สติมโต สทา ภทฺทํ
ผู้มีสติ มีความเจริญทุกเมื่อ
สํ. ส. ๑๕/๓๐๖
แต่งอธิบายให้สมเหตุสมผล โดยอ้างสุภาษิตที่สนามหลวงแผนกธรรมกำหนดให้จำนวน ๓ สุภาษิตนี้ มาประกอบ ๑ สุภาษิต และสุภาษิตที่อ้างมานั้น ควรอธิบายเรียงเชื่อมความให้ติดต่อสมเรื่องกับกระทู้ตั้ง ในชั้นนี้ กำหนดให้เขียนลงในใบตอบ ตั้งแต่ ๒ หน้า (เว้นบรรทัด) ขึ้นไป
สุภาษิตที่สนามหลวงแผนกธรรมกำหนดให้
ททํ มิตฺตานิ คนฺถติ
ผู้ให้ย่อมผูกไมตรีไว้ได้
ที่มา สุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สถาควรรค
สติ โลกสฺมิ ชาคโร
สติเป็นธรรมเครื่องตื่นอยู่ในโลก
ที่มา สุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สถาควรรค
สติมโต สุเว เสยฺโย
คนมีสติ เป็นผู้ประเสริฐทุกวัน
ที่มา สุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สถาควรรค
เว็บไซต์ สถานีธรรม แต่งเป็นตัวอย่าง
สติมโต สทา ภทฺทํ
ผู้มีสติ มีความเจริญทุกเมื่อ
บัดนี้ จักได้อธิบายขยายเนื้อความแห่งกระทู้ธรรมภาษิตที่ได้ลิขิตไว้ ณ เบื้องต้น พอเป็นแนวทางแห่งการศึกษาและประพฤติปฏิบัติ สำหรับผู้สนใจในทางธรรมเป็นลำดับสืบต่อไป
การมีสติคือการตระหนักรู้และมีความเข้าใจในสิ่งที่เกิดขึ้นรอบตัวเราและภายในตัวเรา การมีสติช่วยให้เรามองเห็นและรับรู้สิ่งต่าง ๆ อย่างชัดเจน ทำให้เราสามารถตัดสินใจและดำเนินชีวิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผู้ที่มีสติมักจะสามารถจัดการกับสถานการณ์ต่าง ๆ ได้ดีและมีความพร้อมที่จะเผชิญกับความท้าทายที่เกิดขึ้นในชีวิต
การมีสติยังช่วยให้เราสามารถควบคุมอารมณ์และความรู้สึกของตนเองได้ การที่เรามีสติทำให้เราสามารถรับรู้และจัดการกับความเครียด ความโกรธ และความวิตกกังวลได้อย่างเหมาะสม การมีสติเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการรักษาสมดุลทางจิตใจและร่างกาย ทำให้เรามีสุขภาพที่ดีและมีความสุข การมีสติยังช่วยให้เรามองเห็นคุณค่าของชีวิต ทำให้เราสามารถสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับคนรอบข้างและสร้างสังคมที่เป็นมิตรและมีความเข้าใจซึ่งกันและกัน
ความเจริญในที่นี้ไม่ได้หมายถึงความเจริญทางด้านวัตถุเพียงอย่างเดียว แต่ยังหมายถึงความเจริญทางด้านจิตใจและความเป็นอยู่ที่ดี การมีสติช่วยให้เรามีความเจริญในทุกด้านของชีวิต ไม่ว่าจะเป็นการทำงาน การเรียน การสร้างความสัมพันธ์ หรือการพัฒนาตนเอง เมื่อเรามีสติ เราสามารถตั้งเป้าหมายและทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งจะนำไปสู่ความสำเร็จและความเจริญในชีวิต การมีสติทำให้เราสามารถตัดสินใจได้อย่างมีเหตุผลและมีความรับผิดชอบ
ในชีวิตที่เต็มไปด้วยความเปลี่ยนแปลงและความไม่แน่นอน การมีสติเป็นสิ่งที่ทำให้เราสามารถยืดหยุ่นและปรับตัวได้อย่างมีประสิทธิภาพ การที่เรามีสติทำให้เราสามารถเผชิญกับปัญหาและอุปสรรคได้อย่างมั่นคงและมีความเชื่อมั่น การมีสติยังช่วยให้เรามองเห็นโอกาสในความท้าทายและสามารถใช้ประโยชน์จากโอกาสเหล่านั้นเพื่อสร้างความเจริญในชีวิตของเราเองและของคนรอบข้าง การมีสติเป็นพื้นฐานสำคัญของการดำเนินชีวิตที่มีคุณค่าและมีความหมาย ทำให้บุคคลเป็นผู้มีชีวิตทีประเสริฐในทุก ๆ วัน สมดังพุทธศาสนสุภาษิตที่มาในสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สถาควรรค ว่า
สติมโต สุเว เสยฺโย
คนมีสติ เป็นผู้ประเสริฐทุกวัน
คนมีสติจะเป็นผู้ประเสริฐทุกวันได้อย่างไรนั้นสามารถอธิบายได้ในหลายแง่มุม เริ่มจากการที่คนมีสติสามารถตัดสินใจได้อย่างมีเหตุผลและรอบคอบ การมีสติทำให้เราสามารถพิจารณาและเลือกทางเลือกที่ดีที่สุดในสถานการณ์ต่าง ๆ ซึ่งนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ดีและเป็นประโยชน์ต่อทั้งตนเองและผู้อื่น เมื่อเรามีสติในการตัดสินใจ เราจะไม่ทำสิ่งที่เราต้องมาเสียใจในภายหลัง
อีกประการหนึ่งคือการที่คนมีสติสามารถควบคุมอารมณ์และพฤติกรรมของตนเองได้ดี การที่เรามีสติช่วยให้เราสามารถรับรู้และจัดการกับความรู้สึกที่เกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นความโกรธ ความเครียด หรือความกังวล เมื่อเราสามารถควบคุมอารมณ์ได้ เราจะไม่กระทำสิ่งที่เป็นผลเสียต่อตัวเองและผู้อื่น ทำให้เราสามารถรักษาความสัมพันธ์ที่ดีและเป็นที่รักของคนรอบข้าง ความสามารถในการควบคุมอารมณ์นี้เป็นสิ่งที่ทำให้เรามีคุณค่าและเป็นผู้ประเสริฐในสายตาของผู้อื่น
นอกจากนี้ การมีสติยังช่วยให้เรามีสมาธิและจดจ่อกับสิ่งที่ทำ การที่เรามีสมาธิทำให้เราสามารถทำงานหรือกิจกรรมต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพและมีคุณภาพ เมื่อเราทำสิ่งต่าง ๆ ได้ดีและมีประสิทธิภาพ เราจะได้รับการยอมรับและชื่นชมจากคนรอบข้าง การมีสมาธิในการทำงานและการดำเนินชีวิตเป็นสิ่งที่ทำให้เรามีความเจริญก้าวหน้า
การมีสติยังทำให้เรามีความสุขและสงบภายใน เมื่อเรามีความสุขและสงบ เราจะสามารถแผ่ความเมตตาและความปรารถนาดีไปยังผู้อื่น การที่เรามีจิตใจที่เมตตาและพร้อมจะช่วยเหลือผู้อื่นทำให้เรากลายเป็นคนที่มีคุณค่าและเป็นที่รักในสังคม ความสุขและความสงบภายในที่เกิดจากการมีสติทำให้เราสามารถดำเนินชีวิตได้อย่างมีความหมาย
สรุปความว่า สติเป็นสิ่งที่สำคัญสำหรับการดำรงชีวิตของคนทั้งหลาย สติช่วยให้เรามีความรอบคอบมากขึ้นในทุก ๆ การกระทำ ทำให้ไม่เผลอไปกระทำกรรมที่ไม่ดีอันจะเป็นการก่อทุกข์ก่อโทษให้แก่ตนเองและผู้อื่น ช่วยให้เราเป็นที่รักของคนรอบข้าง เป็นผู้มีความประพฤติที่ประเสริฐ และประสบความสุขความเจริญในที่ทุกสถานในกาลทุกเมื่อ สมดังพุทธศาสนสุภาษิตที่ยกขึ้นเป็นนิกเขปบท ณ เบื้องต้นว่า
สติมโต สทา ภทฺทํ
ผู้มีสติ มีความเจริญทุกเมื่อ
ซึ่งมีอรรถาธิบายดังได้บรรยายมาแล้ว ด้วยประการฉะนี้.