ปัญหาและเฉลยวิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นโท พ.ศ. 2563

ถาม อภิสมาจารคืออะไร ? ภิกษุผู้ไม่เอื้อเฟื้อในอภิสมาจารมีโทษอย่างไรบ้าง ?

ตอบ อภิสมาจาร คือ ขนบธรรมเนียมอันดีงามของภิกษุ ฯ ภิกษุผู้ไม่เอื้อเฟื้อในอภิสมาจารมีโทษปรับอาบัติถุลลัจจัยเป็นอย่างสูง แต่มีน้อย ส่วนมากปรับอาบัติทุกกฏเป็นพื้น ฯ


ถาม บาตรที่ทรงอนุญาตมีกี่ชนิด ? อะไรบ้าง ?

ตอบ บาตรที่ทรงอนุญาตมี 2 ชนิด คือ

  1. บาตรดินเผา
  2. บาตรเหล็ก

ถาม คำว่า ถือนิสัย หมายความว่าอะไร ?

ตอบ คำว่า ถือนิสัย หมายความว่า ยอมตนอยู่ในความปกครองของพระเถระผู้มีคุณสมบัติควรปกครองตนได้ ยอมตนให้ท่านปกครองพึ่งพิงพํานักอาศัยท่าน ฯ


ถาม วัตถุอนามาส คืออะไร ? ภิกษุจับต้องวัตถุอนามาสนั้น ต้องอาบัติอะไรบ้าง ?

ตอบ

วัตถุอนามาส คือ สิ่งที่ภิกษุไม่ควรจับต้อง ฯ ภิกษุจับต้องวัตถุอนามาสนั้น ต้องอาบัติดังนี้

  • ภิกษุจับต้องมาตุคาม เป็นอาบัติสังฆาทิเสส ถุลลัจจัย และทุกกฏ ตามประโยค
  • จับต้องบัณเฑาะก์ ด้วยความกําหนัด เป็นอาบัติถุลลัจจัย
  • นอกนั้นเป็นวัตถุแห่งอาบัติทุกกฏทั้งหมด

ถาม วัตรอันภิกษุควรประพฤติในคําว่า วัตตสัมปันโน นั้นคืออะไรบ้าง ?

ตอบ วัตรอันภิกษุควรประพฤติในคําว่า วัตตสัมปันโน นั้น คือ

  1. กิจวัตร ว่าด้วยกิจอันควรทํา
  2. จริยาวัตร ว่าด้วยมารยาทอันควรประพฤติ
  3. วิธิวัตร ว่าด้วยแบบอย่าง

ถาม การลุกยืนขึ้นรับ เป็นกิจที่ผู้น้อยพึงทําแก่ผู้ใหญ่ จะปฏิบัติอย่างไรจึงไม่ขัดต่อพระวินัย ?

ตอบ นั่งอยู่ในสํานักผู้ใหญ่ ไม่ลุกรับผู้น้อยกว่าท่าน นั่งเข้าแถวในบ้าน เข้าประชุมสงฆ์ในอาราม ไม่ลุกรับท่านผู้ใดผู้หนึ่ง ฯ


ถาม สัตตาหกรณียะ คืออะไร ? มีวิธีปฏิบัติอย่างไร ?

ตอบ สัตตาหกรณียะ คือการหลีกไปในระหว่างอยู่จําพรรษาด้วยกรณียธุระและกลับมาภายใน 7 วัน ฯ มีวิธีปฏิบัติคือ ให้ผูกใจว่าจะกลับมาภายใน 7 วัน ฯ


ถาม กําลังสวดพระปาฏิโมกข์อยู่ หากมีภิกษุอื่นเข้ามา จะปฏิบัติอย่างไร ?

ตอบ ปฏิบัติอย่างนี้ คือ

  • ถ้าภิกษุผู้เข้ามาใหม่มากกว่าภิกษุผู้ชุมนุมต้องสวดตั้งต้นใหม่
  • ถ้าเท่ากันหรือน้อยกว่า ส่วนที่สวดไปแล้วก็ให้เป็นอันสวดแล้ว ให้เธอผู้มาใหม่ฟังส่วนที่ยังเหลือต่อไป

ถาม อเนสนาได้แก่อะไร ? มีอะไรบ้าง ?

ตอบ อเนสนา ได้แก่ กิริยาแสวงหาเลี้ยงชีพในทางไม่สมควร ฯ แสดงโดยเค้ามี 2 อย่าง คือ

  1. การแสวงหาเป็นโลกวัชชะ มีโทษทางโลก
  2. การแสวงหาเป็นปัณณัตติวัชชะ มีโทษทางพระบัญญัติ

ถาม ภัณฑะของภิกษุผู้มรณภาพ จะตกเป็นของใคร ? ภิกษุผู้อุปัฏฐากจะถือเอาด้วยวิสาสะ ได้หรือไม่ ? จงอธิบาย

ตอบ ภัณฑะของภิกษุผู้มรณภาพตกเป็นของสงฆ์ ฯ ภิกษุผู้อุปัฏฐากจะถือเอาด้วยวิสาสะไม่ได้ เพราะการจะถือเอาด้วยวิสาสะ ต้องถือเอาในเวลาที่เจ้าของภัณฑะยังมีชีวิตอยู่ ฯ