ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป พ.ศ. ๒๕๖๑

๑. ข้อใด เป็นความหมายของนิพพิทา ?

1. หน่ายทุกข์
2. สิ้นกำหนัด
3. หลุดพ้น
4. หมดจด

๒. พระพุทธเจ้า ตรัสเรียกพุทธบริษัทให้มาดูโลกเพื่อประโยชน์อะไร ?

1. คลายเครียด
2. คลายทุกข์
3. คลายกังวล
4. รู้ความจริง

๓. ในอุทเทสแห่งนิพพิทา พระพุทธเจ้าทรงเปรียบเทียบโลกกับอะไร ?

1. ราชรถ
2. สารถี
3. เคหสถาน
4. ภูมิประเทศ

๔. ทำอย่างไร จึงจะไม่ข้องอยู่ในโลก ?

1. ออกบวช
2. ปรารถนาไม่เกิดอีก
3. ไม่ยุ่งกับใคร
4. ไม่ติดสิ่งล่อใจ

๕. อาการเช่นไร เรียกว่าสำรวมจิต ?

1. สำรวมอินทรีย์
2. เจริญกัมมัฏฐาน
3. เจริญวิปัสสนา
4. ถูกทุกข้อ

๖. อะไรคือมาร ที่ทำให้ข้องอยู่ในโลก ?

1. รูป
2. เสียง
3. โผฏฐัพพะ
4. ตัณหา

๗. รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ จัดเป็นอะไร ?

1. มาร
2. บ่วงแห่งมาร
3. อายตนะภายใน
4. กิเลสกาม

๘. เห็นสังขารด้วยธรรมใด จึงจะหน่ายในทุกข์ ?

1. สติ
2. สัมปชัญญะ
3. ปัญญา
4. วิมังสา

๙. มนุษย์ จัดเป็นสังขารชนิดใด ?

1. อุปาทินนกสังขาร
2. อนุปาทินนกสังขาร
3. ปุญญาภิสังขาร
4. ถูกทุกข้อ

๑๐. ในคัมภีร์วิสุทธิมรรค มัชฌิมวัย วัยกลางคน กำหนดอายุไว้อย่างไร ?

1. ๑-๓๓ ปี
2. ๓๔-๕๕ ปี
3. ๓๔-๖๗ ปี
4. ๖๘-๑๐๐ ปี

๑๑. ความขาดตอนแห่งสันตติ ทำให้เห็นอะไร ?

1. อนิจจัง
2. ทุกขัง
3. อนัตตา
4. สังขาร

๑๒. คนฆ่าตัวตาย มีสาเหตุส่วนใหญ่มาจากทุกข์ใด ?

1. สภาวทุกข์
2. ปกิณณกทุกข์
3. นิพัทธทุกข์
4. สหคตทุกข์

๑๓. ทุกข์เพราะอะไร จัดเป็นสันตาปทุกข์ ?

1. ความโกรธ
2. ความแก่
3. ความเจ็บ
4. ความตาย

๑๔. ทุกข์มีสภาวะอย่างไร ?

1. เกิดขึ้น
2. ตั้งอยู่
3. เสื่อมไป
4. ถูกทุกข้อ

๑๕. คำสอนในเรื่องใด แสดงว่าศาสนาพุทธต่างจากศาสนาพราหมณ์ ?

1. สังสารวัฏฏ์
2. อนัตตา
3. บาป-บุญ
4. นรก-สวรรค์

๑๖. ในบาลีปฏิปทาแห่งนิพพิทา ท่านกล่าวอะไรเป็นอนัตตา ?

1. ธรรมทั้งปวง
2. สังขารทั้งปวง
3. ทุกข์ทั้งปวง
4. เวทนาทั้งปวง

๑๗. วิราคะ เกิดต่อจากอะไร ?

1. นิพพิทา
2. วิสุทธิ
3. วิมุตติ
4. สันติ

๑๘. การเวียนว่ายตายเกิด ด้วยอำนาจกิเลส กรรม วิบาก เรียกว่าอะไร ?

1. วิบาก
2. อาลัย
3. ตัณหา
4. วัฏฏะ

๑๙. วิกขัมภนวิมุตติ เป็นความหลุดพ้นด้วยอำนาจอะไร ?

1. ปัญญา
2. ญาณ
3. ฌาน
4. วิมุตติ

๒๐. ตทังควิมุตติ เป็นความหลุดพ้นของใคร ?

1. ปุถุชน
2. พระโสดาบัน
3. พระสกทาคามี
4. พระอนาคามี

๒๑. ในวิสุทธิ บุคคลจะบริสุทธิ์ได้ ต้องอาศัยอะไร ?

1. ทาน
2. ศีล
3. สมาธิ
4. ปัญญา

๒๒. เพื่อความหมดจดแห่งทัสสนะ ต้องเดินทางสายใด ?

1. อริยมรรค
2. มัคคสัจ
3. มัชฌิมาปฏิปทา
4. ถูกทุกข้อ

๒๓. การทำงานที่เป็นไปตามหลักกายสุจริต จัดเข้าในมรรคใด ?

1. สัมมากัมมันตะ
2. สัมมาอาชีวะ
3. สัมมาวายามะ
4. สัมมาสติ

๒๔. อาชีพเกษตรกร ทำนาทำไร่ จัดเข้าในมรรคใด ?

1. สัมมากัมมันตะ
2. สัมมาอาชีวะ
3. สัมมาวายามะ
4. สัมมาสติ

๒๕. อริยมรรคใด สงเคราะห์เข้าในสีลวิสุทธิ ?

1. สัมมาสังกัปปะ
2. สัมมาวาจา
3. สัมมาวายามะ
4. สัมมาสติ

๒๖. คำว่า จงพอกพูนทางแห่งสันติ อะไรเรียกว่า ทาง ?

1. มรรค ๘
2. วิชชา ๘
3. สุจริต ๓
4. กุศลมูล ๓

๒๗. ผู้มุ่งความสงบอย่างแท้จริง ต้องละเว้นอะไร ?

1. สังคม
2. เพื่อน
3. โลกามิส
4. ญาติ

๒๘. อุปมาว่า ดุจไฟสิ้นเชื้อแล้วดับไปเอง เป็นการกล่าวถึงสภาวธรรมใด ?

1. นิพพาน
2. วิมุตติ
3. วิสุทธิ
4. นิโรธสมาบัติ

๒๙. ผู้เริ่มถึงกระแสพระนิพพาน หมายถึงพระอริยบุคคลใด ?

1. พระโสดาบัน
2. พระสกทาคามี
3. พระอนาคามี
4. พระอรหันต์

๓๐. ผู้เห็นภัยในความประมาท ชื่อว่าปฏิบัติใกล้ต่ออะไร ?

1. สวรรค์
2. พรหมโลก
3. นิพพาน
4. เทวโลก

๓๑. พุทธพจน์ว่า จิตฺเต อสงฺกิลิฏเฐ สุคติ ปาฏิกงฺขา ยืนยันเรื่องใด ?

1. ตายแล้วเกิด
2. ตายแล้วสูญ
3. ตายแล้วฟื้น
4. ถูกทุกข้อ

๓๒. ปรารถนาจะไปสุคติ ควรบำเพ็ญธรรมใด ?

1. ขันติ
2. โสรัจจะ
3. สติ
4. ศีล

๓๓. ในส่วนสังสารวัฏฏ์ เด็กแรกคลอด คนเจ็บ คนชรา เรียกว่าอะไร ?

1. ธรรมทูต
2. เทวทูต
3. ยมทูต
4. สมณทูต

๓๔. เทวทูตเป็นสัญญานเตือนมนุษย์ให้ตระหนักในเรื่องใด ?

1. ความไม่โกรธ
2. ความไม่โลภ
3. ความไม่ประมาท
4. ความกลัว

๓๕. ความหมายทั่วไปของคำว่า เปรต ตรงกับข้อใด ?

1. สัตว์นรก
2. สัตว์ดิรัจฉาน
3. อสุรกาย
4. คนที่ตายไปแล้ว

๓๖. ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. กรรมทันตาเห็น
2. กรรมแต่งให้เกิด
3. กรรมหนัก
4. กรรมตัดรอน

๓๗. การกระทำในข้อใด ชะลอการให้ผลของกรรมชั่ว ?

1. รดน้ำมนต์
2. สะเดาะเคราะห์
3. ต่อชะตา
4. ทำความดีต่อเนื่อง

๓๘. ผู้ประสบอุบัติเหตุตายก่อนวัยอันควร เพราะกรรมใดให้ผล ?

1. ชนกกรรม
2. ครุกรรม
3. อุปฆาตกกรรม
4. กตัตตากรรม

๓๙. ข้อใด เป็นหัวใจสมถกัมมัฏฐาน ?

1. อสุภะ
2. อาหาเรปฏิกูลสัญญา
3. อรูป
4. เมตตา

๔๐. เห็นอาการ ๓๒ อย่างไร จึงจะเป็นกัมมัฏฐาน ?

1. ปฏิกูล
2. สวยงาม
3. น่ากลัว
4. น่ารัก

๔๑. การเจริญเมตตา แก้นิวรณ์ใด ?

1. กามฉันทะ
2. พยาบาท
3. ถีนมิทธะ
4. วิจิกิจฉา

๔๒. ข้อใด เป็นอารมณ์ของสมถกัมมัฏฐานตามนัยพระบาลี ?

1. สติปัฏฐาน
2. กสิณ
3. อสุภะ
4. อนุสสติ

๔๓. ผู้ที่ประมาทในวัยว่ายังหนุ่มสาว ควรพิจารณาเรื่องใดบ่อยๆ ?

1. ความแก่
2. ความเจ็บ
3. ความตาย
4. ความพลัดพราก

๔๔. ร่างกายบุคคลเคลื่อนไหวได้เพราะอาศัยธาตุใด ?

1. ธาตุดิน
2. ธาตุน้ำ
3. ธาตุไฟ
4. ธาตุลม

๔๕. คนรักสวยรักงาม นิยมสินค้าราคาแพง จัดเป็นคนจริตใด ?

1. ราคจริต
2. โทสจริต
3. โมหจริต
4. สัทธาจริต

๔๖. พุทธคุณบทใด ยืนยันว่า พระพุทธเจ้าทรงเป็นพระบรมครู ?

1. อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ
2. สตฺถา เทวมนุสฺสานํ
3. พุทฺโธ
4. ภควา

๔๗. พุทธคุณบทว่า พุทฺโธ มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. เสด็จไปดีแล้ว
2. รู้แจ้งโลก
3. ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน
4. ผู้จำแนกธรรม

๔๘. วิปัสสนากัมมัฏฐาน เป็นการปฏิบัติเพื่อให้เกิดธรรมใด ?

1. ขันติ
2. สติ
3. สมาธิ
4. ปัญญา

๔๙. วิปัสสนูปกิเลสที่ทำให้ผู้เจริญวิปัสสนาสำคัญว่าตนบรรลุธรรม คือข้อใด ?

1. ญาณ
2. สุข
3. อุเบกขา
4. ถูกทุกข้อ

๕๐. อานิสงส์ของการเจริญวิปัสสนา คือข้อใด ?

1. มีสติก่อนตาย
2. เกิดในสุคติ
3. เป็นอุปนิสัยมรรคผล
4. ถูกทุกข้อ