ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม  นักธรรมชั้นตรี พ.ศ. 2561

ถาม ธรรมคุ้มครองโลก มีกี่อย่าง ? อะไรบ้าง ?

ตอบ มี 2 อย่าง คือ

  1. หิริ ความละอายบาป
  2. โอตตัปปะ ความกลัวบาป

ถาม พระพุทธเจ้าทรงเป็นบุพพการีของพุทธบริษัทอย่างไร ? จงอธิบาย

ตอบ พระพุทธเจ้าทรงกระทำอุปการะแก่พุทธบริษัทก่อน ด้วยการทรงแนะนำสั่งสอน ให้รู้ดีรู้ชอบตามพระองค์ เพื่อให้ได้บรรลุประโยชน์ทั้ง 3 คือ ประโยชน์ในโลกนี้ ประโยชน์ในโลกหน้า และประโยชน์อย่างยิ่งคือพระนิพพาน จึงชื่อว่าเป็นบุพพการี ฯ


ถาม ทุจริต คืออะไร ? พูดใส่ร้ายผู้อื่น จัดเข้าในทุจริตข้อไหน ?

ตอบ ทุจริต คือ ความประพฤติชั่ว ฯ พูดใส่ร้ายผู้อื่น จัดเข้าในวจีทุจริต ฯ


ถาม อริยสัจ 4 มีอะไรบ้าง ? ความไม่สบายกายไม่สบายใจจัดเป็นอริยสัจ ข้อไหน ?

ตอบ อริยสัจ 4 มี

  1. ทุกข์
  2. สมุทัย คือ เหตุให้เกิดทุกข์
  3. นิโรธ คือ ความดับทุกข์
  4. มรรค คือ ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ ฯ

ความไม่สบายกายไม่สบายใจ จัดเป็นทุกข์ ฯ


ถาม สิ่งที่พระพุทธเจ้าทรงสอนให้พิจารณาเนืองๆ มีอะไรบ้าง ? ทรงให้พิจารณาอย่างไร ?

ตอบ มี ความแก่ ความเจ็บไข้ ความตาย ความพลัดพราก และกรรม ฯ

ทรงสอนให้พิจารณาว่า

  1. เรามีความแก่เป็นธรรมดาไม่ล่วงพ้นความแก่ไปได้
  2. เรามีความเจ็บไข้เป็นธรรมดาไม่ล่วงพ้นความเจ็บไข้ไปได้
  3. เรามีความตายเป็นธรรมดาไม่ล่วงพ้นความตายไปได้
  4. เราจะต้องพลัดพรากจากของรักของชอบใจทั้งสิ้น
  5. เรามีกรรมเป็นของตัวเรา ทำดีจักได้ดีทำชั่วจักได้ชั่ว

ถาม อายตนะภายนอก 6 ได้แก่อะไรบ้าง ?

ตอบ ได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ อารมณ์ที่มาถูกต้องกาย ธรรม คืออารมณ์ ที่เกิดกับใจ ฯ


ถาม สัมมากัมมันตะ ทำการงานชอบ คือทำอย่างไร ?

ตอบ คือ ทำโดยเว้นจากกายทุจริต 3 ได้แก่

  • เว้นจากการฆ่าสัตว์
  • เว้นจากการลักทรัพย์
  • เว้นจากการประพฤติผิดในกาม

คิหิปฏิบัติ

ถาม คุณธรรมเครื่องยึดเหนี่ยวน้ำใจของผู้อื่นไว้ได้ คืออะไร ? มีอะไรบ้าง ?

ตอบ คุณธรรมเครื่องยึดเหนี่ยวน้ำใจของผู้อื่นไว้ได้ คือ สังคหวัตถุ 4 มี

  1. ทาน ให้ปันสิ่งของของตนแก่ผู้อื่นที่ควรให้ปัน
  2. ปิยวาจา เจรจาวาจาที่อ่อนหวาน
  3. อัตถจริยา ประพฤติสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ผู้อื่น
  4. สมานัตตตา ความเป็นคนมีตนเสมอไม่ถือตัว

ถาม ฆราวาสผู้ครองเรือนควรตั้งอยู่ในธรรมข้อใดบ้าง ?

ตอบ ควรตั้งอยู่ในฆราวาสธรรม 4 คือ

  1. สัจจะ สัตย์ซื่อต่อกัน
  2. ทมะ รู้จักข่มจิตของตน
  3. ขันติ อดทน
  4. จาคะ สละให้ปันสิ่งของของตนแก่คนที่ควรให้ปัน

ถาม ศีลที่คฤหัสถ์ควรรักษาเป็นนิตย์ คืออะไร ? ได้แก่อะไรบ้าง ?

ตอบ คือ ศีล 5 ฯ ได้แก่

  1. เว้นจากทำชีวิตสัตว์ให้ตกล่วงไป
  2. เว้นจากถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้ด้วยอาการแห่งขโมย
  3. เว้นจากประพฤติผิดในกาม
  4. เว้นจากพูดเท็จ
  5. เว้นจากดื่มน้ำเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท