ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป พ.ศ. ๒๕๖๕

๑. นิพพิทาหมายถึงความหน่ายในอะไรด้วยปัญญา ?

1. รูป
2. เวทนา
3. สังขาร
4. เบญจขันธ์

๒. ในส่วนปรมัตถปฏิปทา โลก หมายถึงอะไร ?

1. แผ่นดิน
2. หมู่สัตว์
3. ที่อยู่อาศัย
4. แผ่นดินและหมู่สัตว์

๓. ทำอย่างไร จึงจะไม่ข้องอยู่ในโลก ?

1. ไม่ติดสิ่งล่อใจ
2. ออกบวช
3. ปรารถนาไม่เกิดอีก
4. ไม่ยุ่งกับใคร

๔. บ่วงแห่งมาร หมายถึงอะไร ?

1. อุปสรรค
2. สิ่งชั่วร้าย
3. วัตถุกาม
4. กิเลสกาม

๕. ทำอย่างไรจึงจะพ้นจากบ่วงแห่งมาร ?

1. สำรวมในศีล
2. สำรวมกาย
3. สำรวมวาจา
4. สำรวมจิต

๖. ข้อใดเป็นสามัญญลักษณะของสังขาร ?

1. ไม่เที่ยง
2. เป็นทุกข์
3. เป็นอนัตตา
4. ถูกทุกข้อ

๗. อนิจจตา ความไม่เที่ยง กำหนดรู้ได้โดยอาการใด ?

1. เกิดขึ้น
2. คงที่
3. เกิดแล้วดับ
4. ทนได้ยาก

๘. ทุกขตา ความเป็นทุกข์ กำหนดรู้ได้โดยอาการใด ?

1. เกิดขึ้น
2. ไม่ใช่ตัวตน
3. เกิดแล้วดับ
4. ทนได้ยาก

๙. คนฆ่าตัวตายมีสาเหตุส่วนใหญ่มาจากทุกข์ใด ?

1. สภาวทุกข์
2. ปกิณณกทุกข์
3. นิพัทธทุกข์
4. สหคตทุกข์

๑๐. ทุกข์ที่เกิดจากการถูกจองจำจัดเข้าในทุกข์ประเภทใด ?

1. สภาวทุกข์
2. ปกิณณกทุกข์
3. นิพัทธทุกข์
4. วิปากทุกข์

๑๑. พยาธิทุกข์หมายถึงอาการใด ?

1. ปวดศีรษะ
2. ปวดปัสสาวะ
3. ปวดอุจจาระ
4. ปวดใจ

๑๒. ทุกข์เพราะยึดมั่นถือมั่นด้วยอุปาทานได้แก่ทุกข์ประเภทใด ?

1. สภาวทุกข์
2. ปกิณณทุกข์
3. สหคตทุกข์
4. ทุกขขันธ์

๑๓. คำสอนเรื่องใด แสดงว่าศาสนาพุทธต่างจากศาสนาอื่น ?

1. สังสารวัฏฏ์
2. อนัตตา
3. บาป-บุญ
4. นรก-สวรรค์

๑๔. ในบาลีปฏิปทาแห่งนิพพิทาท่านกล่าวถึงอะไรว่าเป็นอนัตตา ?

1. ธรรมทั้งปวง
2. สังขารทั้งปวง
3. ทุกข์ทั้งปวง
4. เวทนาทั้งปวง

๑๕. คำตอบในข้อใดมิใช่สภาวะแห่งอนัตตา ?

1. ไม่อยู่ในอำนาจ
2. หาเจ้าของมิได้
3. เป็นสภาพสูญ
4. ไม่เที่ยง

๑๖. ความหมดสิ้นอะไรจัดเป็นวิราคะ ?

1. โลภ
2. โกรธ
3. หลง
4. กำหนัด

๑๗. ความเมาในคำว่า มทนิมฺมทโน หมายถึงเมาในอะไร ?

1. ชาติตระกูล
2. อำนาจ
3. ความไม่มีโรค
4. ถูกทุกข้อ

๑๘. เพราะสิ้นกำหนัดจิตจึงหลุดพ้นหลุดพ้นจากอะไร ?

1. ราคะ
2. โทสะ
3. อาสวะ
4. ปฏิฆะ

๑๙. ตทังควิมุตติเป็นความหลุดพ้นของใคร ?

1. ปุถุชน
2. พระโสดาบัน
3. พระสกทาคามี
4. พระอนาคามี

๒๐. วิกขัมภนวิมุตติเป็นความหลุดพ้นด้วยอำนาจอะไร ?

1. ปัญญา
2. ญาณ
3. ฌาน
4. วิมุตติ

๒๑. ตามหลักวิสุทธิคนจะบริสุทธิ์ได้ด้วยวิธีใด ?

1. ตัดกรรม
2. ล้างบาป
3. บวงสรวง
4. เจริญปัญญา

๒๒. การทำงานที่เป็นไปตามหลักกายสุจริตจัดเข้าในมรรคใด ?

1. สัมมากัมมันตะ
2. สัมมาอาชีวะ
3. สัมมาวายามะ
4. สัมมาสติ

๒๓. อริยมรรคใดสงเคราะห์เข้าในจิตตวิสุทธิ ?

1. สัมมาวาจา
2. สัมมากัมมันตะ
3. สัมมาอาชีวะ
4. สัมมาสติ

๒๔. คำว่า จงพอกพูนทางแห่งสันติอะไรเรียกว่า ทาง ?

1. มรรค ๘
2. วิชชา ๘
3. สุจริต ๓
4. กุศลมูล ๓

๒๕. จิตนึกคิดแบบไหนจัดเป็นความสงบภายใน ?

1. ไม่โลภ
2. ไม่พยาบาท
3. ไม่เห็นผิด
4. ถูกทุกข้อ

๒๖. นิพพานหมายถึงสภาวะใด ?

1. การจุติ
2. การเกิด
3. การสิ้นชีวิต
4. ความดับทุกข์

๒๗. สังสารวัฏฏ์หมายถึงอะไร ?

1. กิเลส
2. กรรม
3. วิบาก
4. การเวียนว่ายตายเกิด

๒๘. พระพุทธพจน์ว่า จิตฺเต อสงฺกิลิฏฺเ สุคติ ปาฏิกงฺขา ยืนยันเรื่องใด ?

1. ตายแล้วสูญ
2. ตายแล้วเกิด
3. ตายแล้วฟื้น
4. ถูกทุกข้อ

๒๙. ปรารถนาจะไปสุคติควรบำเพ็ญธรรมใด ?

1. ทาน
2. ศีล
3. ภาวนา
4. ถูกทุกข้อ

๓๐. เทวทูตหมายถึงใคร ?

1. คนแก่
2. คนเจ็บ
3. คนตาย
4. ถูกทุกข้อ

๓๑. เทวทูตเป็นสัญญาณเตือนภัยมนุษย์ให้ตระหนักในเรื่องใด ?

1. ความไม่โกรธ
2. ความไม่โลภ
3. ความไม่ประมาท
4. ความกลัว

๓๒. คำตอบในข้อใดเป็นความหมายของทิฏฐธรรมเวทนียกรรม ?

1. กรรมทันตาเห็น
2. กรรมแต่งให้เกิด
3. กรรมหนัก
4. กรรมตัดรอน

๓๓. ชนกกรรมทำหน้าที่อะไร ?

1. ให้เกิด
2. ช่วยสนับสนุน
3. คอยบีบคั้น
4. เข้าไปตัดรอน

๓๔. ผู้ประสบอุบัติเหตุตายก่อนวัยอันควรเพราะกรรมใดให้ผล ?

1. ชนกกรรม
2. อโหสิกรรม
3. อุปฆาตกกรรม
4. กตัตตากรรม

๓๕. กรรมที่ส่งให้ตายก่อนวัยอันควรแก้ได้ด้วยวิธีใด ?

1. ให้ทาน
2. รักษาศีล
3. เจริญภาวนา
4. ถูกทุกข้อ

๓๖. เอกัคคตาจิตหมายถึงจิตเช่นใด ?

1. มีอารมณ์หนึ่งเดียว
2. มีความรู้สึก
3. มีความคิด
4. มีความสุข

๓๗. ผู้เจริญกัมมัฏฐานไม่ได้ผลตามที่ต้องการเพราะสาเหตุใด ?

1. ไม่ถือธุดงค์
2. ไม่ไหว้ครู
3. ไม่อยู่ป่าช้า
4. มีเรื่องกังวลใจ

๓๘. กัมมัฏฐานใดเป็นหัวใจสมถกัมมัฏฐาน ?

1. กายคตาสติ
2. เมตตา
3. กสิณ
4. ถูกทุกข้อ

๓๙. ผลสูงสุดของการเจริญสมถกัมมัฏฐานคืออะไร ?

1. บรรลุฌาน
2. บรรลุมรรค
3. บรรลุผล
4. บรรลุนิพพาน

๔๐. การเจริญกายคตาสติแก้นิวรณ์ใดได้ ?

1. กามฉันทะ
2. พยาบาท
3. ถีนมิทธะ
4. วิจิกิจฉา

๔๑. คนที่ประมาทในชีวิตควรพิจารณาถึงเรื่องใดบ่อย ๆ ?

1. ความแก่
2. ความเจ็บ
3. ความตาย
4. ความพลัดพราก

๔๒. สติปัฏฐาน หมายถึงการตั้งสติพิจารณาเรื่องใด ?

1. กาย
2. เวทนา
3. จิต
4. ถูกทุกข้อ

๔๓. อสุภะ กำหนดให้พิจารณาสิ่งใดเป็นอารมณ์ ?

1. อาหาร
2. ซากศพ
3. ร่างกาย
4. สีต่าง ๆ

๔๔. ผลที่ได้รับจากการเจริญมรณัสสติคืออะไร ?

1. ไม่ประมาท
2. กล้าหาญ
3. ขยัน
4. อดทน

๔๕. คนโทสจริตควรเจริญกัมมัฏฐานใด ?

1. อสุภะ
2. เทวตานุสสติ
3. เมตตาพรหมวิหาร
4. กายคตาสติ

๔๖. บริกรรมว่า ขอสัตว์….อย่าเสื่อมจากสมบัติที่ตนมีเป็นการเจริญพรหมวิหารใด ?

1. เมตตา
2. กรุณา
3. มุทิตา
4. อุเบกขา

๔๗. ความในข้อใดเป็นความหมายของพุทธคุณบทว่า ภควา ?

1. ไกลจากกิเลส
2. เป็นพระอรหันต์
3. ผู้จำแนกธรรม
4. ผู้รู้แจ้งโลก

๔๘. การเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐานถูกวิธีจะเห็นนามรูปในลักษณะใด ?

1. ไม่เที่ยง
2. เป็นทุกข์
3. เป็นอนัตตา
4. ตามความเป็นจริง

๔๙. วิปัสสนากัมมัฏฐานเป็นการปฏิบัติเพื่อให้เกิดธรรมใด ?

1. ขันติ
2. สติ
3. สมาธิ
4. ปัญญา

๕๐. ประโยชน์สูงสุดของการเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐานคืออะไร ?

1. พ้นสังสารทุกข์
2. ระงับนิวรณ์
3. สิ้นสงสัย
4. พ้นจากอบาย