ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นโท ระดับมัธยมศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๑

๑. กิเลสอันเป็นเหตุให้ใคร่ เรียกว่าอะไร ?

1. กามคุณ
2. กิเลสกาม
3. วัตถุกาม
4. กามฉันทะ

๒. สิ่งที่น่าปรารถนาน่าพอใจ เรียกว่าอะไร ?

1. กามสังโยชน์
2. กิเลสกาม
3. วัตถุกาม
4. กามฉันทะ

๓. ความไม่มีโรคเป็นลาภอันประเสริฐ จัดเป็นสุขประเภทใด ?

1. กายิกสุข
2. เจตสิกสุข
3. สามิสสุข
4. นิรามิสสุข

๔. ข้อใด เป็นเหตุให้เกิดเจตสิกสุข สุขทางใจ ?

1. รู้จักพอเพียง
2. มีการงานดี
3. มีทรัพย์มาก
4. มีตำแหน่งสูง

๕. รูปสวยเสียงไพเราะ ก่อให้เกิดไฟกิเลสประเภทใด ?

1. ไฟราคะ
2. ไฟโทสะ
3. ไฟโมหะ
4. ไฟริษยา

๖. คนที่ถูกไฟโทสะแผดเผา มักมีอาการเช่นไร ?

1. โกรธง่าย
2. หงุดหงิดง่าย
3. อารมณ์ร้อน
4. ถูกทุกข้อ

๗. คนที่ไม่รู้จักบุญคุณพ่อแม่ เพราะถูกไฟกิเลสชนิดใดแผดเผา ?

1. ไฟราคะ
2. ไฟโทสะ
3. ไฟโมหะ
4. ไฟตัณหา

๘. ความเป็นใหญ่ ใครๆ ก็ชอบ ถืออะไรเป็นใหญ่จึงจะดี ?

1. ถือตน
2. ถือเสียงข้างมาก
3. ถือประชาชน
4. ถือธรรมะ

๙. ปัจจุบันประเทศส่วนใหญ่ใช้หลักอธิปไตยใด ปกครองประเทศ ?

1. อัตตาธิปไตย
2. โลกาธิปไตย
3. ธัมมาธิปไตย
4. อนาธิปไตย

๑๐. คำว่า ทำตามใจคือไทยแท้ จัดเข้าในอธิปไตยใด ?

1. อัตตาธิปไตย
2. โลกาธิปไตย
3. ธัมมาธิปไตย
4. ประชาธิปไตย

๑๑. ประชาธิปไตยที่แท้จริงมุ่งประโยชน์เพื่อใคร ?

1. คนร่ำรวย
2. คนยากจน
3. คนมีอำนาจ
4. ทุกๆ คน

๑๒. ญาณ ๓ มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. สมาธิชั้นสูง
2. การบรรลุธรรม
3. ปัญญาหยั่งรู้
4. อิทธิฤทธิ์

๑๓. ความทะยานอยาก หมายถึงข้อใด ?

1. ราคะ
2. โทสะ
3. โมหะ
4. ตัณหา

๑๔. อยากกินอาหารรสอร่อยๆ จัดเป็นตัณหาประเภทใด ?

1. กามตัณหา
2. ภวตัณหา
3. วิภวตัณหา
4. ถูกทุกข้อ

๑๕. อยากอยู่ในตำแหน่งนานๆ จัดเป็นตัณหาประเภทใด ?

1. กามตัณหา
2. ภวตัณหา
3. วิภวตัณหา
4. ถูกทุกข้อ

๑๖. การเวียนว่ายตายเกิด หมายถึงข้อใด ?

1. วัฏฏะ
2. จุติ
3. ปฏิสนธิ
4. อุบัติ

๑๗. พระอริยบุคคลใด ตัดการเวียนว่ายตายเกิดได้ ?

1. พระโสดาบัน
2. พระสกทาคามี
3. พระอนาคามี
4. พระอรหันต์

๑๘. อะไร เป็นเหตุให้ทำกรรม ?

1. กิเลส
2. กรรม
3. วิบาก
4. ตัณหา

๑๙. ในอปัสเสนธรรม เมื่อพิจารณาแล้วควรปฏิบัติอย่างไร ?

1. อดกลั้น
2. เว้น
3. บรรเทา
4. ถูกทุกข้อ

๒๐. ข้อใด ไม่ใช่วิธีปฏิบัติในอปัสเสนธรรม ?

1. อดกลั้น
2. รู้แจ้ง
3. บรรเทา
4. เสพ

๒๑. วิธีแผ่เมตตาที่ถูกต้อง ควรเริ่มที่ใคร ?

1. ตนเอง
2. มิตร
3. ศัตรู
4. สรรพสัตว์

๒๒. ขอให้สรรพสัตว์พ้นจากทุกข์เถิด เป็นการเจริญอัปปมัญญาใด ?

1. เมตตา
2. กรุณา
3. มุทิตา
4. อุเบกขา

๒๓. สัตว์ทั้งหลายมีกรรมเป็นของของตน เป็นการเจริญอัปปมัญญาใด ?

1. เมตตา
2. กรุณา
3. มุทิตา
4. อุเบกขา

๒๔. อาวาสมัจฉริยะ มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. หวงที่อยู่
2. หวงสกุล
3. หวงลาภ
4. หวงวรรณะ

๒๕. คนที่ไม่ถือชาติชั้นวรรณะ แสดงว่าไม่มีมัจฉริยะใด ?

1. กุลมัจฉริยะ
2. ลาภมัจฉริยะ
3. วัณณมัจฉริยะ
4. ธัมมมัจฉริยะ

๒๖. คนที่กลัวคนอื่นจะได้ดีกว่า ชื่อว่ามีความตระหนี่ในเรื่องอะไร ?

1. ตระกูล
2. ที่อยู่
3. วรรณะ
4. ลาภ

๒๗. ธัมมมัจฉริยะ มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. หวงวิชา
2. หวงสกุล
3. หวงลาภ
4. หวงวรรณะ

๒๘. อกุศลธรรมที่ครอบงำจิตไม่ให้ก้าวขึ้นสู่ธรรมชั้นสูงขึ้นไป ตรงกับข้อใด ?

1. มัจฉริยะ
2. นิวรณ์
3. ตัณหา
4. มาร

๒๙. รูป เสียง กลิ่น รส ที่น่าชอบใจ ก่อให้เกิดนิวรณ์ใด ?

1. กามฉันทะ
2. พยาบาท
3. ถีนมิทธะ
4. วิจิกิจฉา

๓๐. คนเป็นโรคซึมเศร้า เพราะจิตถูกนิวรณ์ใดครอบงำ ?

1. พยาบาท
2. ถีนมิทธะ
3. อุทธัจจกุกกุจจะ
4. วิจิกิจฉา

๓๑. คนที่มีความสงสัยในเรื่องบาปบุญ เพราะจิตถูกนิวรณ์ใดครอบงำ ?

1. กามฉันทะ
2. พยาบาท
3. ถีนมิทธะ
4. วิจิกิจฉา

๓๒. ข้อใด กล่าวความหมายของเวทนาได้ชัดเจนที่สุด ?

1. ความรู้สึก
2. ความเจ็บปวด
3. ความสงสาร
4. ความเห็นใจ

๓๓. ความสบายใจ มีความหมายตรงกับเวทนาใด ?

1. สุขเวทนา
2. ทุกขเวทนา
3. โสมนัสเวทนา
4. อุเบกขาเวทนา

๓๔. อาการที่ไม่ดีใจเสียใจ มีความหมายตรงกับเวทนาใด ?

1. สุขเวทนา
2. ทุกขเวทนา
3. โสมนัสเวทนา
4. อุเบกขาเวทนา

๓๕. ความสบายกาย มีความหมายตรงกับเวทนาใด ?

1. สุขเวทนา
2. ทุกขเวทนา
3. โสมนัสเวทนา
4. อุเบกขาเวทนา

๓๖. คำว่า จริต เรียกอีกอย่างหนึ่งว่าอย่างไร ?

1. วิตก
2. จริยา
3. วิจาร
4. วิพากย์

๓๗. จริตของมนุษย์ในโลกนี้ แบ่งได้เป็นกี่ประเภท ?

1. ๒ ประเภท
2. ๔ ประเภท
3. ๖ ประเภท
4. ๘ ประเภท

๓๘. คนที่เชื่อง่ายไร้เหตุผล เป็นคนจริตใด ?

1. โทสจริต
2. วิตักกจริต
3. สัทธาจริต
4. พุทธิจริต

๓๙. คนที่เชื่อง่ายไร้เหตุผล ควรแก้ด้วยการเจริญกัมมัฏฐานใด ?

1. อสุภกัมมัฏฐาน
2. เมตตา
3. มรณัสสติ
4. อนุสสติ

๔๐. คนมีความรู้ชอบใช้เหตุผล เป็นลักษณะของคนจริตใด ?

1. วิตักกจริต
2. โทสจริต
3. สัทธาจริต
4. พุทธิจริต

๔๑. อปริหานิยธรรม เป็นหลักธรรมส่งเสริมประเทศชาติในเรื่องใด ?

1. ความสามัคคี
2. ความมั่นคง
3. ความทันสมัย
4. ความร่ำรวย

๔๒. ข้อใด เป็นหลักอปริหานิยธรรม ?

1. หมั่นประชุม
2. เคารพผู้ใหญ่
3. ไม่บังคับสตรี
4. ถูกทุกข้อ

๔๓. พระสงฆ์ในสังฆคุณ ๙ หมายถึงพระสงฆ์ในข้อใด ?

1. สมมติสงฆ์
2. อริยสงฆ์
3. พระอนาคามี
4. พระอรหันต์

๔๔. สังฆคุณบทว่า สุปฏิปนฺโน มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. ปฏิบัติดี
2. ปฏิบัติตรง
3. ปฏิบัติเป็นธรรม
4. ปฏิบัติสมควร

๔๕. พระสงฆ์ปฏิบัติอย่างไร ชื่อว่าเป็นเนื้อนาบุญของโลก ?

1. ปฏิบัติดี
2. ปฏิบัติตรง
3. ปฏิบัติเป็นธรรม
4. ถูกทุกข้อ

๔๖. สังฆคุณบทว่า ทกฺขิเณยฺโย มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. ควรคำนับ
2. ควรต้อนรับ
3. ควรของทำบุญ
4. ควรกราบไหว้

๔๗. ในพระพุทธศาสนา คนมีบารมี หมายถึงใคร ?

1. คนมีอำนาจ
2. คนมีวาสนา
3. คนมีบริวาร
4. คนมีคุณธรรมสูง

๔๘. ในบารมี ๑๐ บารมีใดเป็นข้อแรก ?

1. ศีล
2. เนกขัมม์
3. ปัญญา
4. ทาน

๔๙. ในบารมี ๑๐ พระมหาชนก ทรงบำเพ็ญบารมีใด ?

1. ทาน
2. วิริยะ
3. ขันติ
4. สัจจะ

๕๐. คนที่ตั้งใจแน่วแน่ จะไม่เสพสิ่งเสพย์ติด ชื่อว่าบำเพ็ญบารมีใด ?

1. ศีล
2. ขันติ
3. อธิษฐาน
4. อุเบกขา