลุความสำเร็จได้ ควรบำเพ็ญธรรมข้อใด ?

1. วุฒิ ๔
2. จักร ๔
3. อธิษฐาน ๔
4. อิทธิบาท ๔

๓๑. ขยันเรียนหนังสือ ตรงกับอิทธิบาทข้อใด ?

1. ฉันทะ
2. วิริยะ
3. จิตตะ
4. วิมังสา

๓๒. อุเบกขาในพรหมวิหาร ตรงกับข้อใด ?

1. ไม่รับผิดชอบ
2. ไม่สนใจ
3. ทอดธุระ
4. วางใจเป็นกลาง

๓๓. ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ เรียกว่าอะไร ?

1. ทุกข์
2. สมุทัย
3. นิโรธ
4. มรรค

๓๔. กรรมที่ห้ามสวรรค์นิพพาน ตรงกับข้อใด ?

1. อนันตริยกรรม
2. อกุศลกรรม
3. อาสันนกรรม
4. ชนกกรรม

๓๕. การพิจารณาความแก่ ช่วยบรรเทาความเมาในเรื่องใด ?

1. ชีวิต
2. วัย
3. ความไม่มีโรค
4. ความหลงผิด

๓๖. ได้รู้เรื่องใหม่ เข้าใจเรื่องเก่า บรรเทาความสงสัย เป็นอานิสงส์ของอะไร ?

1. คบสัตบุรุษ
2. ฟังธรรม
3. ทำบุญ
4. เจริญภาวนา

๓๗. คนมีความกล้าที่จะละชั่วทำดี จัดว่ามีพลธรรมข้อใด ?

1. สัทธา
2. วิริยะ
3. สติ
4. ปัญญา

๓๘. รูปขันธ์ ได้แก่อะไร ?

1. ร่างกาย
2. เวทนา
3. สัญญา
4. วิญญาณ

๓๙. การกราบไหว้สังเวชนียสถาน จัดว่ามีความเคารพในเรื่องใด ?

1. พระพุทธ
2. พระธรรม
3. พระสงฆ์
4. พระรัตนตรัย

๔๐. หลักธรรมใด ส่งเสริมให้เกิดความสามัคคีปรองดอง ?

1. สาราณิยธรรม
2. พรหมวิหาร
3. สัปปุริสธรรม
4. คารวะ

๔๑. วิธีการเปลี่ยนสินทรัพย์ให้เป็นอริยทรัพย์ ตรงกับข้อใด ?

1. สัทธา
2. สีล
3. หิริ
4. จาคะ

๔๒. ชี้คนได้ใช้คนเป็น มีความหมายตรงกับสัปปุริสธรรมข้อใด ?

1. ธัมมัญญุตา
2. อัตตัญญุตา
3. ปริสัญญุตา
4. ปุคคลปโรปรัญญุตา

๔๓. ผู้ใด ชื่อว่ามีอารักขสัมปทา คือถึงพร้อมด้วยการรักษา ?

1. รู้จักเก็บ
2. รู้จักหาทรัพย์
3. รู้จักใช้จ่าย
4. รู้จักเลี้ยงชีพ

๔๔. ผู้ใด ชื่อว่ามีจาคสัมปทา ?

1. ให้ทาน
2. รักษาศีล
3. เจริญภาวนา
4. เชื่อกฎแห่งกรรม

๔๕. ต่อหน้าว่าสรรเสริญ ลับหลังตั้งนินทา เป็นลักษณะของมิตรประเภทใด ?

1. ปอกลอก
2. ดีแต่พูด
3. ชักชวนในทางฉิบหาย
4. หัวประจบ

๔๖. ห้ามไม่ให้ทำชั่ว ให้ตั้งอยู่ในความดี เป็นลักษณะของมิตรประเภทใด ?

1. มีอุปการะ
2. ร่วมสุขร่วมทุกข์
3. แนะประโยชน์
4. มีความรักใคร่

๔๗. การประพฤติสังคหวัตถุธรรม ก่อให้เกิดประโยชน์ใด ?

1. ความสามัคคี
2. ความสำเร็จ
3. ความเจริญ
4. ความยุติธรรม

๔๘. บรรดาทิศทั้ง ๖ ทิศเบื้องบน หมายถึงใคร ?

1. มารดาบิดา
2. ครูอาจารย์
3. พระมหากษัตริย์
4. สมณพราหมณ์

๔๙. ก่อการทะเลาะวิวาท เป็นโทษของอบายมุขใด ?

1. ดื่มน้ำเมา
2. เที่ยวกลางคืน
3. ดูการเล่น
4. เล่นการพนัน

๕๐. ข้อใด เป็นโทษของการคบคนชั่วเป็นมิตร ?

1. ไม่มีใครเชื่อถือ
2. ถูกหวาดระแวง
3. ถูกติเตียน
4. เป็นนักเลงหัวไม้