ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับมัธยมศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๓

๑. พุทธพจน์ว่า “จิตฺเตอสงฺกิลิฏเฐสุคติ ปาฏิกงฺขา” ยืนยันเรื่องใด ?

1. ตายแล้วเกิด
2. ตายแล้วสูญ
3. ตายแล้วฟื้น
4. ถูกทุกข้อ

๒. ภูมิเป็นที่ไปดีเรียกว่าอะไร ?

1. สุคติ
2. ทุคติ
3. ภพ
4. คติ

๓. คำตอบในข้อใด จัดเป็นทุคติ ?

1. นิรยะ
2. ติรัจฉานโยนิ
3. ปิตติวิสยะ
4. ถูกทุกข้อ

๔. เทวทูต หมายถึงใคร ?

1. คนแก่
2. คนเจ็บ
3. คนตาย
4. ถูกทุกข้อ

๕. เทวทูตเป็นสัญญาณเตือนมนุษย์ให้ตระหนักในเรื่องใด ?

1. ความไม่โลภ
2. ความไม่โกรธ
3. ความไม่หลง
4. ความไม่ประมาท

๖. ในพาลปัณฑิตสูตร จัดสัตว์ดิรัจฉานไว้กี่ประเภท ?

1. ๒
2. ๓
3. ๔
4. ๕

๗. คําว่า “เปตะ” หรือ เปรต มีความหมายกี่ประการ ?

1. ๒
2. ๓
3. ๔
4. ๕

๘. เทพที่อยู่ใต้ปกครองของท้าวเวปจิตติได้ชื่อว่าอสูร เพราะอะไร ?

1. ไม่อาจหาญ
2. ไม่มีอิสระ
3. ไม่เจริญรุ่งเรือง
4. ถูกทุกข้อ

๙. สวรรค์ชั้นใด เป็นที่อยู่ของเทวดาสหาย ๓๓ องค์ ?

1. ดาวดึงส์
2. ยามา
3. ดุสิต
4. นิมมานรดี

๑๐. กรรม มีกี่ประเภท ?

1. ๘
2. ๙
3. ๑๐
4. ๑๒

๑๑. กรรมใด ให้ผลทันตาเห็น ?

1. อโหสิกรรม
2. ชนกกรรม
3. ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม
4. อุปฆาตกกรรม

๑๒. อปราปรเวทนียกรรมหมายถึงกรรมที่ให้ผลในเวลาใด ?

1. ชาตินี้
2. ชาติหน้า
3. ชาติต่อๆ ไป
4. ถูกทุกข้อ

๑๓. กรรมใด เปรียบเหมือนพืชสิ้นยางแล้วเพาะปลูกไม่ขึ้น ?

1. ชนกกรรม
2. อโหสิกรรม
3. พหุลกรรม
4. อาสันนกรรม

๑๔. ชนกกรรม ทําหน้าที่อะไร ?

1. แต่งให้เกิด
2. สนับสนุน
3. บีบคั้น
4. ตัดรอน

๑๕. อุปปีฬกกรรม ทําหน้าที่อะไร ?

1. แต่งให้เกิด
2. สนับสนุน
3. บีบคั้น
4. ตัดรอน

๑๖. การถูกตัดสินประหารชีวิต จัดเป็นกรรมอะไร ?

1. อโหสิกรรม
2. ชนกกรรม
3. พหุลกรรม
4. ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม

๑๗. กรรมที่ทําบ่อย ๆ เรียกกว่าอะไร ?

1. ครุกรรม
2. พหุลกรรม
3. อาสันนกรรม
4. กตัตตากรรม

๑๘. วิปัสสนากัมมัฏฐาน ท่านสอนให้พิจารณาเรื่องอะไร ?

1. ขันธ์ ๕
2. อายตนะ ๑๒
3. อินทรีย์ ๒๒
4. ถูกทุกข้อ

๑๙. หัวใจสมถกัมมัฏฐาน มีเท่าไร ?

1. ๓
2. ๔
3. ๕
4. ๖

๒๐. การพิจารณาร่างกายตนเองให้เห็นว่าไม่สวยไม่งามจัดเป็นกัมมัฏฐานใด ?

1. กายคตาสติ
2. เมตตา
3. กสิณ
4. จตุธาตุววัตถาน

๒๑. พิจารณาว่า เรารักสุขเกลียดทุกข์ฉันใด… เป็นการเจริญกัมมัฏฐานใด ?

1. กายคตาสติ
2. เมตตา
3. กสิณ
4. พุทธานุสสติ

๒๒. วิธีเจริญกสิณ ต้องเจริญด้วยอาการอย่างไร ?

1. เพ่ง
2. ยืน
3. เดิน
4. นั่ง

๒๓. ธรรมโอสถขนานใด ใช้แก้กามฉันท์ ?

1. พุทธานุสสติ
2. กายคตาสติ
3. เมตตา
4. กสิณ

๒๔. การเจริญพุทธานุสสติ แก้นิวรณ์ใด ?

1. กามฉันทะ
2. พยาบาท
3. ถีนมิทธะ
4. อุทธัจจกุกกุจจะ

๒๕. การเจริญกสิณ แก้นิวรณ์ใด ?

1. กามฉันทะ
2. พยาบาท
3. ถีนมิทธะ
4. อุทธัจจกุกกุจจะ

๒๖. คนไม่เชื่อผลของบุญและบาป ควรเจริญกัมมัฏฐานใด ?

1. กายคตาสติ
2. เมตตา
3. กสิณ
4. จตุธาตุววัตถาน

๒๗. ปีติ ความอิ่มใจ เป็นคู่ปรับกับนิวรณ์ใด ?

1. กามฉันทะ
2. พยาบาท
3. ถีนมิทธะ
4. อุทธัจจกุกกุจจะ

๒๘. ผู้ที่ประมาทในวัย ควรพิจารณาเรื่องใดบ่อย ๆ ?

1. ความเจ็บป่วย
2. ความแก่
3. ความตาย
4. ความพลัดพราก

๒๙. ผู้ที่ประมาทในชีวิต ควรพิจารณาเรื่องใดบ่อย ๆ ?

1. ความเจ็บป่วย
2. ความแก่
3. ความตาย
4. ความพลัดพราก

๓๐. สติปัฏฐาน เป็นการตั้งสติพิจารณาเรื่องของใคร ?

1. ตนเอง
2. บุคคลอื่น
3. เพื่อน
4. ญาติพี่น้อง

๓๑. การเจริญสติปัฏฐาน เหมาะกับคนวัยใด ?

1. วัยรู้เดียงสา
2. วัยกลางคน
3. วัยชรา
4. ถูกทุกข้อ

๓๒. ธรรมที่เป็นอารมณ์ของสมถกัมมัฏฐาน ตามนัยอรรถกถามีกี่อย่าง ?

1. ๑๐
2. ๒๐
3. ๓๐
4. ๔๐

๓๓. จะเจริญกสิณกัมมัฏฐานต้องเพ่งอะไรให้จิตเป็นสมาธิ ?

1. ดิน
2. น้ำ
3. ไฟ
4. ถูกทุกข้อ

๓๔. การพิจารณาซากศพเพื่อให้จิตเป็นสมาธิ เป็นกัมมัฏฐานใด ?

1. กสิณ
2. อสุภะ
3. อนุสสติ
4. จตุธาตุววัตถาน

๓๕. พุทธานุสสติ มีวิธีเจริญด้วยอาการอย่างไร ?

1. สาธยาย
2. น้อมรําลึก
3. พิจารณา
4. ถูกทุกข้อ

๓๖. สติกําหนดลมหายใจเข้าออก เรียกว่าอะไร ?

1. สีลานุสสติ
2. อานาปานัสสติ
3. เทวตานุสสติ
4. อุปสมานุสสติ

๓๗. กายคตาสติ หมายถึงการพิจารณาในเรื่องใด ?

1. ผม
2. ขน
3. เล็บ
4. ถูกทุกข้อ

๓๘. การเจริญเมตตาพรหมวิหาร ท่านสอนให้เริ่มที่ใครก่อน ?

1. พ่อแม่
2. ครูอาจารย์
3. สรรพสัตว์
4. ตนเอง

๓๙. ร่างกายบุคคลเคลื่อนไหวได้ เพราะอาศัยธาตุใดเป็นสําคัญ ?

1. ปฐวีธาตุ
2. อาโปธาตุ
3. เตโชธาตุ
4. วาโยธาตุ

๔๐. อากาสานัญจายตนะ มีคําบริกรรมว่าอย่างไร ?

1. อนนฺโต อากาโส
2. อนนฺตํวิญฺญาณํ
3. นตฺถิกิญฺจิ
4. สนฺตเมตํ ฯ

๔๑. คนมีลักษณะติดสวยติดงาม เป็นคนจริตใด ?

1. ราคจริต
2. โทสจริต
3. โมหจริต
4. สัทธาจริต

๔๒. คนจริตดังกล่าวในข้อ ๔๑ ควรเจริญกัมมัฏฐานใด ?

1. อสุภะ
2. อานาปานัสสติ
3. จตุธาตุววัตถาน
4. อุปสมานุสสติ

๔๓. คนที่มีความเชื่องมงายขาดเหตุผล เป็นคนจริตใด ?

1. ราคจริต
2. โมหจริต
3. สัทธาจริต
4. วิตกจริต

๔๔. คนจริตดังกล่าวในข้อ ๔๓ ควรเจริญกัมมัฏฐานใด ?

1. อสุภะ
2. อานาปานัสสติ
3. จตุธาตุววัตถาน
4. อุปสมานุสสติ

๔๕. การเจริญสมาธิถึงขั้นไหน จึงจะได้บรรลุปฐมฌาน ?

1. บริกรรมภาวนา
2. อุปจารภาวนา
3. อัปปนาภาวนา
4. ถูกทุกข้อ

๔๖. ความในข้อใด เป็นความหมายของพุทธคุณบทว่า สมฺมาสมฺพุทฺโธ ?

1. เป็นพระอรหันต์
2. ตรัสรู้เองโดยชอบ
3. เสด็จไปดี
4. รู้แจ้งโลก

๔๗. ความในข้อใด เป็นความหมายของพุทธคุณบทว่า พุทฺโธ ?

1. ผู้รู้แจ้งโลก
2. ผู้เสด็จไปดีแล้ว
3. ผู้มีโชค
4. ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน

๔๘. ผู้ทรงจําแนกพระธรรม เป็นความหมายของพุทธคุณบทใด ?

1. อรหํ
2. สตฺถา เทวมนุสฺสานํ
3. พุทฺโธ
4. ภควา

๔๙. ปัญญารู้เห็นสภาวธรรมโดยอาการอย่างไร จัดเป็นวิปัสสนากัมมัฏฐาน ?

1. ไม่เที่ยง
2. เป็นทุกข์
3. เป็นอนัตตา
4. ถูกทุกข้อ

๕๐. วิปัสสนูปกิเลสที่ทําให้บุคคลสําคัญตนว่าบรรลุมรรคผล คือข้อใด ?

1. ญาณ
2. ปีติ
3. อุเบกขา
4. ถูกทุกข้อ