ปัญหาและเฉลยวิชาอุโบสถศีล (วินัย) ธรรมศึกษาชั้นโท ระดับมัธยมศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๑

๑. อุโบสถศีล บัญญัติขึ้นสำหรับใคร ?

1. ภิกษุ
2. ภิกษุณี
3. คนทั่วไป
4. อุบาสก อุบาสิกา

๒. กิริยาเช่นไร เรียกว่ารักษาอุโบสถศีล ?

1. ถือศีลกินเจ
2. ปิดวาจาไม่สนทนา
3. งดเว้นข้อห้าม
4. งดเหล้าเข้าพรรษา

๓. การถืออุโบสถนอกพุทธกาล เน้นวิธีรักษาในเรื่องใด ?

1. อดอาหาร
2. ถือสรณคมน์
3. ถือศีล ๘
4. รักษาตามกาล

๔. ข้อใด ไม่เกี่ยวข้องกับอุโบสถนอกพุทธกาล ?

1. งดอาหาร
2. บำเพ็ญตบะ
3. สรณคมน์
4. ถือตามกาล

๕. อุโบสถในพระพุทธศาสนา ทรงบัญญัติไว้กี่สิกขาบท ?

1. ๕ สิกขาบท
2. ๘ สิกขาบท
3. ๑๐ สิกขาบท
4. ๑๒ สิกขาบท

๖. ข้อใด กล่าวถึงอุโบสถศีลได้ถูกต้อง ?

1. กินมังสวิรัติ
2. ไม่กินเนื้อสัตว์ใหญ่
3. งดอาหารเย็น
4. ถูกทุกข้อ

๗. อุโบสถประเภทใด คนนิยมสมาทานรักษาในวันพระ ?

1. ปฏิชาครอุโบสถ
2. ปกติอุโบสถ
3. ปาฏิหาริยอุโบสถ
4. ถูกทุกข้อ

๘. อุโบสถประเภทใด กำหนดให้รักษาวันหนึ่งคืนหนึ่ง ?

1. ปกติอุโบสถ
2. ปฏิชาครอุโบสถ
3. ปาฏิหาริยอุโบสถ
4. นิพัทธอุโบสถ

๙. อุโบสถประเภทใด กำหนดให้รักษาคราวละ ๓ วัน ?

1. โคปาลกอุโบสถ
2. ปฏิชาครอุโบสถ
3. อริยอุโบสถ
4. นิพัทธอุโบสถ

๑๐. นิพัทธอุโบสถ มีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าอะไร ?

1. ปาฏิหาริยอุโบสถ
2. โคปาลกอุโบสถ
3. อริยอุโบสถ
4. นิคคัณฐอุโบสถ

๑๑. อุโบสถประเภทใด กำหนดให้รักษาได้ยาวนานถึง ๔ เดือน ?

1. โคปาลกอุโบสถ
2. ปาฏิหาริยอุโบสถ
3. ปกติอุโบสถ
4. อริยอุโบสถ

๑๒. คำว่า ธมฺมํ สรณํ คจฺฉามิ กล่าวถึงพระรัตนตรัยใด ?

1. พระพุทธเจ้า
2. พระธรรม
3. พระสงฆ์
4. ถูกทุกข้อ

๑๓. คำว่า พุทธะ มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. ผู้รู้แจ้งโลก
2. ผู้อดทน
3. ผู้สิ้นกิเลส
4. ผู้ตรัสรู้

๑๔. ข้อใด ไม่ใช่สาเหตุของการขาดสรณคมน์ ?

1. ความตาย
2. ทำร้ายพระศาสดา
3. ความเมา
4. นับถือศาสดาอื่น

๑๕. คำว่า สรณะ หมายถึงอะไร ?

1. ไตรลักษณ์
2. ไตรรัตน์
3. ไตรสิกขา
4. ไตรมาส

๑๖. ข้อใด ไม่มีโทษเพราะขาดสรณคมน์ ?

1. ตาย
2. ทำร้ายพระศาสดา
3. นับถือศาสดาอื่น
4. ถูกทุกข้อ

๑๗. คำว่า รักษาผู้ปฏิบัติไม่ให้ตกไปสู่ที่ชั่ว เป็นคุณพระรัตนตรัยใด ?

1. พระพุทธ
2. พระธรรม
3. พระสงฆ์
4. ไม่มีข้อถูก

๑๘. คำว่า สามีจิปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ กล่าวเพื่อระลึกถึงพระรัตนตรัยใด ?

1. พระพุทธเจ้า
2. พระธรรม
3. พระสงฆ์
4. ถูกทุกข้อ

๑๙. การติเตียนพระรัตนตรัย ทำให้ไตรสรณคมน์เป็นอย่างไร ?

1. บกพร่อง
2. เศร้าหมอง
3. ด่างพร้อย
4. ขาดลงทันที

๒๐. การขาดสรณคมน์ ย่อมไม่เกิดขึ้นในบุคคลประเภทใด ?

1. พระโสดาบัน
2. อุบาสก
3. อุบาสิกา
4. บุคคลทั่วไป

๒๑. คำว่า ปาณะ ในปาณาติบาตนั้น หมายถึงข้อใด ?

1. สัตว์มีชีวิต
2. สัตว์ไม่มีชีวิต
3. อสุรกาย
4. เปรต

๒๒. อุโบสถศีลข้อที่ ๑ บัญญัติขึ้นเพื่อให้งดเว้นเรื่องใด ?

1. ฆ่าสัตว์
2. ลักทรัพย์
3. เสพกาม
4. ดื่มสุรา

๒๓. ข้อใด ทำให้การรักษาอุโบสถศีลข้อที่ ๑ ขาด ?

1. สัตว์ตาย
2. ลักของมาได้
3. ยินดีในการเสพ
4. คนอื่นเข้าใจคำพูด

๒๔. คำสั่งใด เป็นองค์ประกอบการล่วงละเมิดอุโบสถศีลข้อที่ ๑ ?

1. สั่งให้พูดปด
2. สั่งให้ลัก
3. สั่งให้ปล้น
4. สั่งให้ฆ่า

๒๕. ข้อใด เป็นโทษจากการล่วงละเมิดอุโบสถศีลข้อที่ ๑ ?

1. อายุสั้น
2. เสียทรัพย์
3. เสียสติ
4. ขาดความเชื่อถือ

๒๖. อุโบสถศีลข้อที่ ๒ บัญญัติขึ้นเพื่อให้งดเว้นเรื่องใด ?

1. ฆ่าสัตว์
2. กินอาหารค่ำ
3. ร้องเพลง
4. ลักทรัพย์

๒๗. คำสั่งใด เป็นการล่วงละเมิดอุโบสถศีลข้อที่ ๒ ?

1. สั่งให้พูดปด
2. สั่งให้ลักขโมย
3. สั่งให้ทำร้าย
4. สั่งให้ฆ่า

๒๘. ข้อใด ทำให้การรักษาอุโบสถศีลข้อที่ ๒ ขาด ?

1. สัตว์ตาย
2. แต่งกายสวยงาม
3. กลืนอาหารลงคอ
4. ลักของมาได้

๒๙. ข้อใด เป็นโทษจากการล่วงละเมิดอุโบสถศีลข้อที่ ๒ ?

1. อายุสั้น
2. สุขภาพไม่แข็งแรง
3. เสื่อมทรัพย์
4. เกิดโรคภัย

๓๐. อุโบสถศีลข้อที่ ๒ สอนให้เห็นความสำคัญเรื่องใด ?

1. ทรัพย์สิน
2. ชีวิต
3. ความอดทน
4. ความซื่อสัตย์

๓๑. อุโบสถศีลข้อที่ ๓ บัญญัติขึ้นเพื่อให้งดเว้นเรื่องใด ?

1. เสพกาม
2. เต้นรำ
3. ร้องเพลง
4. แต่งตัว

๓๒. ข้อใด ทำให้การรักษาอุโบสถศีลข้อที่ ๓ ขาด ?

1. คนอื่นเข้าใจคำพูด
2. สัตว์ตาย
3. ยินดีในการเสพ
4. ลักของมาได้

๓๓. อุโบสถศีลข้อที่ ๓ มุ่งให้คนละกิเลสใด ?

1. มานะ
2. ราคะ
3. โทสะ
4. ทิฏฐิ

๓๔. อสัทธรรมอันเป็นข้าศึกแก่พรหมจรรย์ คือข้อใด ?

1. ร่วมประเวณี
2. ความตาย
3. ความแก่
4. ความพลัดพราก

๓๕. อุโบสถศีลข้อที่ ๔ บัญญัติขึ้นเพื่อให้งดเว้นเรื่องใด ?

1. ฆ่าสัตว์
2. อาหารเย็น
3. กล่าวเท็จ
4. ลักทรัพย์

๓๖. อุโบสถศีลข้อที่ ๔ สอนให้เห็นความสำคัญเรื่องใด ?

1. ความซื่อสัตย์
2. ความอดทน
3. ชีวิต
4. ทรัพย์สิน

๓๗. ข้อใด เป็นโทษจากการล่วงละเมิดอุโบสถศีลข้อที่ ๔ ?

1. เสียโฉม
2. เสียทรัพย์
3. ขาดความเชื่อถือ
4. ก่อศัตรู

๓๘. ผู้รักษาอุโบสถศีล ไม่ควรกล่าววาจาเช่นไร ?

1. ติฉิน
2. นินทา
3. ว่าร้าย
4. ถูกทุกข้อ

๓๙. ข้อใด ผู้รักษาศีล ๕ และอุโบสถศีลงดเว้นเหมือนกัน ?

1. งดแต่งตัว
2. งดร้องเพลง
3. งดเต้นรำ
4. งดดื่มสุรา

๔๐. ข้อใด ทำให้อุโบสถศีลข้อที่ ๕ ขาด ?

1. ดื่มสุรา
2. ทำให้สัตว์ตาย
3. เสพกาม
4. ลักทรัพย์

๔๑. ผู้สมาทานรักษาอุโบสถศีล ต้องงดเครื่องดื่มประเภทใด ?

1. น้ำชา
2. กาแฟ
3. สุรา
4. น้ำอ้อย

๔๒. คำว่า วิกาล ในอุโบสถศีลข้อที่ ๖ หมายถึงเวลาใด ?

1. เช้า
2. สาย
3. ก่อนเที่ยงวัน
4. หลังเที่ยงวันไปแล้ว

๔๓. อุโบสถศีลข้อที่ ๖ บัญญัติขึ้นเพื่อให้งดเว้นเรื่องใด ?

1. เสพกาม
2. อาหารเย็น
3. ร้องเพลง
4. เต้นรำ

๔๔. ผู้รักษาอุโบสถศีล ควรบริโภคอาหารในช่วงเวลาใด ?

1. เช้าถึงเที่ยง
2. หลังเที่ยง
3. บ่ายถึงเย็น
4. กลางคืน

๔๕. อุโบสถศีลข้อที่ ๗ บัญญัติขึ้นเพื่อตัดกังวลในเรื่องใด ?

1. การบริโภค
2. การแต่งตัว
3. การนั่งนอน
4. การสนทนา

๔๖. ข้อใด เป็นโทษจากการล่วงละเมิดอุโบสถศีลข้อที่ ๗ ?

1. ก่อศัตรู
2. เสียทรัพย์
3. อายุสั้น
4. ทำให้ยินดีในกามคุณ

๔๗. อุโบสถศีลข้อที่ ๘ บัญญัติขึ้นเพื่อตัดกังวลในเรื่องใด ?

1. การบริโภค
2. การแต่งตัว
3. การนั่งนอน
4. การสนทนา

๔๘. อุโบสถใด เปรียบได้กับการรักษาอุโบสถของนักบวชนอกพระพุทธศาสนา ?

1. ปกติอุโบสถ
2. นิคคัณฐอุโบสถ
3. อริยอุโบสถ
4. นิพัทธอุโบสถ

๔๙. อุโบสถประเภทใด ผู้สมาทานรักษาได้รับอานิสงส์มากที่สุด ?

1. โคปาลกอุโบสถ
2. นิคคัณฐอุโบสถ
3. อริยอุโบสถ
4. ปฏิชาครอุโบสถ

๕๐. อุโบสถศีลประเภทใด มีอาการเหมือนคนรับจ้างเลี้ยงโค ?

1. โคปาลกอุโบสถ
2. ปฏิชาครอุโบสถ
3. ปกติอุโบสถ
4. นิพัทธอุโบสถ