ปัญหาและเฉลยวิชาอุโบสถศีล (วินัย) ธรรมศึกษาชั้นโท พ.ศ. ๒๕๕๓

๑. หลักธรรมเบื้องต้นเพื่อบรรลุผลสูงสุดคือพระนิพพาน คืออะไร ?

1. ทาน
2. ศีล
3. สมาธิ
4. ปัญญา

๒. อะไรเป็นอุปสรรคในการรักษาศีลของคนทั่วไป ?

1. ความทุพลภาพ
2. ความแก่ชรา
3. ความเจ็บป่วย
4. ความไม่กลัวบาป

๓. อุโบสถศีล บัญญัติขึ้นด้วยวัตถุประสงค์ใด ?

1. เพื่อทำกิจทางพระพุทธศาสนา
2. เพื่อหยุดการงานของคฤหัสถ์
3. เพื่อขัดเกลากิเลสอย่างหยาบ
4. ถูกทุกข้อ

๔. อุโบสถศีล บัญญัติขึ้นเพื่อกลุ่มบุคคลใด ?

1. ประชาชนทั่วไป
2. เจ้าลัทธินอกศาสนา
3. อุบาสกอุบาสิกา
4. นักบวชนอกศาสนา

๕. อุโบสถ แปลว่าอะไร ?

1. การจำพรรษา
2. การเข้าจำ
3. การจำศีล
4. การจำวัด

๖. กษัตริย์พระองค์ใด ปรารภการถืออุโบสถศีลในพระพุทธศาสนา ?

1. พระเจ้าพรหมทัต
2. พระเจ้าอชาตศัตร
3. พระเจ้าพิมพิสาร
4. พระเจ้าสุทโธทนะ

๗. ธรรมเนียมการรักษาอุโบสถถือปฏิบัติกันมาตั้งแต่เมื่อไร ?

1. ก่อนพุทธกาล
2. สมัยพุทธกาล
3. หลังพุทธกาล
4. หลังสังคายนา

๘. สรณตรัยคือ พระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ตรงกับขอใด ?

1. พระพุทธรูป
2. พระศักดิ์สิทธิ์
3. พระประจำวัน
4. พระรัตนตรัย

๙. สรณคมน์มีความหมายตรงกบัขอใด ?

1. การถือเอาเป็นที่พึ่ง
2. การยดึมนั่ ถือมนั่
3. การถือเป็นอารมณ์
4. การถือฤกษ์ยาม

๑๐. คำว่า สรณะกำจัดภัย หมายถึงภัยในข้อใด ?

1. โรคภัย
2. อุทกภัย
3. โจรภัย
4. กิเลสภัย

๑๑. คำว่า พุทธะ มีความหมายตรงกับข้อใด ?

1. ผู้ตรัสรู้
2. ผู้รู้แจ้งโลก
3. ผู้อดทน
4. ผู้สิ้นกิเลส

๑๒. อบาย ในคำว่า ธรรมรักษาผู้ปฏิบัติไม่ให้ตกอบาย ตรงกับข้อใด ?

1. นรกภูมิ
2. มนุษยโลก
3. เทวโลก
4. พรหมโลก

๑๓. พระสงฆ์ในเรื่องสรณคมน์หมายถึงข้อใด ?

1. พระประธาน
2. พระเถระ
3. พระประจำวัน
4. พระอริยะ

๑๔. มีศีลเสมอกัน มีทิฏฐิเสมอกัน เป็นคุณสมบัติของใคร ?

1. พระพุทธเจ้า
2. พระธรรม
3. พระสงฆ์
4. ถูกทุกข้อ

๑๕. เพราะเหตุใด พระสงฆ์จึงได้ชื่อว่า เป็นสรณะที่พึ่งที่ระลึก ?

1. ถึงพร้อมด้วยวิชาจรณะ
2. เป็นผู้สอนเทวดามนุษย์
3. เป็นนาบุญอันประเสริฐ
4. เป็นผู้ห่างไกลจากกิเลส

๑๖. ข้อใดไม่ใช่สาเหตุการขาดสรณคมน์ ?

1. ความตาย
2. ทำร้ายพระศาสดา
3. ความเมา
4. ไปนับถือศาสดาอื่น

๑๗. การขาดสรณคมน์ย่อมเกิดขึ้นในบุคคลประเภทใด ?

1. ปุถุชนทั่วไป
2. พระโสดาบัน
3. พระอนาคามี
4. พระอรหันต์

๑๘. การขาดสรณคมน์ข้อใดไม่เป็นเหตุให้ตกไปในทุคติภูมิ ?

1. ทำร้ายพระศาสดา
2. ความตาย
3. ไปนับถือศาสดาอื่น
4. ถูกทุกข้อ

๑๙. สรณคมน์เศร้าหมองเพราะความไม่เอื้อเฟื้อ ตรงกับขอใด ?

1. ขโมยพระพุทธรูป
2. สงสัยบุญบาป
3. ตั้งตนเป็นศาสดา
4. สงสัยชาติหน้า

๒๐. อุโบสถนอกพุทธกาลคนส่วนใหญ่นิยมรักษาด้วยวิธีใด ?

1. งดอาหาร
2. งดฆ่าสัตว์
3. งดแต่งตัว
4. งดดูมหรสพ

๒๑. อุโบสถนอกพุทธกาลกับสมยัพุทธกาลเหมือนกันในข้อใด ?

1. รับสรณคมน์
2. สมาทานศีล
3. งดเว้นอาหาร
4. รักษาศีล ๘

๒๒. หากรักษาปฏิชาครอุโบสถวันพระ ๘ ค่ำ วันส่งจะเป็นวันกี่ค่ำ ?

1. ๖ ค่ำ
2. ๗ ค่ำ
3. ๘ ค่ำ
4. ๙ ค่ำ

๒๓. การรักษาอุโบสถประเภทใดกำหนดเวลาเป็นเกณฑ์ ?

1. โคปาลกอุโบสถ
2. ปกติอุโบสถ
3. นิคคัณฐอุโบสถ
4. อริยอุโบสถ

๒๔. การรักษาอุโบสถประเภทใดกำหนดอานิสงส์เป็นเกณฑ์ ?

1. ปกติอุโบสถ
2. ปฏิชาครอุโบสถ
3. อริยอุโบสถ
4. ปาฏิหาริยอุโบสถ

๒๕. ปกติอุโบสถที่นิยมรักษากันอยู่ทุกวันนี้เดือนหนึ่งมีกี่คร้้ง ?

1. ๒ คร้้ง
2. ๔ คร้้ง
3. ๖ คร้้ง
4. ๘ คร้้ง

๒๖. อุโบสถประเภทใดกำหนดให้รักษาคราวละ ๓ วัน ?

1. ปกติอุโบสถ
2. ปฏิชาครอุโบสถ
3. อริยอุโบสถ
4. นิคคัณฐอุโบสถ

๒๗. อุโบสถประเภทใดกำหนดให้รักษาคราวละ ๔ เดือน ?

1. โคปาลกอุโบสถ
2. ปฏิชาครอุโบสถ
3. ปาฏิหาริยอุโบสถ
4. นิคคัณฐอุโบสถ

๒๘. รู้ว่า มีเจ้าของหวง เป็นองค์แห่งอุโบสถศีลข้อใด ?

1. สิกขาบทที่ ๑
2. สิกขาบทที่ ๒
3. สิกขาบทที่ ๖
4. สิกขาบทที่ ๗

๒๙. อุโบสถศีลข้อใดขาดเพราะประพฤติเกี่ยวของในกาม ?

1. สิกขาบทที่ ๑
2. สิกขาบทที่ ๒
3. สิกขาบทที่ ๓
4. สิกขาบทที่ ๖

๓๐. อุโบสถศีลข้อใดขาดเพราะประพฤติผิดทางวาจา ?

1. สิกขาบทที่ ๒
2. สิกขาบทที่ ๔
3. สิกขาบทที่ ๖
4. สิกขาบทที่ ๘

๓๑. อุโบสถศีลข้อที่ ๓ ห้ามผู้สมาทานกระทำเรื่องใด ?

1. การล่วงประเวณี
2. การร้องเพลง
3. การดื่มสุราเมรัย
4. การอดอาหาร

๓๒. อุโบสถศีลข้อที่ ๖ เวลาเที่ยงแล้วถึงก่อนอรุณขึ้น เรียกว่า อะไร ?

1. กาล
2. กาลเทศะ
3. วิกาล
4. กาลกิริยา

๓๓. อาหารประเภทใด ห้ามคนถืออุโบสถศีลรับประทานในยามวิกาล ?

1. สมอ
2. มะขามเทศ
3. เนย
4. มะขามป้อม

๓๔. อุโบสถศีลข้อที่ ๗ ห้ามผู้สมาทานกระทำเรื่องใด ?

1. พูดปด
2. เสพกาม
3. แต่งตัว
4. ลักของ

๓๕. การห้ามคนถืออุโบสถศีลตกแต่งร่างกายในขณะรักษาอุโบสถเพื่อจุดประสงค์ใด ?

1. บรรเทาความยินดีในนามกาย
2. บรรเทาความมัวเมาในรูปกาย
3. บรรเทาความยึดมั่นในเวทนา
4. บรรเทาความพอใจในลาภยศ

๓๖. ปัจจุบัน คนส่วนใหญ่นิยมสมาทานอุโบสถศีลที่ไหน ?

1. บ้านตนเอง
2. บ้านคนทรงเจ้า
3. โรงเจทั่วไป
4. วัดทั่วไป

๓๗. ในวันอุโบสถควรสมาทานอุโบสถศีลเวลาใด ?

1. เวลาเช้า
2. เวลาเที่ยงวัน
3. เวลาบ่าย
4. เวลากลางคืน

๓๘. คำว่า อิมินา สกฺกาเรน ตํ ภควนฺตํ อภิปูชยาม เป็นคำกล่าวบูชาพระรัตนตรัยใด ?

1. พระพุทธเจ้า
2. พระธรรม
3. พระสงฆ์
4. ถูกทุกข้อ

๓๙. คำว่า อชฺช โภนฺโต ปกฺขสฺส อฏฺฐมี ทิวโส … เป็นคำกล่าวอะไร ?

1. สมาทานศีล ๘
2. คำประกาศอุโบสถ
3. อาราธนาธรรม
4. กราบพระรัตนตรัย

๔๐. วันปัณณรสีในคำประกาศอุโบสถ หมายถึงวันกี่ค่ำ ?

1. วัน ๘ ค่ำ
2. วัน ๙ ค่ำ
3. วัน ๑๔ ค่ำ
4. วัน ๑๕ ค่ำ

๔๑. ข้อใดกำหนดให้กระทำต่อจากคำประกาศอุโบสถ ?

1. อาราธนาศีล
2. รับสรณคมน์
3. รับศีลอุโบสถ
4. ถือศีลอุโบสถ

๔๒. เรื่องที่ไม่ควรนำมาพูดในขณะถืออุโบสถศีลเรียกว่า อะไร ?

1. อนุปุพพีกถา
2. อริยมรรคกถา
3. ติรัจฉานกถา
4. อนุโมทนากถา

๔๓. อุโบสถประเภทใดกำหนดข้อห้ามบางเรื่องไม่ห้ามบางเรื่อง ?

1. ปกติอุโบสถ
2. โคปาลกอุโบสถ
3. อริยอุโบสถ
4. นิคคัณฐอุโบสถ

๔๔. อุโบสถประเภทใด ตรัสว่า มีอานิสงส์มากที่สุด ?

1. โคปาลกอุโบสถ
2. อริยอุโบสถ
3. นิคคัณฐอุโบสถ
4. ถูกทุกข้อ

๔๕. อุโบสถประเภทใด ตรัสว่า เป็นการปฏิบัตตามพระอรหันต์ ?

1. อริยอุโบสถ
2. โคปาลกอุโบสถ
3. ปกติอุโบสถ
4. นิคคัณฐอุโบสถ

๔๖. คำว่า มีถ้อยคำมั่นคง ในอุโบสถสูตร ตรงกับข้อใด ?

1. ละปาณาติบาต
2. ละอทินนาทาน
3. ละอพรหมจรรย์
4. ละมุสาวาท

๔๗. การถืออุโบสถศีลไม่ให้ขาดไม่ให้ด่างพร้อย ควรกระทำอย่างไร ?

1. ชำระบาป
2. สำรวมระวัง
3. อดอาหาร
4. กินมังสวิรัติ

๔๘. การถืออุโบสถศีลจะได้รับผลมากหรือน้อย ขึ้นอยู่กับอะไร ?

1. มีสุขภาพดี
2. มีอายุมาก
3. มีความตั้งใจ
4. มีบุญบารมี

๔๙. การถืออุโบสถศีลทำให้มนุษย์หยุดทำร้ายกัน ตรงกับข้อใด ?

1. ศีลสร้างความปลอดภัย
2. ศีลสร้างสวรรค์
3. ศีลสร้างความเสมอภาค
4. ถูกทุกข้อ

๕๐. การรักษาอุโบสถศีล จัดเข้าในบุญกิริยาวัตถุข้อใด ?

1. ทาน
2. ศีล
3. ภาวนา
4. ถูกทุกข้อ