ปัญหาและเฉลยวิชาอุโบสถศีล (วินัย) ธรรมศึกษาชั้นโท ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป พ.ศ. ๒๕๖๑

๑. อุโบสถศีล เป็นการศึกษาเรื่องใด ?

  1. การรักษาศีล ๘
  2. การจำพรรษา
  3. การสร้างอุโบสถ
  4. ลัทธิประเพณี

๒. ข้อใด เป็นวัตถุประสงค์ของการถืออุโบสถศีล ?

  1. หยุดพักผ่อน
  2. สวดปาติโมกข์
  3. ทำอุโบสถกรรม
  4. ขัดเกลากิเลส

๓. ข้อใด เป็นเครื่องควบคุมความประพฤติทางกายวาจา ?

  1. ทาน
  2. ศีล
  3. สมาธิ
  4. ปัญญา

๔. อาการเช่นไร เรียกว่า รักษาศีล ?

  1. ละเมิดข้อห้าม
  2. ไม่พูดคุยกัน
  3. งดเว้นข้อห้าม
  4. ปฏิบัติธรรม

๕. อุโบสถศีลต่างจากศีล ๕ อย่างไร ?

  1. มีเวลารักษา
  2. ไม่มีเวลารักษา
  3. งดกินเนื้อสัตว์
  4. ถูกทุกข้อ

๖. ข้อใด เกี่ยวข้องกับการรักษาอุโบสถศีล ?

  1. กินมังสวิรัติ
  2. งดเนื้อสัตว์
  3. งดอาหารเย็น
  4. ถูกทุกข้อ

๗. ใครกราบทูลขอให้พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติอุโบสถศีล ?

  1. นางยโสธรา
  2. พระเจ้าพิมพิสาร
  3. นางวิสาขา
  4. พระอานนท์

๘. เจตนางดเว้นจากการล่วงละเมิดอุโบสถศีล เรียกว่าอะไร ?

  1. วิรัติ
  2. สังคหวัตถุ
  3. บุญกิริยาวัตถุ
  4. อิทธิบาท

๙. อุโบสถประเภทใด เทียบได้กับการอยู่จำพรรษาของพระภิกษุ ?

  1. ปกติอุโบสถ
  2. ปฏิชาครอุโบสถ
  3. ปาฏิหาริยอุโบสถ
  4. อริยอุโบสถ

๑๐. หากรักษาปฏิชาครอุโบสถในวัน ๘ ค่ำ วันรับจะเป็นวันกี่ค่ำ ?

  1. ๗ ค่ำ
  2. ๘ ค่ำ
  3. ๙ ค่ำ
  4. ๑๐ ค่ำ

๑๑. ข้อใด ไม่ใช่วันรักษาปกติอุโบสถ ?

  1. ๗ ค่ำ
  2. ๘ ค่ำ
  3. ๑๔ ค่ำ
  4. ๑๕ ค่ำ

๑๒. อุโบสถประเภทใด กำหนดเวลารักษาเป็นเกณฑ์ ?

  1. โคปาลกอุโบสถ
  2. นิพัทธอุโบสถ
  3. นิคคัณฐอุโบสถ
  4. อริยอุโบสถ

๑๓. อุโบสถประเภทใด กำหนดให้รักษาคราวละ ๓ วัน ?

  1. ปกติอุโบสถ
  2. ปฏิชาครอุโบสถ
  3. ปาฏิหาริยอุโบสถ
  4. อริยอุโบสถ

๑๔. ผู้นับถือพระรัตนตรัยเป็นสรณะ ต้องปฏิบัติตามข้อใด ?

  1. คำสอน
  2. ความเชื่อ
  3. ค่านิยม
  4. ความพึงพอใจ

๑๕. ข้อใด เป็นวัตถุประสงค์ของการนับถือพระรัตนตรัยเป็นสรณะ ?

  1. ได้นั่งใกล้
  2. ขอโชคลาภ
  3. ปรนนิบัติ
  4. เป็นที่พึ่งทางใจ

๑๖. เพราะเหตุใด พระรัตนตรัย จึงได้ชื่อว่าเป็นสรณะที่ปลอดภัย ?

  1. กำจัดทุกข์
  2. กำจัดภัย
  3. กำจัดเวร
  4. ถูกทุกข้อ

๑๗. คำว่า รักษาผู้ปฏิบัติไม่ให้ตกไปสู่ที่ชั่ว เป็นความหมายของข้อใด ?

  1. พระพุทธ
  2. พระธรรม
  3. พระสงฆ์
  4. ถูกทุกข้อ

๑๘. คำว่า สรณะ แปลว่าอะไร ?

  1. ที่พึ่งที่ระลึก
  2. ที่บูชา
  3. ที่ศักดิ์สิทธิ์
  4. ที่กราบไหว้

๑๙. เพราะเหตุใด พระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ จึงได้ชื่อว่า สรณะ ?

  1. เป็นที่พึ่งแก่ผู้นับถือ
  2. เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์
  3. เป็นที่บูชา
  4. ถูกทุกข้อ

๒๐. ข้อใด ไม่ใช่คุณของพระสงฆ์ ?

  1. เป็นผู้ปฏิบัติชอบ
  2. ช่วยกำจัดภัย
  3. เป็นเนื้อนาบุญ
  4. เป็นผู้ปฏิบัติตรง

๒๑. ใครประกาศคำสอนของพระพุทธเจ้าให้รู้จักบาปบุญคุณโทษ ?

  1. อาชีวก
  2. นิครนถ์
  3. ปริพาชก
  4. พระสงฆ์สาวก

๒๒. คำว่า อชฺช โภนฺโต ปกฺขสฺส ปณฺณรสีทิวโส … เป็นคำอะไร ?

  1. อาราธนาศีล
  2. ประกาศอุโบสถ
  3. รับสรณคมน์
  4. บูชาพระรัตนตรัย

๒๓. ขั้นตอนใด กำหนดให้ทำต่อจากประกาศอุโบสถ ?

  1. อาราธนาศีล
  2. สมาทานศีล
  3. รับสรณคมน์
  4. บูชาพระรัตนตรัย

๒๔. ข้อใด ไม่ใช่องค์ประกอบในการทำผิดอุโบสถศีลข้อที่ ๑ ?

  1. สัตว์มีชีวิต
  2. รู้ว่าสัตว์มีชีวิต
  3. จิตคิดจะฆ่า
  4. จิตคิดจะลัก

๒๕. อุโบสถศีลข้อที่ ๑ บัญญัติขึ้นเพื่อให้ผู้รักษาเป็นคนเช่นไร ?

  1. ไม่โหดร้าย
  2. ไม่หลอกลวง
  3. ไม่ทำมิจฉาชีพ
  4. ไม่ดูหมิ่นคู่ครอง

๒๖. ข้อใด ทำให้อุโบสถศีลข้อที่ ๑ ขาด ?

  1. สัตว์ตาย
  2. ลักของมาได้
  3. ยินดีในการเสพ
  4. คนอื่นเชื่อคำพูด

๒๗. อุโบสถศีลข้อที่ ๒ ให้ผู้สมาทานรักษางดเว้นการกระทำใด ?

  1. ฆ่าสัตว์
  2. ลักทรัพย์
  3. ล่วงประเวณี
  4. พูดเท็จ

๒๘. อุโบสถศีลข้อใด ขาดเพราะทำเองก็ได้ ใช้ให้คนอื่นทำก็ได้ ?

  1. ข้อ ๒
  2. ข้อ ๓
  3. ข้อ ๕
  4. ข้อ ๖

๒๙. ยากจนเข็ญใจไร้ที่พึ่ง เป็นโทษจากการล่วงละเมิดอุโบสถศีลข้อใด ?

  1. ข้อ ๒
  2. ข้อ ๔
  3. ข้อ ๕
  4. ข้อ ๘

๓๐. ทรัพย์ประเภทใด ไม่เป็นเหตุให้ผิดอุโบสถศีลข้อที่ ๒ ?

  1. ทรัพย์สินแผ่นดิน
  2. สังหาริมทรัพย์
  3. อสังหาริมทรัพย์
  4. อริยทรัพย์

๓๑. อุโบสถศีลข้อที่ ๓ ให้งดเว้นการกระทำผิดทางใด ?

  1. กาย
  2. วาจา
  3. ใจ
  4. ถูกทุกข้อ

๓๒. อุโบสถศีลข้อที่ ๓ บัญญัติขึ้นเพื่อระงับกิเลสใด ?

  1. ความโกรธ
  2. ความพยาบาท
  3. ความริษยา
  4. ความกำหนัด

๓๓. การพูดให้คลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง เรียกว่าอะไร ?

  1. ปาณาติบาต
  2. อทินนาทาน
  3. อพรหมจรรย์
  4. มุสาวาท

๓๔. อุโบสถศีลข้อที่ ๔ ให้งดเว้นการกระทำผิดทางใด ?

  1. กาย วาจา
  2. กาย ใจ
  3. วาจา ใจ
  4. กาย วาจา ใจ

๓๕. ขณะรักษาอุโบสถศีล ควรสนทนากันถึงเรื่องอะไร ?

  1. ครอบครัว
  2. การเมือง
  3. การทำมาหากิน
  4. การทำบุญ

๓๖. เครื่องดื่มประเภทใด ดื่มได้ในขณะรักษาอุโบสถศีล ?

  1. น้ำผลไม้
  2. น้ำผึ้ง
  3. น้ำอ้อย
  4. ถูกทุกข้อ

๓๗. ข้อใด คนรักษาศีล ๕ และคนรักษาอุโบสถศีลต้องงดเว้นเหมือนกัน ?

  1. กินอาหารค่ำ
  2. ดื่มสุรา
  3. ร้องเพลง
  4. เต้นรำ

๓๘. ข้อใด ท่านกล่าวว่าเป็นเหตุแห่งความประมาทในอุโบสถศีลข้อที่ ๕ ?

  1. เครื่องประดับ
  2. เครื่องดนตรี
  3. อาหาร
  4. น้ำเมา

๓๙. ข้อใด กล่าวถึงประโยชน์ของการรักษาอุโบสถศีลข้อที่ ๖ ได้ถูกต้อง ?

  1. เพื่อทรมานกิเลส
  2. เพื่อทรมานกาย
  3. เพื่อตัดกังวล
  4. ถูกทุกข้อ

๔๐. อุโบสถศีลข้อที่ ๖ กำหนดให้ผู้รักษาบริโภคอาหารในเวลาใด ?

  1. เช้าถึงเที่ยง
  2. ตอนบ่าย
  3. ตอนเย็น
  4. ตอนค่ำ

๔๑. อุโบสถศีลข้อที่ ๗ ให้ผู้สมาทานรักษางดเว้นการกระทำใด ?

  1. เสพกาม
  2. กินข้าวเย็น
  3. เสริมสวย
  4. นินทาชาวบ้าน

๔๒. การกระทำใด ไม่เป็นข้าศึกต่อการรักษาอุโบสถศีล ?

  1. เล่นดนตรี
  2. สวดสรภัญญะ
  3. ร้องคาราโอเกะ
  4. เต้นรำ

๔๓. กิริยาใด ไม่เป็นข้อห้ามในอุโบสถศีลข้อที่ ๗ ?

  1. ฟังเทศน์
  2. ฟ้อนรำ
  3. ขับร้อง
  4. ประโคม

๔๔. อุโบสถศีลข้อที่ ๘ บัญญัติเพื่อตัดความกังวลในเรื่องใด ?

  1. การนั่งนอน
  2. การดื่ม
  3. การกิน
  4. การพูดคุย

๔๕. ผู้รักษาอุโบสถ ควรเว้นที่นอนประเภทใด ?

  1. ที่นอนสูงใหญ่
  2. ที่นอนยัดนุ่น
  3. ที่นอนยัดสำลี
  4. ถูกทุกข้อ

๔๖. อุโบสถใด เปรียบได้กับคนรับจ้างเลี้ยงโค ?

  1. โคปาลกอุโบสถ
  2. นิคคัณฐอุโบสถ
  3. อริยอุโบสถ
  4. ปฏิชาครอุโบสถ

๔๗. อุโบสถใด เปรียบได้กับการรักษาอุโบสถของนักบวชนอกพระพุทธศาสนา ?

  1. ปกติอุโบสถ
  2. นิคคัณฐอุโบสถ
  3. อริยอุโบสถ
  4. นิพัทธอุโบสถ

๔๘. อุโบสถใด แสดงอานิสงส์ในการรักษาเป็นเกณฑ์ ?

  1. ปกติอุโบสถ
  2. ปาฏิหาริยอุโบสถ
  3. อริยอุโบสถ
  4. นิพัทธอุโบสถ

๔๙. อุโบสถใด เป็นการปฏิบัติตนตามพระอรหันต์ ?

  1. ปกติอุโบสถ
  2. โคปาลกอุโบสถ
  3. อริยอุโบสถ
  4. ปฏิชาครอุโบสถ

๕๐. การถืออุโบสถศีล จะได้รับอานิสงส์มากหรือน้อยขึ้นอยู่กับอะไร ?

  1. สุขภาพ
  2. อายุ
  3. บุญบารมี
  4. ความตั้งใจ