ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป พ.ศ. ๒๕๖๖

๑. นิพพิทา หมายถึงความหน่ายในอะไรด้วยปัญญา ?

1. เบญจขันธ์
2. รูป
3. เวทนา
4. สังขาร

๒. ในส่วนปรมัตถปฏิปทา โลกหมายถึงอะไร ?

1. แผ่นดินและหมู่สัตว์
2. แผ่นดิน
3. หมู่สัตว์
4. ที่อยู่อาศัย

๓. อาการที่เรียกว่าผู้หมกอยู่ในโลก เป็นอย่างไร ?

1. เพลิดเพลิน
2. ระเริงหลง
3. ติดสิ่งล่อใจ
4. ถูกทุกข้อ

๔. บ่วงแห่งมาร หมายถึงอะไร ?

1. วัตถุกาม
2. กิเลสกาม
3. อุปสรรค
4. สิ่งชั่วร้าย

๕. การสำรวมจิตด้วยวิธีการใด สำคัญที่สุด ?

1. สำรวมอินทรีย์
2. มนสิการกรรมฐาน
3. เจริญวิปัสสนา
4. ถูกทุกข้อ

๖. เมื่อเห็นสังขารด้วยปัญญาว่าอย่างไร จึงหน่ายในทุกข์ ?

1. ไม่เที่ยง
2. เป็นทุกข์
3. เป็นอนัตตา
4. ถูกทุกข้อ

๗. อนิจจตา ความไม่เที่ยง กำหนดรู้ได้โดยอาการใด ?

1. เกิดขึ้น
2. คงที่
3. แปรเปลี่ยน
4. ทนไม่ได้

๘. ทุกขตา ความเป็นทุกข์ กำหนดรู้ได้โดยอาการใด ?

1. เกิดขึ้น
2. ทนไม่ได้
3. แปรเปลี่ยน
4. ไม่ใช่ตัวตน

๙. ความเจ็บไข้ได้ป่วย จัดเป็นทุกข์ใด ?

1. พยาธิทุกข์
2. สภาวทุกข์
3. นิพัทธทุกข์
4. สหคตทุกข์

๑๐. ทุกข์ใด ไม่สามารถรักษาได้ด้วยวิธีทางการแพทย์ ?

1. สันตาปทุกข์
2. วิปากทุกข์
3. ทุกขขันธ์
4. ถูกทุกข้อ

๑๑. ทุกข์เพราะยึดมั่นถือมั่นในอุปาทาน จัดเป็นทุกข์ประเภทใด ?

1. สภาวทุกข์
2. ปกิณณกทุกข์
3. สหคตทุกข์
4. ทุกขขันธ์

๑๒. คำสอนเรื่องใด แสดงให้เห็นว่าศาสนาพุทธต่างจากศาสนาอื่น ?

1. สังสารวัฏฏ์
2. อนัตตา
3. บาป-บุญ
4. นรก-สวรรค์

๑๓. การพิจารณาอนัตตลักขณะ จำเป็นต้องมีอะไรกำกับ ?

1. สติ
2. สัมปชัญญะ
3. โยนิโสมนสิการ
4. ขันติ

๑๔. สมมติสัจจะ ได้แก่ข้อใด ?

1. มารดาบิดา
2. ขันธ์
3. ธาตุ
4. อายตนะ

๑๕. คำตอบในข้อใด เป็นสภาวะแห่งอนัตตา ?

1. ไม่อยู่ในอำนาจ
2. หาเจ้าของมิได้
3. เป็นสภาพสูญ
4. ถูกทุกข้อ

๑๖. วิราคะ หมายถึงภาวะที่จิตปราศจากอะไร ?

1. โลภ
2. โกรธ
3. หลง
4. กำหนัด

๑๗. ความเมาในคำว่ามทนิมฺมทโน หมายถึงเมาในอะไร ?

1. นํ้ากระท่อม
2. กัญชา
3. ยาไอซ์
4. ไม่มีข้อถูก

๑๘. จะตัดวัฏฏะให้ขาดต้องตัดอะไรก่อน ?

1. ตัดกิเลส
2. ตัดกรรม
3. ตัดวิบาก
4. ถูกทุกข้อ

๑๙. ปุถุชนหลุดพ้นจากกิเลสเป็นการชั่วคราวได้ด้วยอำนาจอะไร ?

1. ตทังควิมุตติ
2. วิกขัมภนวิมุตติ
3. สมุจเฉทวิมุตติ
4. นิสรณวิมุตติ

๒๐. ปุถุชนหลุดพ้นด้วยวิมุตติใด อาจะทำให้เข้าใจว่าตนเป็นพระอรหันต์ ?

1. ตทังควิมุตติ
2. วิกขัมภนวิมุตติ
3. สมุจเฉทวิมุตติ
4. นิสรณวิมุตติ

๒๑. ตามหลักวิสุทธิ คนจะบริสุทธิ์ได้ด้วยวิธีใด ?

1. ตัดกรรม
2. ล้างบาป
3. บวงสรวง
4. เจริญปัญญา

๒๒. ข้าราชการทำงานด้วยความสุจริต จัดเข้าในมรรคใด ?

1. สัมมาวาจา
2. สัมมาอาชีวะ
3. สัมมาวายามะ
4. สัมมาสิต

๒๓. สังคมจะแตกแยก เพราะคนส่วนใหญ่ไม่ประพฤติตามมรรคใด ?

1. สัมมาวาจา
2. สัมมาอาชีวะ
3. สัมมาสติ
4. สัมมาสมาธิ

๒๔. จะพบสันติความสงบได้ ต้องเลือกเดินทางใด ?

1. ทางสุโต่ง
2. ทางย่อหย่อน
3. ทางสายกลาง
4. ทางที่ถูกใจ

๒๕. จิตนึกคิดแบบไหน จัดเป็นความสงบภายใน ?

1. ไม่โลภ
2. ไม่พยาบาท
3. ไม่เห็นผิด
4. ถูกทุกข้อ

๒๖. นิพพาน หมายถึงสภาวะใด ?

1. ความเกิด
2. ความตาย
3. ความดำรงอยู่
4. ความดับทุกข์

๒๗. สังสารวัฏ หมายถึงอะไร ?

1. กิเลส
2. กรรม
3. วิบาก
4. เวียนว่ายตายเกิด

๒๘. พระพุทธพจน์ว่า จิตฺเต สงฺกิลิฺเฐ ทุคฺคติ ปาฏิกงฺขา ยืนยันในเรื่องใด ?

1. ตายแล้วสูญ
2. ตายแล้วเกิด
3. ตายแล้วฟื้น
4. ถูกทุกข้อ

๒๙. ไม่อยากไปทุคติ ควรทำอย่างไร ?

1. ให้ทาน
2. รักษาศีล
3. เจริญภาวนา
4. ถูกทุกข้อ

๓๐. เทวทูต หมายถึงใคร ?

1. คนแก่
2. คนเจ็บ
3. คนตาย
4. ถูกทุกข้อ

๓๑. เทวทูตเป็นสัญญาณเตือนภัยมนุษย์ให้ตระหนักในเรื่องใด ?

1. ความไม่โกรธ
2. ความไม่โลภ
3. ความไม่ประมาท
4. ความกลัว

๓๒. กรรมทันตาเห็น หมายถึงกรรมที่ให้ผลในชาติใด ?

1. ชาติที่แล้ว
2. ชาตินี้
3. ชาติหน้า
4. ถูกทุกข้อ

๓๓. กรรมชนิดใด ให้ผลสำเร็จแล้ว ?

1. อโหสิกรรม
2. ชนกกรรม
3. พหุลกรรม
4. อาสันนกรรม

๓๔. ชนกกรรม ทำหน้าที่อะไร ?

1. แต่งให้เกิด
2. สนับสนุน
3. บีบคั้น
4. ตัดรอน

๓๕. คนร้ายถูกวิสามัญฆาตกรรม จัดเป็นกรรมอะไร ?

1. ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม
2. ชนกกรรม
3. พหุลกรรม
4. อาสันนธรรม

๓๖. กัมมัฏฐานใด เป็นหัวใจสมถกัมมัฏฐาน ?

1. กายคตาสติ
2. เมตตา
3. กสิณ
4. ถูกทุกข้อ

๓๗. การเจริญสมถกัมมัฏฐาน เป็นอุบายทำอะไรให้สงบ ?

1. กาย
2. วาจา
3. ใจ
4. ถูกทุกข้อ

๓๘. ผลสูงสุดของการเจริญสมถกัมมัฏฐาน คืออะไร ?

1. บรรลุฌาน
2. บรรลุมรรค
3. บรรลุผล
4. บรรลุนิพพาน

๓๙. การพิจารณาร่างกายให้เห็นว่าไม่สวยไม่งาม เป็นการเจริญกัมมัฏฐานใด ?

1. กายคตาสติ
2. เมตตา
3. พุทธานุสสติ
4. กสิณ

๔๐. บริกรรมว่า ขอสัตว์ทั้งหลายทั้งปวงจงเป็นผู้ไม่มีเวร เป็นกัมมัฏฐานใด ?

1. กายคตาสติ
2. เมตตา
3. พุทธานุสสติ
4. กสิณ

๔๑. การบริกรรมบทว่า พุทโธ ๆ เป็นการเจริญกัมมัฏฐานใด ?

1. กายคตาสติ
2. เมตตา
3. พุทธานุสสติ
4. กสิณ

๔๒. สีใด จัดเป็นกสิณ ?

1. สีเหลือง
2. สีแดง
3. สีขาว
4. ถูกทุกข้อ

๔๓. จตุธาตุววัตถาน เป็นการพิจารณาร่างกายโดยอาการอย่างไร ?

1. ไม่สวยงาม
2. เป็นเพียงธาตุ ๔
3. เป็นสิ่งน่ากลัว
4. เป็นสิ่งปฏิกูล

๔๔. จะแก้ความท้อแท้ ควรเจริญกัมมัฏฐานใด ?

1. กายคตาสติ
2. เมตตา
3. พุทธานุสสติ
4. กสิณ

๔๕. การเจริญกายคตาสติ แก้นิวรณ์ใดได้ ?

1. กามฉันทะ
2. พยาบาท
3. ถีนมิทธะ
4. วิจิกิจฉา

๔๖. สติปัฏฐาน หมายถึงการตั้งสติพิจารณาเรื่องใด ?

1. กาย
2. เวทนา
3. จิต
4. ถูกทุกข้อ

๔๗. คนติดสวยติดงาม ควรเจริญกัมมัฏฐานใด ?

1. อสุภะ
2. กสิณ
3. พรหมวิหาร
4. ภูตกสิณ

๔๘. คนนิสัยฉุนเฉียวโกรธง่าย ควรเจริญกัมมัฏฐานใด ?

1. อสุภะ
2. กายคตาสติ
3. พรหมวิหาร
4. ภูตกสิณ

๔๙. คนเชื่อง่ายมักคล้อยตามคนอื่น ควรเจริญกัมมัฏฐานใด ?

1. อสุภะ
2. อานาปานัสสติ
3. กายคตาสติ
4. พรหมวิหาร

๕๐. พระพุทธคุณบทใด ยืนยันว่าพระพุทธเจ้าทรงเป็นพระบรมครู ?

1. อรหํ
2. สุคโต
3. สตฺถา เทวมนุสฺสานํ
4. ภควา