ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับประถมศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๖

๑. นิพพิทา คือความหน่ายด้วยปัญญา หมายถึงหน่ายในอะไร ?

1. การศึกษา
2. เบญจขันธ์
3. ชีวิต
4. ครอบครัว

๒. โลกโดยอ้อม หมายถึงข้อใด ?

1. มนุษย์
2. สัตว์นรก
3. แผ่นดิน
4. หมู่สัตว์

๓. พวกคนเขลา ที่ถูกเรียกว่า “หมกอยู่ในโลก” มีอาการอย่างไร ?

1. เพลิดเพลิน
2. ระเริงหลง
3. ติดอยู่ในสิ่งล่อใจ
4. ถูกทุกข้อ

๔. บุคคลมีลักษณะเช่นไร ชื่อว่าเป็นผู้ไม่ข้องอยู่ในโลก ?

1. มีความรู้
2. มีความสามารถ
3. มีความฉลาด
4. มีปัญญา

๕. เพื่อจะให้เห็นอะไร จึงตรัสชวนพุทธบริษัทมาดูโลกอันวิจิตร ?

1. คุณโทษ
2. ประโยชน์
3. มิใช่ประโยชน์
4. ถูกทุกข้อ

๖. คำว่า พวกผู้รู้ ควรจะหมายถึงใคร ?

1. นักพูด
2. นักคิด
3. นักเขียน
4. นักปฏิบัติ

๗. อาการสำรวมจิต มีกี่วิธี ?

1. ๒ วิธี
2. ๓ วิธี
3. ๔ วิธี
4. ๕ วิธี

๘. สำรวมอินทรีย์ หมายถึงสำรวมอะไร ?

1. ตา
2. หู จมูก
3. ลิ้น กาย ใจ
4. ถูกทุกข้อ

๙. โทษที่ล้างผลาญคุณความดีทำให้เสียคน เรียกว่าอะไร ?

1. อุปสรรค
2. นิวรณ์
3. อคติ
4. มาร

๑๐. วัตถุกามคือรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัสที่น่าปรารถนา จัดเป็นอะไร ?

1. มาร
2. บ่วงแห่งมาร
3. บริวารมาร
4. ธิดามาร

๑๑. เห็นสังขารอย่างไร เป็นทางแห่งวิสุทธิ ?

1. ไม่เที่ยง
2. เป็นทุกข์
3. เป็นอนัตตา
4. ถูกทุกข้อ

๑๒. คำว่า สังขาร ในอุทเทสปฏิปทาแห่งนิพพิทา ได้แก่อะไร ?

1. จิต
2. เบญจขันธ์
3. อินทรีย์
4. อายตนะ

๑๓. รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ รวมเรียกว่าอะไร ?

1. อินทรีย์ ๕
2. พละ ๕
3. นิวรณ์ ๕
4. ขันธ์ ๕

๑๔. ข้อใด กล่าวความหมายของอนิจจตาได้ถูกต้อง ?

1. ทนได้ยาก
2. ไม่มีเจ้าของ
3. เกิดขึ้นและเสื่อมสิ้นไป
4. ไม่อยู่ในอำนาจ

๑๕. ทุกขตา คือความเป็นทุกข์แห่งสังขารซึ่งทนได้ยาก จะรู้ได้ด้วยอาการใด ?

1. ความเจ็บป่วย
2. ความโศกเศร้า
3. ความหิว
4. ถูกทุกข้อ

๑๖. สภาวทุกข์ คือทุกข์ตามสภาพหรือทุกข์ประจำสังขาร ได้แก่อาการใด ?

1. ความเกิด
2. ความแก่
3. ความตาย
4. ถูกทุกข้อ

๑๗. นิพัธทุกข์ คือทุกข์เนืองนิตย์หรือทุกข์ประจำ หมายถึงอาการใด ?

1. ความตาย
2. ความหิว
3. ความแก่
4. ความโศกเศร้า

๑๘. พยาธิทุกข์ หมายถึงทุกข์ที่เกิดจากอาการใด ?

1. ปวดศีรษะ
2. ปวดท้อง
3. ปวดฟัน
4. ถูกทุกข้อ

๑๙. คนมีสันตาปทุกข์คือความรุ่มกลุ้มใจ เพราะถูกไฟใดแผดเผา ?

1. ไฟรัก
2. ไฟโกรธ
3. ไฟหลง
4. ถูกทุกข้อ

๒๐. วิปากทุกข์ คือทุกข์ที่เป็นผลของกรรมชั่ว ได้แก่ทุกข์ที่เกิดจากเรื่องใด ?

1. ถูกจับกุมคุมขัง
2. เกิด
3. แก่
4. เจ็บป่วย

๒๑. สหคตทุกข์ คือทุกข์ไปด้วยกัน หมายถึงทุกข์ในข้อใด ?

1. มีลาภเสื่อมลาภ
2. มียศเสื่อมยศ
3. มีสุขเสื่อมสุข
4. ถูกทุกข้อ

๒๒. ความเป็นทุกข์แห่งสังขาร กำหนดรู้ได้ด้วยอาการใด ?

1. ไม่เที่ยงแท้
2. ไม่คงสภาพเดิม
3. ทนได้ยาก
4. ไม่อยู่ในอำนาจ

๒๓. ความเป็นอนัตตาแห่งสังขาร กำหนดรู้ได้ด้วยอาการใด ?

1. ไม่เที่ยงแท้
2. ไม่คงสภาพเดิม
3. ทนได้ยาก
4. ไม่อยู่ในอำนาจ

๒๔. ข้อใด เป็นความหมายของวิราคะ ?

1. ความสงบ
2. ความสิ้นกำหนัด
3. ความหมดจด
4. ความเบื่อหน่าย

๒๕. ในอุทเทสแห่งวิราคะ ความก้าวล่วงเสียด้วยดีซึ่งอะไร เป็นสุขในโลก ?

1. โลภะ
2. โทสะ
3. โมหะ
4. กามทั้งหลาย

๒๖. ความเมาในข้อว่า “มทนิมฺมทโน” หมายถึงเมาในเรื่องใด ?

1. ลาภยศ
2. สุรา
3. สิ่งเสพติด
4. อาหาร

๒๗. ข้อใด เป็นความหมายของคำว่า อาลัย ?

1. ความสูญเสีย
2. ความติดใจ
3. ความเมา
4. ความดับ

๒๘. วัฏฏะ ๓ หมายถึงข้อใด ?

1. กิเลส
2. กรรม
3. วิบาก
4. ถูกทุกข้อ

๒๙. ตัณหักขะโย ความสิ้นตัณหา หมายถึงสิ้นตัณหาใด ?

1. กามตัณหา
2. ภวตัณหา
3. วิภวตัณหา
4. ถูกทุกข้อ

๓๐. อะไรเป็นเครื่องยืนยันให้รู้ว่าบุคคลได้หลุดพ้นจากกิเลสแล้ว ?

1. ความเชื่อ
2. ความเลื่อมใส
3. ความเข้าใจ
4. ญาณ

๓๑. ความหลุดพ้นด้วยอำนาจแห่งใจ เป็นวิมุตติใด ?

1. เจโตวิมุตติ
2. ปัญญาวิมุตติ
3. สมุจเฉทวิมุตติ
4. นิสสรณวิมุตติ

๓๒. ความหลุดพ้นด้วยอำนาจแห่งปัญญา เป็นวิมุตติใด ?

1. เจโตวิมุตติ
2. ปัญญาวิมุตติ
3. สมุจเฉทวิมุตติ
4. นิสสรณวิมุตติ

๓๓. การหลุดพ้นแบบชั่วคราว เป็นการหลุดพ้นด้วยอำนาจอะไร ?

1. ฌาน
2. มรรค
3. ผล
4. โลกุตตรธรรม

๓๔. ความหลุดพ้นด้วยข่มไว้ได้เป็นการชั่วคราว หมายถึงข่มอะไร ?

1. ตัณหา
2. ราคะ
3. นิวรณ์
4. อุปาทาน

๓๕. ความหลุดพ้นจากกิเลสด้วยอริยมรรค จัดเป็นวิมุตติใด ?

1. ตทังควิมุตติ
2. ปัญญาวิมุตติ
3. สมุจเฉทวิมุตติ
4. นิสสรณวิมุตติ

๓๖. วิสุทธิคือความหมดจด ใครบันดาลให้ได้ ?

1. เทพเจ้า
2. พระพรหม
3. โหราจารย์
4. ตนเอง

๓๗. ความบริสุทธิ์ภายใน ย่อมมีได้ด้วยอะไร ?

1. ศีล
2. สมาธิ
3. ภาวนา
4. ปัญญา

๓๘. ญาณหยั่งเห็นความเกิดและดับ จัดเป็นญาณอะไร ?

1. อุทยัพพยญาณ
2. ภังคญาณ
3. อาทีนวญาณ
4. นิพพิทาญาณ

๓๙. ความเห็นชอบ เป็นอริยมรรคใด ?

1. สัมมาทิฏฐิ
2. สัมมสังกัปปะ
3. สัมมาวาจา
4. สัมมาวายามะ

๔๐. ความดำริชอบ เป็นอริยมรรคใด ?

1. สัมมาทิฏฐิ
2. สัมมาสังกัปปะ
3. สัมมาวาจา
4. สัมมาวายามะ

๔๑. เลี้ยงชีพชอบ เป็นอริยมรรคใด ?

1. สัมมาทิฏฐิ
2. สัมมาสังกัปปะ
3. สัมมาวาจา
4. สัมมาอาชีวะ

๔๒. การเจริญสติปัฏฐาน ๔ จัดเป็นมรรคใด ?

1. สัมมาสังกัปปะ
2. สัมมาวาจา
3. สัมมาวายามะ
4. สัมมาสติ

๔๓. กามคุณ ๕ ได้ชื่อว่าโลกามิส เพราะเหตุใด ?

1. เป็นสิ่งสวยงาม
2. เป็นที่นิยม
3. เป็นสิ่งล่อใจ
4. เป็นสิ่งจำเป็น

๔๔. ผู้มุ่งความสงบใจ ต้องละอะไร ?

1. กามคุณ
2. ญาติพี่น้อง
3. ครอบครัว
4. สังคม

๔๕. อะไรทำให้เกิดความสงบสุขในสังคมได้ ?

1. ทาน
2. ศีล
3. ปริญญา
4. กฎหมาย

๔๖. ข้อใด เป็นความหมายของสอุปาทิเสสนิพพาน ?

1. กิเลสดับ
2. กิเลสดับแต่ยังมีชีวิต
3. ชีวิตดับ
4. สิ้นทั้งกิเลสทั้งชีวิต

๔๗. ข้อใด เป็นความหมายของอนุปาทิเสสนิพพาน ?

1. กิเลสดับ
2. กิเลสดับแต่ยังมีชีวิต
3. ชีวิตดับ
4. สิ้นทั้งกิเลสทั้งชีวิต

๔๘. พระพุทธดำรัสว่า ภิกษุเธฮจงวิดนํ้าในเรือนี้ เรือในที่นี้หมายถึงอะไร ?

1. วัตถุ
2. สัตว์
3. อัตภาพ
4. กิเลส

๔๙. พระพุทธดำรัสให้วิดนํ้าออกจากเรือ เพื่อให้เบาจากอะไร ?

1. โลภ
2. หลง
3. โกรธ
4. กิเลส

๕๐. จุดมุ่งหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนา คืออะไร ?

1. ฌาน
2. นิพพาน
3. สมาบัติ
4. อภิญญา