ปัญหาและเฉลยวิชากรรมบถ (วินัย) ธรรมศึกษาชั้นเอก พ.ศ. ๒๕๕๓

๑. พระพุทธศาสนาสอนว่า สุขทุกข์ของสัตว์ทั้งหลายเกิดจากอะไร ?

1. อำนาจสิ่งศักดิ์สิทธิ์
2. อำนาจพุทธานุภาพ
3. อำนาจแห่งเทพเจ้า
4. อำนาจวิบากกรรม

๒. คำว่า กรรมบถ หมายถึง กรรมนำสัตว์ให้ไปเกิดในสถานที่ใด ?

1. สุคติทุคติ
2. มนุษยโลก
3. เทวโลก
4. พรหมโลก

๓. กุศลกรรมบถนำสัตว์ให้ไปเกิดในกำเนิดที่ดี ตรงกับข้อใด ?

1. สัตว์นรก
2. มนุษย์
3. อสุรกาย
4. เปรต

๔. อกุศลกรรมบถนำสัตว์ให้ไปเกิดในกำเนิดที่เลว ตรงกับข้อใด ?

1. สัตว์ดิรัจฉาน
2. มนุษย์
3. เทวดา
4. พรหม

๕. กรรมบถ ๑๐ ประการ จัดเป็นกรรม ๓ อย่าง ยกเว้นข้อใด ?

1. กายกรรม
2. วจีกรรม
3. บุญกรรม
4. มโนกรรม

๖. โลภะ โทสะ โมหะ เป็นเหตุให้บุคคลกระทำกรรมใด ?

1. บุญกรรม
2. อกุศลกรรม
3. กุศลกรรม
4. อโหสิกรรม

๗. การกระทำจะสำเร็จเป็นกรรมบถได้ ต้องประกอบด้วยอะไร ?

1. ตัณหา
2. อภิชฌา
3. เจตนา
4. อารมณ์

๘. ข้อใด ไม่จัดเข้าในอกุศลกรรมบถ ๑๐ ประการ ?

1. ปาณาติบาต
2. สัมมาทิฏฐิ
3. พยาบาท
4. มิจฉาทิฏฐิ

๙. อะไรเป็นมูลเหตุให้บุคคลประพฤติอกุศลกรรมบถ ๑๐ ประการ ?

1. กุศลมูล ๓
2. สุจริต ๓
3. อกุศลมูล ๓
4. ทุจริต ๓

๑๐. กรรมที่เกิดขึ้นจากการกระทำทางกาย เรียกว่าอะไร ?

1. กายกรรม
2. วจีกรรม
3. มโนกรรม
4. ครุกรรม

๑๑. ข้อใด ไม่จัดเข้าในกายกรรมฝ่ายอกุศล ?

1. ปาณาติบาต
2. อทินนาทาน
3. กาเมสุมิจฉาจาร
4. สัมผัปปลาปะ

๑๒. ปาณาติบาต โดยมากเกิดขึ้นทางทวารใด ?

1. กายทวาร
2. วจีทวาร
3. มโนทวาร
4. ถูกทุกข้อ

๑๓. เมื่อว่าโดยอารมณ์ ปาณาติบาตมีอะไรเป็นอารมณ์ ?

1. รูปสมาบัติ
2. รูปชีวิตินทรีย์
3. อรูปสมาบัติ
4. อรูปชีวิตินทรีย์

๑๔. ข้อใด ไม่จัดเป็นอรูปชีวิตินทรีย์ ?

1. รูป
2. เวทนา
3. สัญญา
4. สังขาร

๑๕. ปาณาติบาตที่เกิดขึ้นทางวจีทวาร ตรงกับข้อใด ?

1. คิดจะฆ่า
2. พยายามฆ่า
3. ฆ่าเอง
4. สั่งให้คนอื่นฆ่า

๑๖. ปาณาติบาตมีโทษมาก เพราะผู้ฆ่ามีกิเลสรุนแรง ตรงกับข้อใด ?

1. ฆ่าเพราะความแค้น
2. ฆ่าเพราะหิวข้าว
3. ฆ่าเพราะเข้าใจผิด
4. ฆ่าเพราะขาดสติ

๑๗. พยายามฆ่า เป็นองค์แห่งอกุศลกรรมบถข้อใด ?

1. พยาบาท
2. ปาณาติบาต
3. ผรุสวาจา
4. อทินนาทาน

๑๘. การกระทำอทินนาทาน เพราะมีโทสะเป็นมูล ตรงกับข้อใด ?

1. ลักเพราะตกทุกข์
2. ลักเพราะตกงาน
3. ลักเพราะแค้นใจ
4. ลักเพราะถูกยุยง

๑๙. อทินนาทานมีโทษมาก เพราะขโมยของประเภทใด ?

1. ของประณีต
2. ของสำคัญ
3. ของผู้มีคุณธรรม
4. ถูกทุกข้อ

๒๐. อทินนาทาน จะสำเร็จเป็นกรรมบถในขณะใด ?

1. รู้ว่ามีเจ้าของ
2. คิดจะลัก
3. พยายามลัก
4. ลักมาได้

๒๑. อทินนาทานที่เกิดขึ้นทางวจีทวาร ตรงกับข้อใด ?

1. มีจิตคิดจะลัก
2. พยายามจะลัก
3. สั่งให้คนอื่นลัก
4. ลักด้วยตนเอง

๒๒. รู้ว่ามีเจ้าของหวง เป็นองค์แห่งอกุศลกรรมบถข้อใด ?

1. อทินนาทาน
2. พยาบาท
3. กาเมสุมิจฉาจาร
4. ผรุสวาจา

๒๓. ความผิดที่เรียกว่า กาเมสุมิจฉาจาร ตรงกับข้อใด ?

1. ไม่เคารพพ่อแม่
2. ไม่เชื่อฟังผู้ใหญ่
3. ไม่พอใจคู่ครอง
4. ไม่ทำตามกติกา

๒๔. สทารสันโดษ หมายถึงความพึงพอใจในเรื่องใด ?

1. ยศศักดิ์
2. คู่ครอง
3. การงาน
4. บริวาร

๒๕. กาเมสุมิจฉาจารจะสำเร็จเป็นกรรมบถได้ ต้องเกิดทางทวารใด ?

1. กายทวาร
2. วจีทวาร
3. มโนทวาร
4. ถูกทุกข้อ

๒๖. ความเสื่อมโทรมทางสังคมกรณีใด เกิดจากกาเมสุมิจฉาจาร ?

1. ขายยาเสพติด
2. ลอบวางระเบิด
3. ละเมิดทางเพศ
4. ทุจริตคอรัปชั่น

๑๗. มุสาวาทที่เกิดขึ้นจากความพยายามทางกาย ตรงกับข้อใด ?

1. แจ้งความเท็จ
2. ทำเอกสารเท็จ
3. เป็นพยานเท็จ
4. ให้การเท็จ

๒๘. องค์แห่งมุสาวาทข้อใด ทำให้มุสาวาทสำเร็จเป็นกรรมบถ ?

1. เรื่องไม่จริง
2. จิตคิดจะพูด
3. พยายามพูด
4. คนอื่นเข้าใจ

๒๙. มุสาวาทที่สำเร็จเป็นกรรมบถ ต้องมีลักษณะเช่นไร ?

1. คิดจะพูดเรื่องโกหก
2. คนอื่นได้ประโยชน์
3. คนอื่นเสียประโยชน์
4. คนพูดเสียประโยชน์

๓๐. มุสาวาท เกิดผลกระทบโดยตรงต่อสังคมอย่างไร ?

1. คบหาไม่สนิทใจ
2. ชีวิตไม่ปลอดภัย
3. ทรัพย์สูญหาย
4. ไม่เอื้อเฟื้อต่อกัน

๓๑. มุสาวาท ย่อมให้ผลในภายหน้าแก่ผู้กระทำอย่างไร ?

1. มีอายุสั้น
2. มีชีวิตขัดสน
3. เป็นคนบ้า
4. ไม่น่าเชื่อถือ

๓๒. พูดคำหยาบคาย เรียกว่าอะไร ?

1. มุสาวาท
2. ผรุสวาจา
3. สัมผัปปลาปะ
4. ปิสุณวาจา

๓๓. คำพูดยุยงทำให้คนอื่นเกิดความแตกแยก เรียกว่าอะไร ?

1. มุสาวาท
2. ผรุสวาจา
3. สัมผัปปลาปะ
4. ปิสุณวาจา

๓๔. คำพูดที่ไม่เกิดประโยชน์ทั้งแก่ผู้พูดและผู้ฟัง เรียกว่าอะไร ?

1. มุสาวาท
2. ผรุสวาจา
3. สัมผัปปลาปะ
4. ปิสุณวาจา

๓๕. ปิสุณวาจา จะสำเร็จเป็นกรรมบถในขณะใด ?

1. เมื่อคนอื่นเข้าใจ
2. เมื่อคนอื่นเกิดแตกแยก
3. เมื่อคนอื่นถูกด่า
4. เมื่อคนอื่นเสียประโยชน์

๓๖. คำพูดที่เป็นผรุสวาจา ผู้พูดมุ่งถึงเจตนาใด ?

1. ประทุษร้าย
2. หลอกลวง
3. ให้แตกแยก
4. ให้เข้าใจผิด

๓๗. ผู้พูดกล่าวผรุสวาจาด้วยเจตนาเช่นไร จึงไม่จัดเป็นผรุสวาจา ?

1. มีเจตนาร้าย
2. มีเจตนาหวังดี
3. มีเจตนาโลภ
4. มีเจตนาทำลาย

๓๘. เพราะเหตุใด คำพูดอ่อนหวาน แต่คนพูดมีเจตนามุ่งจะทำลาย จึงจัดเป็นผรุสวาจา ?

1. มีจิตหยาบคาย
2. มีจิตเศร้าหมอง
3. มีจิตอ่อนโยน
4. มีจิตหลอกลวง

๓๙. คิดละโมบอยากได้ของคนอื่นเอามาเป็นของตน เรียกว่าอะไร ?

1. อทินนาทาน
2. อนภิชฌา
3. อภิชฌา
4. อพยาบาท

๔๐. มิจฉาทิฏฐิ โดยสภาวะ ได้แก่กิเลสใด ?

1. โลภะ
2. โทสะ
3. มานะ
4. โมหะ

๔๑. ข้อใด เป็นกรรมบถและเป็นเหตุเกิดอกุศลกรรมบถเหล่าอื่น ?

1. ปาณาติบาต
2. อภิชฌา
3. ปิสุณวาจา
4. มุสาวาท

๔๒. จิตที่สหรคตด้วยมิจฉาทิฏฐิ เป็นเหตุให้คนทำอกุศลกรรมใด ?

1. ฆ่าสัตว์
2. ลักทรัพย์
3. จองเวร
4. ถูกทุกข้อ

๔๓. ความเห็นใด ปฏิเสธกรรมและผลแห่งกรรมอย่างสิ้นเชิง ?

1. สัมมาทิฏฐิ
2. มิจฉาทิฏฐิ
3. สักกายทิฏฐิ
4. สัสสตทิฏฐิ

๔๔. กุศลกรรมบถที่เกิดขึ้นทางมโนทวารอย่างเดียว ตรงกับข้อใด ?

1. มิจฉาทิฏฐิ
2. อภิชฌา
3. สัมมาทิฏฐิ
4. มุสาวาท

๔๕. บุคคลที่ไม่มีพยาบาทเกิดขึ้นในใจ ย่อมงดเว้นอกุศลกรรมใด ?

1. เห็นผิด
2. ลักทรัพย์
3. จองเวร
4. พูดโกหก

๔๖. บุคคลประพฤติเช่นไร ได้ชื่อว่ามีเมตตากายกรรม ?

1. งดคิดร้ายกัน
2. งดทำร้ายกัน
3. งดปองร้ายกัน
4. งดให้ร้ายกัน

๔๗. เห็นคนอื่นได้ดีแล้ว มีจิตพลอยอนุโมทนา จัดเป็นมโนกรรม เกิดขึ้นทางทวารใด ?

1. กายทวาร
2. วจีทวาร
3. มโนทวาร
4. ทุกทวาร

๔๘. ผู้มีจิตตั้งมั่นในการเจริญพระกรรมฐาน แสดงว่ามีอุปนิสัยใด ?

1. ทานูปนิสัย
2. สีลูปนิสัย
3. ภาวนูปนิสัย
4. ถูกทุกข้อ

๔๙. ข้อใด กล่าวเรื่องกรรมในพระพุทธศาสนาได้ถูกต้อง ?

1. ตัดกรรมได้
2. ถอนกรรมได้
3. แก้กรรมได้
4. เสวยผลกรรม

๕๐. ข้อใด เป็นผลสูงสุดในการประพฤติกุศลกรรมบถ ๑๐ ประการ ?

1. มีจิตหลุดพ้น
2. มีจิตใจมั่นคง
3. มีกายเรียบร้อย
4. มีปัญญารอบรู้