ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม  นักธรรมชั้นตรี พ.ศ. 2558

ถาม บุพพการี และ กตัญญูกตเวที หมายถึงบุคคลเช่นไร ?

ตอบ บุพพการี หมายถึงบุคคลผู้ทำอุปการะก่อน กตัญญูกตเวที หมายถึงบุคคลผู้รู้อุปการะที่ท่านทำแล้ว และ ตอบแทน ฯ


ถาม พระธรรม คืออะไร ? มีคุณต่อผู้ปฏิบัติอย่างไร ?

ตอบ พระธรรม คือคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ฯ มีคุณ คือย่อมรักษาผู้ปฏิบัติไม่ให้ตกไปในที่ชั่ว ฯ


ถาม บุญกิริยาวัตถุ คืออะไร ? โดยย่อมีเท่าไร ? อะไรบ้าง ?

ตอบ คือสิ่งเป็นที่ตั้งแห่งการบำเพ็ญบุญ ฯ มี 3 ฯ คือ

  1. ทานมัย บุญสำเร็จด้วยการบริจาคทาน
  2. สีลมัย บุญสำเร็จด้วยการรักษาศีล
  3. ภาวนามัย บุญสำเร็จด้วยการเจริญภาวนา

ถาม ธรรมดุจล้อรถนำไปสู่ความเจริญ เรียกว่าอะไร ? จงบอกมาสัก 2 ข้อ

ตอบ เรียกว่า จักร ฯ ได้แก่ (เลือกตอบเพียง 2 ข้อ)

  1. ปฏิรูปเทสวาสะ อยู่ในประเทศอันสมควร
  2. สัปปุริสูปัสสยะ คบสัตบุรุษ
  3. อัตตสัมมาปณิธิ ตั้งตนไว้ชอบ
  4. ปุพเพกตปุญญตา ความเป็นผู้ได้ทำความดีไว้ในปางก่อน

ถาม บุคคลผู้รักษาความยุติธรรมไว้ได้ ควรเว้นจากธรรมอะไร ? ธรรมนั้นมีอะไรบ้าง ?

ตอบ ควรเว้นจากอคติ 4 ฯ อคติ 4 นั้น ประกอบด้วย

  1. ความลำเอียงเพราะรักใคร่กัน เรียกว่า ฉันทาคติ
  2. ความลำเอียงเพราะไม่ชอบกัน เรียกว่า โทสาคติ
  3. ความลำเอียงเพราะเขลา เรียกว่า โมหาคติ
  4. ความลำเอียงเพราะกลัว เรียกว่า ภยาคติ

ถาม กรรมอันเป็นบาปหนักที่สุด ห้ามสวรรค์ ห้ามนิพพาน คือกรรมอะไร ? จงยกตัวอย่างสัก 3 ข้อ

ตอบ คืออนันตริยกรรม ฯ มี (เลือกตอบเพียง 3 ข้อ)

  1. มาตุฆาต ฆ่ามารดา
  2. ปิตุฆาต ฆ่าบิดา
  3. อรหันตฆาต ฆ่าพระอรหันต์
  4. โลหิตุปบาท ทำร้ายพระพุทธเจ้าจนถึงยังพระโลหิตให้ห้อขึ้นไป
  5. สังฆเภท ยังสงฆ์ให้แตกจากกัน

ถาม อานิสงส์แห่งการฟังธรรม มีอะไรบ้าง ?

ตอบ อานิสงส์แห่งการฟังธรรม มี

  1. ผู้ฟังธรรมย่อมได้ฟังสิ่งที่ยังไม่เคยฟัง
  2. สิ่งใดได้เคยฟังแล้ว แต่ไม่เข้าใจชัด ย่อมเข้าใจสิ่งนั้นชัด
  3. บรรเทาความสงสัยเสียได้
  4. ทำความเห็นให้ถูกต้องได้
  5. จิตของผู้ฟังย่อมผ่องใส

คิหิปฏิบัติ

ถาม ธรรม 4 ประการ ที่เป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูลเพื่อสุขในปัจจุบัน เรียกว่าอะไร ? มีอะไรบ้าง ?

ตอบ เรียกว่า ทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ ฯ มี

  1. อุฏฐานสัมปทา ถึงพร้อมด้วยความหมั่นในการประกอบกิจอันควร
  2. อารักขสัมปทา ถึงพร้อมด้วยการรักษา ทั้งทรัพย์และการงานของตน ไม่ให้เสื่อมไป
  3. กัลยาณมิตตตา ความมีเพื่อนเป็นคนดี ไม่คบคนชั่ว
  4. สมชีวิตา ความเลี้ยงชีวิตตามสมควรแก่กำลังทรัพย์ที่หาได้

ถาม มิตรมีหลายจำพวก อยากทราบว่ามิตรแท้ 4 จำพวกมีอะไรบ้าง ?

ตอบ มิตรแท้ 4 จำพวก มี

  1. มิตรมีอุปการะ
  2. มิตรร่วมสุขร่วมทุกข์
  3. มิตรแนะประโยชน์
  4. มิตรมีความรักใคร่

ถาม บุตรธิดาพึงปฏิบัติต่อมารดาบิดาอย่างไร ?

ตอบ บุตรธิดาพึงปฏิบัติต่อมารดาบิดาอย่างนี้

  1. ท่านได้เลี้ยงมาแล้ว เลี้ยงท่านตอบ
  2. ทำกิจของท่าน
  3. ดำรงวงศ์สกุล
  4. ประพฤติตนให้เป็นคนควรรับทรัพย์มรดก
  5. เมื่อท่านล่วงลับไปแล้ว ทำบุญอุทิศให้ท่าน