ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม นักธรรมชั้นตรี พ.ศ. 2563

ถาม สติ แปลว่าอะไร ? เพราะเหตุไรจึงชื่อว่าเป็นธรรมมีอุปการะมาก ?

ตอบ สติ แปลว่า ความระลึกได้ ฯ ที่ชื่อว่าเป็นธรรมมีอุปการะมาก เพราะอุดหนุนให้สําเร็จกิจในทางที่ดี ฯ


ถาม พบงูพิษแล้วสดุ้งกลัวว่าจะถูกกัด จัดเป็นโอตตัปปะได้หรือไม่ ? เพราะเหตุใด ?

ตอบ พบงูพิษแล้วสดุ้งกลัวว่าจะถูกกัด จัดเป็นโอตตัปปะไม่ได้ ฯ เพราะโอตตัปปะ หมายความว่าความเกรงกลัวต่อบาป ฯ


ถาม พระธรรม คืออะไร ? มีคุณต่อผู้ปฏิบัติอย่างไร ?

ตอบ พระธรรมคือคําสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ฯ มีคุณ คือ ย่อมรักษาผู้ปฏิบัติไม่ให้ตกไปในที่ชั่ว ฯ


ถาม มูลเหตุที่ทำให้บุคคลทำความชั่วเรียกว่าอะไร ? มีอะไรบ้าง ?

ตอบ เรียกว่า อกุศลมูล หมายถึงรากเหง้าของอกุศล ฯ มี 3 คือ

  1. โลภะ อยากได้
  2. โทสะ คิดประทุษร้ายเขา
  3. โมหะ หลงไม่รู้จริง

ถาม ธาตุ 4 คืออะไรบ้าง ? ฟันจัดเป็นธาตุอะไร ?

ตอบ ธาตุ 4 คือ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม ฯ ฟัน จัดเป็นธาตุดิน ฯ


ถาม ขันธ์ 5 ได้แก่อะไรบ้าง ? สังขารขันธ์ จัดเป็นรูปหรือนาม ?

ตอบ ขันธ์ 5 ได้แก่ รูปขันธ์ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ และวิญญาณขันธ์ ฯ สังขารขันธ์ จัดเป็นนาม ฯ


ถาม โลกธรรม 8 คืออะไรบ้าง ?

ตอบ โลกธรรม 8 คือ มีลาภ 1 ไม่มีลาภ 1 มียศ 1 ไม่มียศ 1 นินทา 1 สรรเสริญ 1 สุข 1 ทุกข์ 1 ฯ


คิหิปฏิบัติ

ถาม บุตรธิดาพึงปฏิบัติต่อมารดาบิดาอย่างไร ?

ตอบ บุตรธิดาพึงปฏิบัติต่อมารดาบิดาอย่างนี้

  1. ท่านได้เลี้ยงมาแล้ว เลี้ยงท่านตอบ
  2. ทํากิจของท่าน
  3. ดํารงวงศ์สกุล
  4. ประพฤติตนให้เป็นคนควรรับทรัพย์มรดก
  5. เมื่อท่านล่วงลับไปแล้ว ทําบุญอุทิศให้ท่าน

ถาม มิตรแท้ที่ควรคบ มีกี่ประเภท ? อะไรบ้าง ?

ตอบ มิตรแท้ที่ควรคบ มี 4 ประเภท คือ

  1. มิตรมีอุปการะ
  2. มิตรร่วมสุขร่วมทุกข์
  3. มิตรแนะประโยชน์
  4. มิตรมีความรักใคร่

ถาม ศีลที่คฤหัสถ์ควรรักษาเป็นนิตย์ คือศีลอะไร ? ได้แก่อะไรบ้าง ?

ตอบ ศีลที่คฤหัสถ์ควรรักษาเป็นนิตย์ คือ ศีล 5 ได้แก่

  1. เว้นจากทําชีวิตสัตว์ให้ตกล่วงไป
  2. เว้นจากถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้ด้วยอาการแห่งขโมย
  3. เว้นจากประพฤติผิดในกาม
  4. เว้นจากพูดเท็จ
  5. เว้นจากดื่มน้ำเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท