ปัญหาและเฉลยวิชาอุโบสถศีล (วินัย) ธรรมศึกษาชั้นโท ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป พ.ศ. ๒๕๖๑

๑. อุโบสถศีล เป็นการศึกษาเรื่องใด ?

1. การรักษาศีล ๘
2. การจำพรรษา
3. การสร้างอุโบสถ
4. ลัทธิประเพณี

๒. ข้อใด เป็นวัตถุประสงค์ของการถืออุโบสถศีล ?

1. หยุดพักผ่อน
2. สวดปาติโมกข์
3. ทำอุโบสถกรรม
4. ขัดเกลากิเลส

๓. ข้อใด เป็นเครื่องควบคุมความประพฤติทางกายวาจา ?

1. ทาน
2. ศีล
3. สมาธิ
4. ปัญญา

๔. อาการเช่นไร เรียกว่า รักษาศีล ?

1. ละเมิดข้อห้าม
2. ไม่พูดคุยกัน
3. งดเว้นข้อห้าม
4. ปฏิบัติธรรม

๕. อุโบสถศีลต่างจากศีล ๕ อย่างไร ?

1. มีเวลารักษา
2. ไม่มีเวลารักษา
3. งดกินเนื้อสัตว์
4. ถูกทุกข้อ

๖. ข้อใด เกี่ยวข้องกับการรักษาอุโบสถศีล ?

1. กินมังสวิรัติ
2. งดเนื้อสัตว์
3. งดอาหารเย็น
4. ถูกทุกข้อ

๗. ใครกราบทูลขอให้พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติอุโบสถศีล ?

1. นางยโสธรา
2. พระเจ้าพิมพิสาร
3. นางวิสาขา
4. พระอานนท์

๘. เจตนางดเว้นจากการล่วงละเมิดอุโบสถศีล เรียกว่าอะไร ?

1. วิรัติ
2. สังคหวัตถุ
3. บุญกิริยาวัตถุ
4. อิทธิบาท

๙. อุโบสถประเภทใด เทียบได้กับการอยู่จำพรรษาของพระภิกษุ ?

1. ปกติอุโบสถ
2. ปฏิชาครอุโบสถ
3. ปาฏิหาริยอุโบสถ
4. อริยอุโบสถ

๑๐. หากรักษาปฏิชาครอุโบสถในวัน ๘ ค่ำ วันรับจะเป็นวันกี่ค่ำ ?

1. ๗ ค่ำ
2. ๘ ค่ำ
3. ๙ ค่ำ
4. ๑๐ ค่ำ

๑๑. ข้อใด ไม่ใช่วันรักษาปกติอุโบสถ ?

1. ๗ ค่ำ
2. ๘ ค่ำ
3. ๑๔ ค่ำ
4. ๑๕ ค่ำ

๑๒. อุโบสถประเภทใด กำหนดเวลารักษาเป็นเกณฑ์ ?

1. โคปาลกอุโบสถ
2. นิพัทธอุโบสถ
3. นิคคัณฐอุโบสถ
4. อริยอุโบสถ

๑๓. อุโบสถประเภทใด กำหนดให้รักษาคราวละ ๓ วัน ?

1. ปกติอุโบสถ
2. ปฏิชาครอุโบสถ
3. ปาฏิหาริยอุโบสถ
4. อริยอุโบสถ

๑๔. ผู้นับถือพระรัตนตรัยเป็นสรณะ ต้องปฏิบัติตามข้อใด ?

1. คำสอน
2. ความเชื่อ
3. ค่านิยม
4. ความพึงพอใจ

๑๕. ข้อใด เป็นวัตถุประสงค์ของการนับถือพระรัตนตรัยเป็นสรณะ ?

1. ได้นั่งใกล้
2. ขอโชคลาภ
3. ปรนนิบัติ
4. เป็นที่พึ่งทางใจ

๑๖. เพราะเหตุใด พระรัตนตรัย จึงได้ชื่อว่าเป็นสรณะที่ปลอดภัย ?

1. กำจัดทุกข์
2. กำจัดภัย
3. กำจัดเวร
4. ถูกทุกข้อ

๑๗. คำว่า รักษาผู้ปฏิบัติไม่ให้ตกไปสู่ที่ชั่ว เป็นความหมายของข้อใด ?

1. พระพุทธ
2. พระธรรม
3. พระสงฆ์
4. ถูกทุกข้อ

๑๘. คำว่า สรณะ แปลว่าอะไร ?

1. ที่พึ่งที่ระลึก
2. ที่บูชา
3. ที่ศักดิ์สิทธิ์
4. ที่กราบไหว้

๑๙. เพราะเหตุใด พระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ จึงได้ชื่อว่า สรณะ ?

1. เป็นที่พึ่งแก่ผู้นับถือ
2. เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์
3. เป็นที่บูชา
4. ถูกทุกข้อ

๒๐. ข้อใด ไม่ใช่คุณของพระสงฆ์ ?

1. เป็นผู้ปฏิบัติชอบ
2. ช่วยกำจัดภัย
3. เป็นเนื้อนาบุญ
4. เป็นผู้ปฏิบัติตรง

๒๑. ใครประกาศคำสอนของพระพุทธเจ้าให้รู้จักบาปบุญคุณโทษ ?

1. อาชีวก
2. นิครนถ์
3. ปริพาชก
4. พระสงฆ์สาวก

๒๒. คำว่า อชฺช โภนฺโต ปกฺขสฺส ปณฺณรสีทิวโส … เป็นคำอะไร ?

1. อาราธนาศีล
2. ประกาศอุโบสถ
3. รับสรณคมน์
4. บูชาพระรัตนตรัย

๒๓. ขั้นตอนใด กำหนดให้ทำต่อจากประกาศอุโบสถ ?

1. อาราธนาศีล
2. สมาทานศีล
3. รับสรณคมน์
4. บูชาพระรัตนตรัย

๒๔. ข้อใด ไม่ใช่องค์ประกอบในการทำผิดอุโบสถศีลข้อที่ ๑ ?

1. สัตว์มีชีวิต
2. รู้ว่าสัตว์มีชีวิต
3. จิตคิดจะฆ่า
4. จิตคิดจะลัก

๒๕. อุโบสถศีลข้อที่ ๑ บัญญัติขึ้นเพื่อให้ผู้รักษาเป็นคนเช่นไร ?

1. ไม่โหดร้าย
2. ไม่หลอกลวง
3. ไม่ทำมิจฉาชีพ
4. ไม่ดูหมิ่นคู่ครอง

๒๖. ข้อใด ทำให้อุโบสถศีลข้อที่ ๑ ขาด ?

1. สัตว์ตาย
2. ลักของมาได้
3. ยินดีในการเสพ
4. คนอื่นเชื่อคำพูด

๒๗. อุโบสถศีลข้อที่ ๒ ให้ผู้สมาทานรักษางดเว้นการกระทำใด ?

1. ฆ่าสัตว์
2. ลักทรัพย์
3. ล่วงประเวณี
4. พูดเท็จ

๒๘. อุโบสถศีลข้อใด ขาดเพราะทำเองก็ได้ ใช้ให้คนอื่นทำก็ได้ ?

1. ข้อ ๒
2. ข้อ ๓
3. ข้อ ๕
4. ข้อ ๖

๒๙. ยากจนเข็ญใจไร้ที่พึ่ง เป็นโทษจากการล่วงละเมิดอุโบสถศีลข้อใด ?

1. ข้อ ๒
2. ข้อ ๔
3. ข้อ ๕
4. ข้อ ๘

๓๐. ทรัพย์ประเภทใด ไม่เป็นเหตุให้ผิดอุโบสถศีลข้อที่ ๒ ?

1. ทรัพย์สินแผ่นดิน
2. สังหาริมทรัพย์
3. อสังหาริมทรัพย์
4. อริยทรัพย์

๓๑. อุโบสถศีลข้อที่ ๓ ให้งดเว้นการกระทำผิดทางใด ?

1. กาย
2. วาจา
3. ใจ
4. ถูกทุกข้อ

๓๒. อุโบสถศีลข้อที่ ๓ บัญญัติขึ้นเพื่อระงับกิเลสใด ?

1. ความโกรธ
2. ความพยาบาท
3. ความริษยา
4. ความกำหนัด

๓๓. การพูดให้คลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง เรียกว่าอะไร ?

1. ปาณาติบาต
2. อทินนาทาน
3. อพรหมจรรย์
4. มุสาวาท

๓๔. อุโบสถศีลข้อที่ ๔ ให้งดเว้นการกระทำผิดทางใด ?

1. กาย วาจา
2. กาย ใจ
3. วาจา ใจ
4. กาย วาจา ใจ

๓๕. ขณะรักษาอุโบสถศีล ควรสนทนากันถึงเรื่องอะไร ?

1. ครอบครัว
2. การเมือง
3. การทำมาหากิน
4. การทำบุญ

๓๖. เครื่องดื่มประเภทใด ดื่มได้ในขณะรักษาอุโบสถศีล ?

1. น้ำผลไม้
2. น้ำผึ้ง
3. น้ำอ้อย
4. ถูกทุกข้อ

๓๗. ข้อใด คนรักษาศีล ๕ และคนรักษาอุโบสถศีลต้องงดเว้นเหมือนกัน ?

1. กินอาหารค่ำ
2. ดื่มสุรา
3. ร้องเพลง
4. เต้นรำ

๓๘. ข้อใด ท่านกล่าวว่าเป็นเหตุแห่งความประมาทในอุโบสถศีลข้อที่ ๕ ?

1. เครื่องประดับ
2. เครื่องดนตรี
3. อาหาร
4. น้ำเมา

๓๙. ข้อใด กล่าวถึงประโยชน์ของการรักษาอุโบสถศีลข้อที่ ๖ ได้ถูกต้อง ?

1. เพื่อทรมานกิเลส
2. เพื่อทรมานกาย
3. เพื่อตัดกังวล
4. ถูกทุกข้อ

๔๐. อุโบสถศีลข้อที่ ๖ กำหนดให้ผู้รักษาบริโภคอาหารในเวลาใด ?

1. เช้าถึงเที่ยง
2. ตอนบ่าย
3. ตอนเย็น
4. ตอนค่ำ

๔๑. อุโบสถศีลข้อที่ ๗ ให้ผู้สมาทานรักษางดเว้นการกระทำใด ?

1. เสพกาม
2. กินข้าวเย็น
3. เสริมสวย
4. นินทาชาวบ้าน

๔๒. การกระทำใด ไม่เป็นข้าศึกต่อการรักษาอุโบสถศีล ?

1. เล่นดนตรี
2. สวดสรภัญญะ
3. ร้องคาราโอเกะ
4. เต้นรำ

๔๓. กิริยาใด ไม่เป็นข้อห้ามในอุโบสถศีลข้อที่ ๗ ?

1. ฟังเทศน์
2. ฟ้อนรำ
3. ขับร้อง
4. ประโคม

๔๔. อุโบสถศีลข้อที่ ๘ บัญญัติเพื่อตัดความกังวลในเรื่องใด ?

1. การนั่งนอน
2. การดื่ม
3. การกิน
4. การพูดคุย

๔๕. ผู้รักษาอุโบสถ ควรเว้นที่นอนประเภทใด ?

1. ที่นอนสูงใหญ่
2. ที่นอนยัดนุ่น
3. ที่นอนยัดสำลี
4. ถูกทุกข้อ

๔๖. อุโบสถใด เปรียบได้กับคนรับจ้างเลี้ยงโค ?

1. โคปาลกอุโบสถ
2. นิคคัณฐอุโบสถ
3. อริยอุโบสถ
4. ปฏิชาครอุโบสถ

๔๗. อุโบสถใด เปรียบได้กับการรักษาอุโบสถของนักบวชนอกพระพุทธศาสนา ?

1. ปกติอุโบสถ
2. นิคคัณฐอุโบสถ
3. อริยอุโบสถ
4. นิพัทธอุโบสถ

๔๘. อุโบสถใด แสดงอานิสงส์ในการรักษาเป็นเกณฑ์ ?

1. ปกติอุโบสถ
2. ปาฏิหาริยอุโบสถ
3. อริยอุโบสถ
4. นิพัทธอุโบสถ

๔๙. อุโบสถใด เป็นการปฏิบัติตนตามพระอรหันต์ ?

1. ปกติอุโบสถ
2. โคปาลกอุโบสถ
3. อริยอุโบสถ
4. ปฏิชาครอุโบสถ

๕๐. การถืออุโบสถศีล จะได้รับอานิสงส์มากหรือน้อยขึ้นอยู่กับอะไร ?

1. สุขภาพ
2. อายุ
3. บุญบารมี
4. ความตั้งใจ