ปัญหาข้อที่ 1
ถาม ตจปัญจกกรรมฐาน มีอะไรบ้าง ? เป็นอารมณ์ของสมถกัมมัฏฐาน หรือของวิปัสสนากัมมัฏฐาน ?
ตอบ ตจปัญจกกรรมฐาน มี เกสา ผม โลมา ขน นขา เล็บ ทนฺตา ฟัน และ ตโจ หนัง ฯ เป็นได้ทั้งอารมณ์สมถกัมมัฏฐานและอารมณ์วิปัสสนากัมมัฏฐาน ฯ
ปัญหาข้อที่ 2
ถาม ปฏิสันถาร มีอะไรบ้าง ? มีประโยชน์แก่ผู้ทำอย่างไรบ้าง ?
ตอบ ปฏิสันถาร มี
- อามิสปฏิสันถาร ต้อนรับด้วยสิ่งของ
- ธัมมปฏิสันถาร ต้อนรับโดยธรรม
มีประโยชน์อย่างนี้ คือ
- เป็นอุบายสร้างความสามัคคีและยึดเหนี่ยวน้ำใจกัน
- เป็นการรักษาไมตรีจิตระหว่างกันและกันให้มั่นคงยิ่งขึ้น
ปัญหาข้อที่ 3
ถาม ความคิดที่เป็นฝ่ายอกุศล มีกี่อย่าง ? อะไรบ้าง ?
ตอบ ความคิดที่เป็นฝ่ายอกุศล มี 3 อย่าง คือ
- กามวิตก ความตริในทางกาม
- พยาบาทวิตก ความตริในทางพยาบาท
- วิหิงสาวิตก ความตริในทางเบียดเบียน
ปัญหาข้อที่ 4
ถาม บุคคลผู้ถือความถูกต้องเป็นใหญ่ ทำด้วยความเมตตา กรุณา เป็นต้น จัดเข้าในอธิปเตยยะข้อไหน ?
ตอบ จัดเข้าในธัมมาธิปเตยยะ ฯ
ปัญหาข้อที่ 5
ถาม อุปาทาน คืออะไร ? การถือเราถือเขาด้วยอำนาจมานะจนเป็นเหตุถือพวก จัดเป็นอุปาทานอะไร ในอุปาทาน 4 ?
ตอบ อุปาทาน คือ การถือมั่นข้างเลว ได้แก่ ถือรั้น ฯ การถือเราถือเขาด้วยอำนาจมานะจนเป็นเหตุถือพวก จัดเป็นอัตตวาทุปาทาน ฯ
ปัญหาข้อที่ 6
ถาม สังวรคืออะไร ? สติสังวร สำรวมด้วยสตินั้น มีอธิบายอย่างไร ?
ตอบ
สังวร คือ การสำรวมระวังปิดกั้นอกุศล ฯ
สติสังวร สำรวมด้วยสตินั้น มีอธิบายว่า สำรวมอินทรีย์มีจักษุเป็นต้น ระวังรักษามิให้อกุศลธรรมเข้าครอบงำเมื่อเห็นรูปเป็นต้น ทั้งมีสติไม่ฟั่นเฟือนลืมหลงระลึกได้ก่อนแต่ทำ พูด คิด ไม่ให้ผิดทางกาย วาจา ใจ ไม่ประมาทหลงทำกรรมชั่ว ฯ
ปัญหาข้อที่ 7
ถาม จริต คืออะไร ? คนมีปกติเชื่อง่าย เป็นจริตอะไร ?
ตอบ จริต คือ พื้นเพอัธยาศัยของบุคคลที่แสดงออกมาตามปกติเป็นประจำ ฯ คนมีปกติเชื่อง่าย เป็นสัทธาจริต ฯ
ปัญหาข้อที่ 8
ถาม กิเลสที่ได้ชื่อว่าอนุสัยและได้ชื่อว่าสังโยชน์ มีอธิบายอย่างไร ?
ตอบ
กิเลสที่ได้ชื่อว่า อนุสัย เพราะเป็นกิเลสอย่างละเอียด นอนเนื่องอยู่ในสันดานของสัตว์ มักไม่ปรากฏ ต่อเมื่อมีอารมณ์มายั่วจึงปรากฏขึ้น
กิเลสที่ได้ชื่อว่า สังโยชน์ เพราะเป็นกิเลสที่ผูกใจสัตว์ไว้กับภพไม่ให้หลุดพ้นไปได้ ฯ
ปัญหาข้อที่ 9
ถาม พระพุทธคุณบทว่า อรหํ เป็นพระอรหันต์ มีความหมายอย่างไรบ้าง ? เลือกตอบมา 2 อย่าง
ตอบ พระพุทธคุณบทว่า อรหํ เป็นพระอรหันต์ มีความหมายได้ 4 อย่าง คือ (เลือกตอบ 2 ข้อ)
- ชื่อว่าเป็นพระอรหันต์ เพราะเป็นผู้ไกลจากกิเลสและบาปธรรม กล่าวคือเป็นผู้บริสุทธิ์
- ชื่อว่าเป็นพระอรหันต์ เพราะเป็นผู้หักกำสังสารจักร คือ อวิชชา ตัณหา อุปาทาน และกรรม ได้
- ชื่อว่าเป็นพระอรหันต์ เพราะเป็นผู้ควรแนะนำสั่งสอนเขา หรือเป็นผู้ควรรับความเคารพนับถือ
- ชื่อว่าเป็นพระอรหันต์ เพราะเป็นผู้ไม่มีความลับ คือมิได้ทำความเสียหายอันใดที่จะพึงซ่อนเร้น
ปัญหาข้อที่ 10
ถาม บารมี คืออะไร ? อธิษฐานบารมี คือการทำอย่างไร ?
ตอบ
บารมี คือ ปฏิปทาอันยิ่งยวด หรือคุณธรรมที่ประพฤติอย่างยิ่งยวด ได้แก่ ความดีที่บำเพ็ญอย่างพิเศษเพื่อบรรลุเป้าหมายสูงสุด
อธิษฐานบารมี คือ ความตั้งใจมั่น ตัดสินใจเด็ดเดี่ยว วางจุดหมายแห่งการกระทำของตนไว้แน่นอนและดำเนินตามนั้นอย่างแน่วแน่ ฯ