ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม นักธรรมชั้นตรี พ.ศ. 2562

ถาม โลกเดือดร้อนวุ่นวายในปัจจุบันนี้ เพราะขาดธรรมอะไร ?

ตอบ เพราะขาดธรรมคุ้มครองโลก 2 อย่าง คือ

  1. หิริ ความละอายบาป
  2. โอตตัปปะ ความกลัวบาป

ถาม คนที่ทำอะไรมักพลั้งพลาด เพราะขาดธรรมอะไร ?

ตอบ เพราะขาดสติ ความระลึกได้ก่อนแต่จะทำ และขาดสัมปชัญญะ ความรู้ตัวในขณะทำ ฯ


ถาม บุพพการีและกตัญญูกตเวทีได้แก่บุคคลเช่นไร ?

ตอบ

  • บุพพการี ได้แก่ บุคคลผู้ทำอุปการะก่อน
  • กตัญญูกตเวที ได้แก่ บุคคลผู้รู้อุปการะที่ผู้อื่นทำแก่ตนแล้วทำตอบแทน

ถาม สิ่งเป็นที่ตั้งแห่งการบำเพ็ญบุญเรียกว่าอะไร ? โดยย่อมีอะไรบ้าง ?

ตอบ เรียกว่า บุญกิริยาวัตถุ ฯ โดยย่อมี 3 คือ

  1. ทานมัย บุญสำเร็จด้วยการบริจาคทาน
  2. สีลมัย บุญสำเร็จด้วยการรักษาศีล
  3. ภาวนามัย บุญสำเร็จด้วยการเจริญภาวนา

ถาม รัตนะ 3 มีอะไรบ้าง ? รัตนะ 3 นั้น มีคุณอย่างไร ?

ตอบ รัตนะ 3 มี พระพุทธ 1 พระธรรม 1 พระสงฆ์ 1 ฯ มีคุณอย่างนี้ คือ

  1. พระพุทธเจ้ารู้ดีรู้ชอบด้วยพระองค์เองก่อนแล้วสอนผู้อื่นให้รู้ตาม
  2. พระธรรมย่อมรักษาผู้ปฏิบัติไม่ให้ตกไปในที่ชั่ว
  3. พระสงฆ์ปฏิบัติชอบตามคำสอนของพระพุทธเจ้าแล้วสอนผู้อื่นให้กระทำตาม

ถาม ผู้ที่ทำงานไม่สำเร็จผลตามที่มุ่งหมายเพราะขาดคุณธรรมอะไรบ้าง ?

ตอบ เพราะขาดอิทธิบาท คือ คุณเครื่องให้สำเร็จความประสงค์ 4 อย่าง คือ

  1. ฉันทะ พอใจรักใคร่ในสิ่งนั้น
  2. วิริยะ เพียรประกอบสิ่งนั้น
  3. จิตตะ เอาใจฝักใฝ่ในสิ่งนั้นไม่วางธุระ
  4. วิมังสา หมั่นตริตรองพิจารณาเหตุผลในสิ่งนั้น

ถาม กรรมที่เป็นบาปหนักที่สุด มีชื่อเรียกว่าอะไร ? คืออะไรบ้าง ?

ตอบ กรรมที่เป็นบาปหนักที่สุด มีชื่อเรียกว่า อนันตริยกรรม ฯ คือ

  1. มาตุฆาต ฆ่ามารดา
  2. ปิตุฆาต ฆ่าบิดา
  3. อรหันตฆาต ฆ่าพระอรหันต์
  4. โลหิตุปบาท ทำร้ายพระพุทธเจ้าจนถึงยังพระโลหิตให้ห้อขึ้นไป
  5. สังฆเภท ยังสงฆ์ให้แตกจากกัน

คิหิปฏิบัติ

ถาม ผู้หวังประโยชน์ปัจจุบันจะต้องปฏิบัติอย่างไรจึงจะได้สมหวัง ?

ตอบ ต้องปฏิบัติตามหลักทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ 4 ประการ คือ

  1. อุฏฐานสัมปทา ถึงพร้อมด้วยความหมั่น ในการประกอบกิจการงาน ในการศึกษาเล่าเรียน ในการทำธุระหน้าที่ของตน
  2. อารักขสัมปทา ถึงพร้อมด้วยการรักษาทั้งทรัพย์และการงานไม่ให้เสื่อมไป
  3. กัลยาณมิตตตา ความมีเพื่อนเป็นคนดี ไม่คบคนชั่ว
  4. สมชีวิตา ความเลี้ยงชีวิตตามสมควรแก่กำลังทรัพย์ที่หาได้

ถาม อบายมุข คืออะไร ? ดื่มน้ำเมามีโทษอย่างไรบ้าง ?

ตอบ อบายมุข คือ เหตุเครื่องฉิบหาย ฯ ดื่มน้ำเมามีโทษ 6 อย่าง คือ

  1. เสียทรัพย์
  2. ก่อการทะเลาะวิวาท
  3. เกิดโรค
  4. ถูกติเตียน
  5. ไม่รู้จักอาย
  6. ทอนกำลังปัญญา

ถาม ความสุขของผู้ครองเรือนตามหลักพระพุทธศาสนาเกิดมาจากเหตุอะไรบ้าง ?

ตอบ เกิดจากเหตุ 4 อย่าง คือ

  1. สุขเกิดแต่ความมีทรัพย์
  2. สุขเกิดแต่การจ่ายทรัพย์บริโภค
  3. สุขเกิดแต่ความไม่ต้องเป็นหนี้
  4. สุขเกิดแต่ประกอบการงานที่ปราศจากโทษ