ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับประถมศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๕

๑. นิพพิทาคือความหน่ายด้วยปัญญา หมายถึงหน่ายในอะไร ?

1. การศึกษา
2. เบญจขันธ์
3. ชีวิต
4. ครอบครัว

๒. โลกโดยตรงหมายถึงข้อใด ?

1. มนุษย์
2. สัตว์นรก
3. แผ่นดิน
4. หมู่สัตว์

๓. คนเขลาในคำว่า “พวกคนเขลาหมกอยู่” หมายถึงใคร ?

1. คนไร้ความสามารถ
2. คนไร้ปัญญา
3. คนไร้สติ
4. คนไร้การศึกษา

๔. พระพุทธเจ้าทรงเปรียบโลกไว้ว่าเหมือนกับอะไร ?

1. บ้านเรือน
2. ราชรถ
3. อัตภาพ
4. จิต

๕. ผู้มีอาการเช่นไรได้ชื่อว่าหมกมุ่นอยู่ในโลก?

1. เพลิดเพลิน
2. ระเริงหลง
3. ติดสิ่งล่อใจ
4. ถูกทุกข้อ

๖. คำว่า พวกผู้รู้ ควรจะหมายถึงใคร ?

1. นักพูด
2. นักคิด
3. นักเขียน
4. นักปฏิบัติ

๗. พระพุทธเจ้าทรงเชิญชวนให้มาดูโลกเพื่อประโยชน์อะไร ?

1. คลายเครียด
2. คลายทุกข์
3. ให้รู้ความจริง
4. ให้เพลิดเพลิน

๘. การกระทำในข้อใด เป็นอาการสำรวมจิต ?

1. ให้ทาน
2. รักษาศีล
3. สำรวมอินทรีย์มิให้ยินดียินร้าย
4. นั่งหลับตา

๙. โทษที่ล้างผลาญคุณความดีทำให้เสียคน เรียกว่าอะไร ?

1. อุปสรรค
2. นิวรณ์
3. อคติ
4. มาร

๑๐. บ่วงแห่งมารที่คล้องบุคคลให้ติดอยู่ในโลกได้แก่อะไร ?

1. วัตถุกาม
2. กิเลสกาม
3. กามราคะ
4. กามตัณหา

๑๑. เห็นสังขารอย่างไรเป็นทางแห่งวิสุทธิ ?

1. ไม่เที่ยง
2. เป็นทุกข์
3. เป็นอนัตตา
4. ถูกทุกข้อ

๑๒. คำว่า สังขาร ในอุทเทสปฏิปทาแห่งนิพพิทา ได้แก่อะไร ?

1. จิต
2. เบญจขันธ์
3. อินทรีย์
4. อายตนะ

๑๓. รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ รวมเรียกว่าอะไร ?

1. อินทรีย์ ๕
2. พละ ๕
3. อายตนะ ๖
4. ขันธ์ ๕

๑๔. ข้อใดกล่าวความหมายของอนิจจตาได้ถูกต้อง ?

1. ทนได้ยาก
2. ไม่มีเจ้าของ
3. เกิดขึ้นและเสื่อมสิ้นไป
4. ไม่อยู่ในอำนาจ

๑๕. ทุกขตาคือความเป็นทุกข์แห่งสังขารซึ่งทนได้ยาก จะรู้ได้ด้วยอาการใด ?

1. ความเจ็บป่วย
2. ความโศกเศร้า
3. ความหิว
4. ถูกทุกข้อ

๑๖. สภาวทุกข์คือทุกข์ตามสภาพหรือทุกข์ประจำสังขาร ได้แก่อาการใด ?

1. ความกระวนกระวาย
2. ความหิว
3. ความแก่
4. ความโศกเศร้า

๑๗. นิพัทธทุกข์คือทุกข์เนืองนิตย์หรือทุกข์ประจำหมายถึงอาการในข้อใด ?

1. ความกระวนกระวาย
2. ความหิว
3. ความแก่
4. ความโศกเศร้า

๑๘. พยาธิทุกข์หมายถึงทุกข์ที่เกิดจากอาการใด ?

1. ปวดศีรษะ
2. ความโศกเศร้า
3. ความหิว
4. ความแก่

๑๙. คนมีสันตาปทุกข์คือความร้อนรุ่มกลุ้มใจเพราะถูกไฟกิเลสใดแผดเผา ?

1. ไฟราคะ
2. ไฟโทสะ
3. ไฟโมหะ
4. ถูกทุกข้อ

๒๐. วิปากทุกข์คือทุกข์ที่เป็นผลของกรรมชั่วได้แก่ทุกข์ที่เกิดจากอาการใด ?

1. การถูกจับกุมคุมขัง
2. ความเกิด
3. ความแก่
4. ความเจ็บป่วย

๒๑. สหคตทุกข์คือทุกข์ไปด้วยกันหมายถึงทุกข์ในข้อใด ?

1. มีลาภเสื่อมลาภ
2. มียศเสื่อมยศ
3. มีสุขแล้วตกทุกข์
4. ถูกทุกข้อ

๒๒. ความเป็นทุกข์แห่งสังขารกำหนดรู้ได้ด้วยอาการใด?

1. ไม่เที่ยงแท้
2. คงอยู่ในสภาพไม่ได้
3. อดทนได้ยาก
4. ไม่อยู่ในอำนาจ

๒๓. ความเป็นอนัตตาแห่งสังขารกำหนดรู้ได้ด้วยอาการใด ?

1. ไม่เที่ยงแท้
2. คงอยู่ในสภาพไม่ได้
3. อดทนได้ยาก
4. ไม่อยู่ในอำนาจ

๒๔. ความในข้อใดเป็นความหมายของวิราคะ ?

1. ความสงบ
2. ความสิ้นกำหนัด
3. ความหมดจด
4. ความเบื่อหน่าย

๒๕. ในอุทเทสแห่งวิราคะความก้าวล่วงเสียด้วยดีซึ่งอะไรเป็นสุขในโลก ?

1. โลภะ
2. โทสะ
3. โมหะ
4. กามทั้งหลาย

๒๖. ความเมาในข้อว่า “มทนิมฺมทโน” หมายถึงเมาในเรื่องใด ?

1. ลาภยศ
2. สุรา
3. สิ่งเสพติด
4. อาหาร

๒๗. ความในข้อใดเป็นความหมายของคำว่า อาลัย ?

1. ความสูญเสีย
2. ความติดใจ
3. ความเศร้าโศก
4. ความผิดหวัง

๒๘. วัฏฏะ ๓ หมายถึงความในข้อใด ?

1. โลภโกรธหลง
2. กิเลสกรรมวิบาก
3. ตัณหามานะทิฏฐิ
4. ถูกทุกข้อ

๒๙. นิโรธ ความดับหมายถึงอะไรดับ ?

1. ตัณหา
2. จิต
3. ชีวิต
4. ไฟ

๓๐. อะไรเป็นเครื่องยืนยันให้รู้ว่าบุคคลได้หลุดพ้นจากกิเลสแล้ว ?

1. ปัญญา
2. ปรีชา
3. ญาณ
4. ปริญญา

๓๑. ความหลุดพ้นด้วยอำนาจแห่งใจเป็นวิมุตติใด ?

1. เจโตวิมุตติ
2. ปัญญาวิมุตติ
3. สมุจเฉทวิมุตติ
4. นิสสรณวิมุตติ

๓๒. ความหลุดพ้นด้วยอำนาจแห่งปัญญาเป็นวิมุตติใด ?

1. เจโตวิมุตติ
2. ปัญญาวิมุตติ
3. สมุจเฉทวิมุตติ
4. นิสสรณวิมุตติ

๓๓. ผู้ปฏิบัติธรรมหลุดพ้นชั่วคราวด้วยอำนาจกำลังฌานจัดเป็นวิมุตติใด ?

1. ตทังควิมุตติ
2. วิกขัมภนวิมุตติ
3. สมุจเฉทวิมุตติ
4. นิสสรณวิมุตติ

๓๔. ความหลุดพ้นด้วยข่มไว้ได้นั้นหมายถึงข่มอะไร ?

1. ตัณหา
2. ราคะ
3. นิวรณ์
4. อุปาทาน

๓๕. ความหลุดพ้นด้วยอาการที่กิเลสสงบราบคาบเป็นวิมุตติใด ?

1. เจโตวิมุตติ
2. ปัญญาวิมุตติ
3. ปฏิปัสสัทธิวิมุตติ
4. นิสสรณวิมุตติ

๓๖. วิสุทธิคือความหมดจดใครบันดาลให้ได้ ?

1. เทพเจ้า
2. พระพรหม
3. โหราจารย์
4. ตนเอง

๓๗. ความบริสุทธิ์ภายในย่อมมีได้ด้วยอะไร ?

1. ศีล
2. สมาธิ
3. ภาวนา
4. ปัญญา

๓๘. ญาณหยั่งเห็นสังขารว่าเป็นโทษเต็มไปด้วยความทุกข์จัดเป็นญาณอะไร ?

1. อุทยัพพยญาณ
2. ภังคญาณ
3. อาทีนวญาณ
4. นิพพิทาญาณ

๓๙. วาจาชอบ การงานชอบ เลี้ยงชีพชอบ จัดเข้าในวิสุทธิใด ?

1. สีลวิสุทธิ
2. จิตตวิสุทธิ
3. ทิฏฐิวิสุทธิ
4. กังขาวิตรณวิสุทธิ

๔๐. สัมมาสติ สัมมาสมาธิ จัดเข้าในวิสุทธิใด ?

1. สีลวิสุทธิ
2. จิตตวิสุทธิ
3. ทิฏฐิวิสุทธิ
4. กังขาวิตรณวิสุทธิ

๔๑. อริยมรรคใดสงเคราะห์เข้าในทิฏฐิวิสุทธิ ?

1. สัมมาสังกัปปะ
2. สัมมาสติ
3. สัมมาสมาธิ
4. สัมมาวายามะ

๔๒. วจีสุจริตจัดเข้าในมรรคใด ?

1. สัมมาสังกัปปะ
2. สัมมาวาจา
3. สัมมาวายามะ
4. สัมมาสติ

๔๓. กามคุณ ๕ ได้ชื่อว่าโลกามิสเพราะเหตุใด ?

1. เป็นสิ่งสวยงาม
2. เป็นที่นิยม
3. เป็นสิ่งล่อใจ
4. เป็นสิ่งจำเป็น

๔๔. ผู้มุ่งความสงบใจต้องละอะไร ?

1. สังคม
2. ญาติพี่น้อง
3. ครอบครัว
4. กามคุณ

๔๕. อะไรทำให้เกิดความสงบสุขในสังคม ?

1. ทาน
2. ศีล
3. ปริญญา
4. กฎหมาย

๔๖. ความในข้อใดเป็นความหมายของสอุปาทิเสสนิพพาน ?

1. กิเลสดับ
2. กิเลสดับชีวิตอยู่
3. ชีวิตดับ
4. กิเลสอยู่ชีวิตดับ

๔๗. พระพุทธดำรัสว่า “ภิกษุเธอจงวิดเรือนี้” เรือในที่นี้หมายถึงอะไร ?

1. วัตถุ
2. สัตว์
3. อัตภาพ
4. กิเลส

๔๘. พระพุทธดำรัสตรัสให้วิดเรือเพื่อให้เบาจากอะไร ?

1. โลภ
2. หลง
3. โกรธ
4. กิเลส

๔๙. คำว่า “อุปาทิ” ในนิพพานธาตุทั้งสองหมายถึงอะไร ?

1. เบญจขันธ์
2. เบญจศีล
3. เบญจธรรม
4. เบญจภาคี

๕๐. จุดหมายสูงสุดของพระพุทธศาสนาคืออะไร ?

1. ฌาน
2. นิพพาน
3. สมาบัติ
4. อภิญญา