ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม  นักธรรมชั้นตรี พ.ศ. 2544

ปัญหาข้อที่ 1

ถาม ธรรมคุ้มครองโลกมีอะไรบ้าง ?

ตอบ มี 2 อย่างคือ

1. หิริ ความละอายแก่ใจ
2. โอตตัปปะ ความเกรงกลัว

ถาม ธรรมข้อนี้จะคุ้มครองโลกได้อย่างไร ?

ตอบ ธรรมข้อนี้จะคุ้มครองโลกได้ เนื่องจากปัจจุบันโลกที่เกิดวิกฤตการณ์ในด้านต่าง ๆ ส่วนหนึ่งนั้นเป็นเพราะชาวโลกละทิ้งธรรม คือ หิริ และโอตตัปปะ ไม่ละอายแก่ใจ ไม่เกรงกลัวต่อผลแห่งความชั่ว ขาดเมตตากรุณา เป็นคนเห็นแก่ตัวจัด มีการเบียดเบียน กระทำทุจริต โดยวิธีการต่าง ๆ หากชาวโลกมีธรรมคู่นี้ตั้งมั่นในใจแล้ว ก็จะช่วยคุ้มครองโลกให้พ้นจากภาวะวิกฤตในปัจจุบันได้

---

ปัญหาข้อที่ 2

ถาม พระรัตนตรัย กับไตรสรณคมน์ เป็นอย่างเดียวกัน หรือต่างกันอย่างไร ?

ตอบ ต่างกัน พระรัตนตรัย ได้แก่หมวด 3 แห่งรัตนะ คือ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ส่วนไตรสรณคมน์ ได้แก่การถึง (เข้าถึง) พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เป็นสรณะ

ถาม การเปล่งวาจาถึงรัตนะ 3 เป็นที่พึ่ง จัดเป็นอย่างไหนใน 2 อย่างนั้น ?

ตอบ จัดเป็นไตรสรณคมน์

---

ปัญหาข้อที่ 3

ถาม ปธาน 4 มีอะไรบ้าง ?

ตอบ มี

1. สังวรปธาน เพียรระวังไม่ให้บาปเกิดขึ้นในสันดาน
2. ปหานปธาน เพียรละบาปที่เกิดขึ้นแล้ว
3. ภาวนาปธาน เพียรให้กุศลเกิดขึ้นในสันดาน
4. อนุรักขนาปธาน เพียรรักษากุศลที่เกิดขึ้นแล้วไม่ให้เสื่อม

ถาม คนเสพยาเสพย์ติด เพียรพยายามจะเลิกให้ได้ ชื่อว่าตั้งอยู่ในปธานข้อไหน ?

ตอบ ตั้งอยู่ในปหานปธาน

---

ปัญหาข้อที่ 4

ถาม อริยสัจ 4 มีอะไรบ้าง ?

ตอบ มี

1. ทุกข์
2. สมุทัย คือ เหตุให้ทุกข์เกิด
3. นิโรธ คือ ความดับทุกข์
4. มรรค คือ ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์

ถาม ปรารถนาสิ่งใด ไม่ได้สมหวัง จัดเป็นอริยสัจข้อไหน ?

ตอบ จัดเป็นทุกข์

---

ปัญหาข้อที่ 5

ถาม กรรมที่เป็นบาปหนักที่สุด มีชื่อเรียกว่าอะไร ? คืออะไรบ้าง ?

ตอบ มีชื่อเรียกว่า อนันตริยกรรม คือ

1. มาตุฆาต ฆ่ามารดา
2. ปิตุฆาต ฆ่าบิดา
3. อรหันตฆาต ฆ่าพระอรหันต์
4. โลหิตุปบาท ทำร้ายพระพุทธเจ้าจนถึงยังพระโลหิตให้ห้อขึ้นไป
5. สังฆเภท ยังสงฆ์ให้แตกจากกัน

ถาม เพราะเหตุไรจึงเป็นกรรมที่เป็นบาปหนักที่สุด ?

ตอบ เพราะห้ามสวรรค์ ห้ามนิพพาน ตั้งอยู่ในฐานปาราชิกของผู้นับถือพระพุทธศาสนา ห้ามไม่ให้ทำเป็นเด็ดขาด

---

ปัญหาข้อที่ 6

ถาม ทรัพย์ประเภทไหนเรียกว่าอริยทรัพย์ ?

ตอบ ทรัพย์ คือคุณความดีที่มีในสันดานอย่างประเสริฐ เรียกว่า อริยทรัพย์ มี ศรัทธา ศีล เป็นต้น

ถาม อริยทรัพย์ดีกว่าทรัพย์ภายนอกเพราะเหตุไร ?

ตอบ ดีกว่า เพราะอริยทรัพย์ เป็นคุณธรรม เครื่องบำรุงจิตใจให้ปลื้มให้อบอุ่น มีแล้วไม่ต้องเป็นทุกข์กังวลในการคุ้มครองป้องกันโจรภัยเป็นต้น ใครแย่งชิงไปไม่ได้ ใช้เท่าใดก็ไม่ต้องกลัวหมดสิ้น ไม่ต้องเสี่ยงภัยในการแสวงหา เป็นต้น ทั้งสามารถติดตามเป็นที่พึ่งในสัมปรายภพได้ด้วย

---

ปัญหาข้อที่ 7

ถาม โลกธรรมมีกี่อย่าง ? อะไรบ้าง ?

ตอบ มี 8 อย่าง คือ มีลาภ 1, ไม่มีลาภ 1, มียศ 1, ไม่มียศ 1, สรรเสริญ 1, นินทา 1, สุข 1, ทุกข์ 1

ถาม ท่านสอนให้ปฏิบัติต่อโลกธรรมอย่างไร ?

ตอบ สอนอย่างนี้ คือ ในโลกธรรมทั้ง 8 อย่างนี้ อย่างใดอย่างหนึ่งเกิดขึ้น ควรพิจารณาว่า สิ่งนี้เกิดขึ้นแล้วแก่เรา มันเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา ควรรู้ตามที่เป็นจริง อย่าให้ครอบงำจิตได้ คืออย่ายินดีในส่วนที่ปรารถนา อย่ายินร้ายในส่วนที่ไม่ปรารถนา

---

ปัญหาข้อที่ 8

ถาม อบายมุข 4 มีอะไรบ้าง ?

ตอบ มี

1. ความเป็นนักเลงหญิง
2. ความเป็นนักเลงสุรา
3. ความเป็นนักเลงเล่นการพนัน
4. ความคบคนชั่วเป็นมิตร

ถาม การเที่ยวกลางคืนมีโทษอย่างไรบ้าง ?

ตอบ มีโทษ 6 อย่างคือ

1. ชื่อว่าไม่รักษาตัว
2. ชื่อว่าไม่รักษาลูกเมีย
3. ชื่อว่าไม่รักษาทรัพย์สมบัติ
4. เป็นที่ระแวงของคนทั้งหลาย
5. มักถูกใส่ความ
6. ได้ความลำบากมาก

---

ปัญหาข้อที่ 9

ถาม มิตตปฏิรูปได้แก่คนพวกไหนบ้าง ?

ตอบ ได้แก่

1. คนปอกลอก
2. คนดีแต่พูด
3. คนหัวประจบ
4. คนชักชวนในทางฉิบหาย

ถาม พระพุทธเจ้าทรงสอนให้ปฏิบัติต่อคนพวกนี้อย่างไร ?

ตอบ ทรงสอนให้หลีกเลี่ยงไม่ควรคบเป็นมิตร เหมือนคนเดินทางหลีกเลี่ยงทางที่มีภัยอันตรายเสีย ฉะนั้น

---

ปัญหาข้อที่ 10

ถาม จงเขียนศีล 5 ข้อที่ 3 พร้อมทั้งคำแปล

ตอบ กาเมสุ มิจฉาจารา เวรมณี เว้นจากการประพฤติผิดในกาม

ถาม อุบาสก อุบาสิกา ควรงดเว้นการค้าขายที่ไม่ชอบธรรมอะไรบ้าง ?

ตอบ ควรงดเว้น

1. ค้าขายเครื่องประหาร
2. ค้าขายมนุษย์
3. ค้าขายสัตว์เป็นสำหรับฆ่าเพื่อเป็นอาหาร
4. ค้าขายน้ำเมา
5. ค้าขายยาพิษ