ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับประถมศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๒

๑. นิพพิทา คือความหน่ายอะไร ?

1. การศึกษา
2. ทุกข์
3. บริวาร
4. ชีวิต

๒. โลกโดยอ้อม หมายถึงข้อใด ?

1. อากาศ
2. น้ำ
3. แผ่นดิน
4. หมู่สัตว์

๓. คำว่า จงมาดูโลกนี้ พระพุทธเจ้าตรัสไว้เพื่อพระประสงค์ใด ?

1. ให้เพลิดเพลิน
2. ให้สลดใจ
3. มิให้หลงชม
4. ให้เห็นโลก

๔. พระพุทธเจ้าทรงเปรียบโลกเหมือนกับอะไร ?

1. บ้านเรือน
2. ราชรถ
3. อัตภาพ
4. พระราชวัง

๕. พระพุทธเจ้าตรัสเรียก ผู้หมกอยู่ในโลกว่าอะไร ?

1. คนเขลา
2. คนไร้การศึกษา
3. คนดื้อรั้น
4. คนขาดสติ

๖. คำว่า พวกผู้รู้ หมายถึงใคร ?

1. ผู้มีการศึกษา
2. ผู้รู้โลกตามเป็นจริง
3. ผู้รู้โลกธรรม
4. ผู้รู้ทันเหตุการณ์

๗. ผู้ไม่เห็นโลกตามเป็นจริง จะได้รับผลอย่างไร ?

1. สุข ๆ ทุกข์ ๆ
2. ทุกข์อย่างเดียว
3. บรมสุข
4. นิรามิสสุข

๘. ข้อใด เป็นอาการสำรวมจิต ?

1. สำรวมอินทรีย์
2. เจริญกัมมัฏฐาน
3. เจริญวิปัสสนา
4. ถูกทุกข้อ

๙. วัตถุกามเป็นอารมณ์เครื่องผูกใจให้ติดอยู่ เรียกว่าอะไร ?

1. ขันธมาร
2. บ่วงแห่งมาร
3. เสนามาร
4. มัจจุมาร

๑๐. กิเลสกามคือเจตสิกอันเศร้าหมอง เรียกว่าอะไร ?

1. มาร
2. บ่วงแห่งมาร
3. เสนามาร
4. มัจจุมาร

๑๑. เห็นสังขารอย่างไร จัดเป็นทางแห่งวิสุทธิ ?

1. ไม่เที่ยง
2. เป็นทุกข์
3. เป็นอนัตตา
4. ถูกทุกข้อ

๑๒. สังขารในขันธ์ ๕ มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. ความรู้สึก
2. ความจำ
3. ความคิดอ่านต่าง ๆ
4. ความรู้แจ้ง

๑๓. รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เรียกว่าอะไร ?

1. ขันธ์ ๔
2. ขันธ์ ๕
3. ขันธ์ ๖
4. ขันธ์ ๗

๑๔. ความไม่เที่ยง เป็นลักษณะของอะไร ?

1. รูป
2. เวทนา
3. สัญญา
4. ถูกทุกข้อ

๑๕. ทุกขตา คือความเป็นทุกข์แห่งสังขาร หมายถึงข้อใด ?

1. ความเจ็บป่วย
2. ความโศกเศร้า
3. ความหิว
4. ถูกทุกข้อ

๑๖. สภาวทุกข์ คือทุกข์ตามสภาพ หมายถึงข้อใด ?

1. ความแก่
2. ความหิว
3. ความกระวนกระวาย
4. ความโศกเศร้า

๑๗. ปกิณณกทุกข์ คือทุกข์ที่จรมาในชีวิต หมายถึงข้อใด ?

1. ความทุกข์กาย
2. ความทุกข์ใจ
3. ความโศกเศร้า
4. ถูกทุกข้อ

๑๘. นิพัทธทุกข์ คือทุกข์ประจำวัน หมายถึงข้อใด ?

1. ความหิว
2. ความเสียใจ
3. ความเจ็บป่วย
4. ความแก่

๑๙. พยาธิทุกข์ หมายถึงทุกข์ในข้อใด ?

1. ปวดศีรษะ
2. ความโศกเศร้า
3. ความหิว
4. ความแก่

๒๐. วิปากทุกข์ คือทุกข์ที่เป็นผลของกรรมชั่ว หมายถึงข้อใด ?

1. ความเดือดร้อนใจ
2. ความเจ็บป่วย
3. ความเกิด
4. ความแก่

๒๑. สหคตทุกข์ คือทุกข์ไปด้วยกัน หมายถึงข้อใด ?

1. มีลาภเสื่อมลาภ
2. มียศเสื่อมยศ
3. มีสุขแล้วตกทุกข์
4. ถูกทุกข้อ

๒๒. อนัตตตา คือความเป็นอนัตตาแห่งสังขาร หมายถึงข้อใด ?

1. ไม่เที่ยง
2. เป็นทุกข์
3. ไม่ใช่ตัวตน
4. ถูกทุกข้อ

๒๓. ความเป็นอนัตตาแห่งสังขาร กำหนดรู้ได้อย่างไร ?

1. ไม่อยู่ในอำนาจ
2. แย้งต่ออัตตา
3. ไม่มีเจ้าของ
4. ถูกทุกข้อ

๒๔. วิราคะ มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. ความสงบ
2. ความสิ้นกำหนัด
3. ความหมดจด
4. ความหลุดพ้น

๒๕. ไวพจน์แห่งวิราคะ มีกี่อย่าง ?

1. ๔
2. ๖
3. ๘
4. ๑๐

๒๖. คำว่า ตัณหา มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. ความอาลัย
2. ความดับ
3. ความเมา
4. ความทะยานอยาก

๒๗. นิโรธ ความดับ หมายถึงอะไรดับ ?

1. ตัณหา
2. จิต
3. ชีวิต
4. ไฟ

๒๘. วัฏฏะ ๓ หมายถึงข้อใด ?

1. โลภโกรธหลง
2. กิเลสกรรมวิบาก
3. ตัณหามานะทิฏฐิ
4. ถูกทุกข้อ

๒๙. อาลัย หมายถึงความห่วงใยในเรื่องใด ?

1. รูปสวย
2. เสียงไพเราะ
3. กลิ่นหอม
4. ถูกทุกข้อ

๓๐. เพราะสิ้นกำหนัด จิตย่อมหลุดพ้นจากอะไร ?

1. อาสวะ
2. ตัณหา
3. ราคะ
4. นิวรณ์

๓๑. ความหลุดพ้นด้วยอำนาจแห่งใจ เป็นวิมุตติใด ?

1. เจโตวิมุตติ
2. ปัญญาวิมุตติ
3. สมุจเฉทวิมุตติ
4. นิสสรณวิมุตติ

๓๒. ความหลุดพ้นด้วยอำนาจแห่งปัญญา เป็นวิมุตติใด ?

1. เจโตวิมุตติ
2. ปัญญาวิมุตติ
3. สมุจเฉทวิมุตติ
4. นิสสรณวิมุตติ

๓๓. วิกขัมภนวิมุตติ เป็นความหลุดพ้นด้วยอำนาจอะไร ?

1. ฌาน
2. ญาณ
3. สัทธา
4. ปัญญา

๓๔. ความหลุดพ้นจากกิเลสด้วยอริยมรรค จัดเป็นวิมุตติใด ?

1. ตทังควิมุตติ
2. วิกขัมภนวิมุตติ
3. สมุจเฉทวิมุตติ
4. นิสสรณวิมุตติ

๓๕. ความหลุดพ้นด้วยสงบราบ เป็นวิมุตติใด ?

1. เจโตวิมุตติ
2. ปัญญาวิมุตติ
3. ปฏิปัสสัทธวิมุตติ
4. นิสสรณวิมุตติ

๓๖. วิสุทธิ แปลว่าอะไร ?

1. ความหมดจด
2. ความหลุดพ้น
3. ความสิ้นกำหนัด
4. ความสงบ

๓๗. ความหมดจดในพระพุทธศาสนา จะมีได้ด้วยวิธีใด ?

1. ตัดกรรม
2. สะเดาะเคราะห์
3. สร้างปัญญา
4. ทำบุญล้างบาป

๓๘. ไม่ฆ่าสัตว์ เป็นวิสุทธิใด ?

1. สีลวิสุทธิ
2. จิตตวิสุทธิ
3. ทิฏฐิวิสุทธิ
4. กังขาวิตรณวิสุทธิ

๓๙. บำเพ็ญสมาธิได้ฌาน จัดเป็นวิสุทธิใด ?

1. สีลวิสุทธิ
2. จิตตวิสุทธิ
3. ทิฏฐิวิสุทธิ
4. ญาณทัสสนวิสุทธิ

๔๐. มีความเห็นถูกต้องตามหลักศาสนา จัดเป็นวิสุทธิใด ?

1. สีลวิสุทธิ
2. จิตตวิสุทธิ
3. ทิฏฐิวิสุทธิ
4. กังขาวิตรณวิสุทธิ

๔๑. วิปัสสนาญาณ มีกี่อย่าง ?

1. ๗
2. ๘
3. ๙
4. ๑๐

๔๒. วจีสุจริต จัดเข้าในมรรคใด ?

1. สัมมาวาจา
2. สัมมากัมมันตะ
3. สัมมาวายามะ
4. สัมมาสติ

๔๓. ความสงบภายนอก เกิดขึ้นทางใด ?

1. กายและวาจา
2. กายและใจ
3. วาจาและใจ
4. กาย วาจา และใจ

๔๔. บุคคลถูกอะไรขัดขวาง จึงไม่เกิดความสงบ ?

1. รูปสวย
2. เสียงไพเราะ
3. กลิ่นหอม
4. ถูกทุกข้อ

๔๕. โลกามิส ได้แก่อะไร ?

1. กามกิเลส
2. กามคุณ
3. กามราคะ
4. กามสังโยชน์

๔๖. ข้อใด กล่าวความหมายพระนิพพานได้ถูกต้องที่สุด ?

1. ดับโลภ
2. ดับหลง
3. ดับโกรธ
4. ดับกิเลส

๔๗. พระพุทธดำรัสว่า “ภิกษุเธอจงวิดเรือนี้” เรือในที่นี้หมายถึงอะไร ?

1. วัตถุ
2. สัตว์
3. อัตภาพ
4. กิเลส

๔๘. พระพุทธดำรัสตรัสให้วิดเรือนั้น เพื่อให้เบาจากอะไร ?

1. โลภ
2. หลง
3. โกรธ
4. กิเลส

๔๙. นิพพาน มีกี่อย่าง ?

1. ๒
2. ๔
3. ๖
4. ๘

๕๐. จุดหมายสูงสุดของพระพุทธศาสนา คืออะไร ?

1. ฌาน
2. สมาบัติ
3. นิพพาน
4. อภิญญา