ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป พ.ศ. ๒๕๖๒

๑. นิพพิทา หมายถึงความหน่ายอะไร ?

1. รูป
2. เวทนา
3. สังขาร
4. เบญจขันธ์

๒. ในคำว่า เอถ ปสฺสถิมํ โลกํ โลกโดยตรง หมายถึงอะไร ?

1. หมู่สัตว์
2. แผ่นดินที่อาศัย
3. มหาสมุทร
4. อากาศ

๓. อาการหมกอยู่ในโลก หมายถึงข้อใด ?

1. เพลิดเพลิน
2. ระเริงหลง
3. ยึดติด
4. ถูกทุกข้อ

๔. ผู้ไม่ข้องอยู่ในโลก จะได้รับสุขประเภทใด ?

1. กายิกสุข
2. อามิสสุข
3. นิรามิสสุข
4. ถูกทุกข้อ

๕. การสำรวมระวังตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ เรียกว่าอะไร ?

1. อินทรียสังวร
2. วิริยสังวร
3. สีลสังวร
4. สติสังวร

๖. คำว่า มาร หมายถึงอะไร ?

1. วัตถุกาม
2. กิเลสกาม
3. อุปสรรค
4. สิ่งชั่วร้าย

๗. คำว่า บ่วงแห่งมาร หมายถึงอะไร ?

1. วัตถุกาม
2. กิเลสกาม
3. อุปสรรค
4. สิ่งชั่วร้าย

๘. อุปาทินนกสังขาร หมายถึงอะไร ?

1. มนุษย์
2. แผ่นดิน
3. ต้นไม้
4. ถูกทุกข้อ

๙. ภูเขา จัดเป็นสังขารชนิดใด ?

1. อุปาทินนกสังขาร
2. อนุปาทินนกสังขาร
3. วิสังขาร
4. ถูกทุกข้อ

๑๐. อนิจจตา ความไม่เที่ยง กำหนดรู้ได้ด้วยอาการใด ?

1. เกิดขึ้น
2. คงที่
3. เกิดแล้วดับ
4. ทนได้ยาก

๑๑. บุคคลไม่เห็นอนิจจลักษณะ เพราะถูกอะไรปิดบัง ?

1. สันตติ
2. อิริยาบถ
3. ฆนสัญญา
4. เวทนา

๑๒. เกิดแก่เจ็บตาย จัดเป็นทุกข์อะไร ?

1. สภาวทุกข์
2. ปกิณณกทุกข์
3. นิพัทธทุกข์
4. สหคตทุกข์

๑๓. ทุกข์เพราะอะไร จัดเป็นปกิณณกทุกข์ ?

1. ความโกรธ
2. ความแก่
3. ความพลัดพราก
4. ความเจ็บ

๑๔. ทุกข์ที่เป็นผลของกรรมชั่ว จัดเป็นทุกข์อะไร ?

1. สภาวทุกข์
2. พยาธิทุกข์
3. วิปากทุกข์
4. สันตาปทุกข์

๑๕. ข้อใด มิใช่อาการของอนัตตา ?

1. ไม่อยู่ในอำนาจ
2. หาเจ้าของมิได้
3. เป็นสภาพสูญ
4. ไม่เที่ยง

๑๖. ในบาลีปฏิปทาแห่งนิพพิทา ธรรมทั้งหลายทั้งปวง เป็นอะไร ?

1. อนิจจัง
2. ทุกขัง
3. อนัตตา
4. ถูกทุกข้อ

๑๗. การหมดสิ้นอะไร จัดเป็นวิราคะ ?

1. โลภ
2. โกรธ
3. หลง
4. กำหนัด

๑๘. ความเมาในคำว่า มทนิมฺมทโน หมายถึงเมาอะไร ?

1. ชาติกำเนิด
2. อำนาจ
3. ความไม่มีโรค
4. ถูกทุกข้อ

๑๙. ความอาลัยในคำว่า อาลยสมุคฺฆาโต หมายถึงอาลัยในอะไร ?

1. กามคุณ ๕
2. ขันธ์ ๕
3. เวทนา ๕
4. นิวรณ์ ๕

๒๐. การหลุดพ้นด้วยกำลังฌาน จัดเป็นวิมุตติใด ?

1. ตทังควิมุตติ
2. วิกขัมภนวิมุตติ
3. สมุจเฉทวิมุตติ
4. นิสสรณวิมุตติ

๒๑. ธรรมใด มีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกับวิสุทธิ ๗ ?

1. อริยสัจ ๔
2. พละ ๕
3. โพชฌงค์ ๗
4. มรรค ๘

๒๒. คำตอบในข้อใด จัดเข้าในจิตตวิสุทธิ ?

1. ดำริชอบ
2. พยายามชอบ
3. อาชีพชอบ
4. เห็นชอบ

๒๓. อะไรขัดขวางไม่ให้บุคคลถึงสันติความสงบ ?

1. โลกามิส
2. นิวรณ์
3. มาร
4. เบญจขันธ์

๒๔. จิตนึกคิดในเรื่องใด จัดเป็นความสงบภายใน ?

1. ไม่โลภ
2. ไม่พยาบาท
3. ไม่เห็นผิด
4. ถูกทุกข้อ

๒๕. อาการดับแห่งอนุปาทิเสสนิพพาน เปรียบได้กับอะไร ?

1. ไฟสิ้นเชื้อ
2. ไฟไหม้ฟาง
3. เชื้อไฟ
4. ควันไฟ

๒๖. คำตอบในข้อใด เป็นความหมายของสอุปาทิเสสนิพพาน ?

1. สิ้นกิเลส
2. สิ้นชีวิต
3. สิ้นกิเลสชีวิตยัง
4. สิ้นกิเลสสิ้นชีวิต

๒๗. พระนิพพาน หมายถึงภาวะใด ?

1. การจุติ
2. การเกิด
3. การสิ้นชีวิต
4. ความดับทุกข์

๒๘. พุทธพจน์ว่า จิตฺเต สงฺกิลิฏเฐ ทุคติ ปาฏิกงฺขา ยืนยันเรื่องใด ?

1. ตายแล้วสูญ
2. ตายแล้วเกิด
3. ตายแล้วฟื้น
4. ถูกทุกข้อ

๒๙. ข้อใด จัดเป็นทุคติ ?

1. นิรยะ
2. ดิรัจฉานโยนิ
3. ปิตติวิสัย
4. ถูกทุกข้อ

๓๐. ท้าวมหาราชทั้ง ๔ ปกครองสวรรค์ชั้นใด ?

1. ดาวดึงส์
2. จาตุมหาราชิกา
3. ดุสิต
4. นิมมานรดี

๓๑. ในส่วนสังสารวัฏ เทวทูตหมายถึงคำตอบในข้อใด ?

1. ทารกแรกเกิด
2. เด็ก ๒ ขวบ
3. เด็ก ๗ ขวบ
4. เด็ก ๑๓ ขวบ

๓๒. เทวทูต หมายถึงใคร ?

1. คนแก่
2. คนเจ็บ
3. คนตาย
4. ถูกทุกข้อ

๓๓. เปรตที่มีวิมานอยู่ หมายถึงเปรตประเภทใด ?

1. สุจิมุขเปรต
2. เวมานิกเปรต
3. กุณปาสเปรต
4. คูถขาทกเปรต

๓๔. การทำบุญอุทิศให้ผู้ล่วงลับไปแล้ว เรียกว่าอะไร ?

1. ศราทธะ
2. สลากภัต
3. ปุพพเปตพลี
4. อุทิศทาน

๓๕. กรรมทันตาเห็น เรียกว่าอะไร ?

1. ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม
2. อโหสิกรรม
3. ชนกกรรม
4. พหุลกรรม

๓๖. กรรมทันตาเห็น จัดเป็นกรรมประเภทใด ?

1. อโหสิกรรม
2. ครุกรรม
3. พหุลกรรม
4. กตัตตากรรม

๓๗. กรรมใด ให้ผลสนับสนุนบุคคลที่รุ่งเรืองมาแล้วให้รุ่งเรืองไปภายหน้า ?

1. ชนกกรรม
2. อุปัตถัมภกกรรม
3. อุปปีฬกกรรม
4. อุปฆาตกรรม

๓๘. คนที่ทำดีแล้วแต่ยังไม่ได้รับผลดี เพราะถูกกรรมอะไรขัดขวาง ?

1. ชนกกรรม
2. อุปัตถัมภกกรรม
3. อุปปีฬกกรรม
4. อุปฆาตกรรม

๓๙. สพฺเพ สตฺตา อเวรา โหนฺตุ เป็นคำบริกรรมกัมมัฏฐานใด ?

1. กายคตาสติ
2. เมตตา
3. พุทธานุสสติ
4. กสิณ

๔๐. ผู้จะเจริญพุทธานุสสติ ควรบริกรรมพุทธคุณบทใด ?

1. อรหํ
2. พุทฺโธ
3. ภควา
4. ถูกทุกข้อ

๔๑. ผลสูงสุดของการเจริญสมถกัมมัฏฐาน คืออะไร ?

1. บรรลุฌาน
2. บรรลุมรรค
3. บรรลุผล
4. บรรลุนิพพาน

๔๒. คนที่มีความประมาทในชีวิต ควรพิจารณาถึงเรื่องใดบ่อย ๆ ?

1. ความแก่
2. ความเจ็บป่วย
3. ความตาย
4. ความพลัดพราก

๔๓. สติปัฏฐาน หมายถึงการตั้งสติพิจารณาเรื่องใด ?

1. กาย
2. เวทนา
3. จิต
4. ถูกทุกข้อ

๔๔. ผู้จะเจริญกสิณ ควรเพ่งอะไร ?

1. ดิน
2. สีเขียว
3. อากาศ
4. ถูกทุกข้อ

๔๕. อนุสสติใด ป้องกันบุคคลไม่ให้เกิดความประมาท ?

1. มรณัสสติ
2. เทวตานุสสติ
3. อุปสมานุสสติ
4. สีลานุสสติ

๔๖. บริกรรมว่า ขอสัตว์…จงพ้นจากทุกข์เถิด เป็นการเจริญกัมมัฏฐานใด ?

1. เมตตา
2. กรุณา
3. มุทิตา
4. อุเบกขา

๔๗. คนที่เชื่อง่าย ถือมงคลตื่นข่าว จัดเป็นคนจริตใด ?

1. โทสจริต
2. โมหจริต
3. สัทธาจริต
4. วิตักกจริต

๔๘. ผู้บรรลุพระอรหันต์โดยการเจริญวิปัสสนาล้วน ไม่สามารถทำเรื่องใดได้ ?

1. แสดงฤทธิ์
2. ละอวิชชา
3. ละสังโยชน์
4. ละอนุสัย

๔๙. ผู้เจริญวิปัสสนาถูกวิปัสสนูปกิเลสใดครอบงำ จึงสำคัญตนว่าบรรลุ ?

1. โอภาส
2. ญาณ
3. สุข
4. ถูกทุกข้อ

๕๐. ผลสูงสุดของการเจริญวิปัสสนา คืออะไร ?

1. บรรลุฌาน
2. บรรลุอนาคามี
3. บรรลุอรหันต์
4. บรรลุโสดาบัน