ปัญหาข้อที่ 1
ถาม บุคคลาธิฏฐานาเทศนา เทศนามีบุคคลเป็นที่ตั้ง มีอธิบายว่าอย่างไร ?
ตอบ มีอธิบายว่า การสอนที่ยกบุคคลมาเป็นตัวอย่าง เช่น ในมหาชนกชาดก สอนเรื่องความเพียรโดยกล่าวถึงพระมหาชนกโพธิสัตว์ว่าทรงมีความเพียรอย่างยิ่ง พยายามว่าย น้ำในท่ามกลางมหาสมุทรที่กว้างใหญ่ มองไม่เห็นฝั่งอย่างไม่ย่อท้อ ด้วยความมุ่งมั่นที่จะถึงฝั่งให้ได้ และทรงถึงฝั่งได้ดังประสงค์ ฯ
ปัญหาข้อที่ 2
ถาม สังขตธรรม คืออะไร ? มีลักษณะอย่างไร ?
ตอบ สังขตธรรม คือธรรมอันปัจจัยปรุงแต่ง ฯ มีลักษณะ คือ มีความเกิดขึ้นในเบื้องต้น มีความแปรปรวนในท่ามกลาง และมีความดับไปในที่สุด ฯ
ปัญหาข้อที่ 3
ถาม อธิปเตยยะ 3 มีอะไรบ้าง ? บุคคลผู้ถือความถูกต้องเป็นใหญ่ ทำด้วยอำนาจ เมตตา กรุณา เป็นต้น จัดเข้าในข้อไหน ?
ตอบ มี 3 คือ
- อัตตาธิปเตยยะ ความมีตนเป็นใหญ่
- โลกาธิปเตยยะ ความมีโลกเป็นใหญ่
- ธัมมาธิปเตยยะ ความมีธรรมเป็นใหญ่
บุคคลผู้ถือความถูกต้องเป็นใหญ่ ทำด้วยอำนาจ เมตตา กรุณา เป็นต้น จัดเข้าใน ธัมมาธิปเตยยะได้ ฯ
ปัญหาข้อที่ 4
ถาม ปาฏิหาริย์คืออะไร ? พระพุทธเจ้าทรงยกย่องปาฏิหาริย์อะไรว่าเป็นอัศจรรย์ยิ่งกว่า ปาฏิหาริย์อื่น ?
ตอบ ปาฏิหาริย์ คือ การกระทำที่ให้บังเกิดผลเป็นอัศจรรย์ ฯ ทรงยกย่องอนุสาสนีปาฏิหาริย์ว่าเป็นอัศจรรย์ยิ่งกว่าปาฏิหาริย์อื่น ฯ
ปัญหาข้อที่ 5
ถาม ปฏิปทาของพระอริยบุคคลผู้เป็นสมณะ เรียกว่าอะไร ? มีอะไรบ้าง ?
ตอบ ปฏิปทาของพระอริยบุคคลผู้เป็นสมณะ เรียกว่า อริยวงศ์ มี 4 คือ
- สันโดษด้วยจีวรตามมีตามเกิด
- สันโดษด้วยบิณฑบาตตามมีตามเกิด
- สันโดษด้วยเสนาสนะตามมีตามเกิด
- ยินดีในการเจริญกุศลและในการละอกุศล
ปัญหาข้อที่ 6
ถาม กิจในอริยสัจ 4 มีอะไรบ้าง ?
ตอบ กิจในอริยสัจ 4 มี
- ปริญญา กำหนดรู้ทุกขสัจ
- ปหานะ ละสมุทัยสัจ
- สัจฉิกรณะ ทำให้แจ้งนิโรธสัจ
- ภาวนา ทำมัคคสัจให้เกิด
ปัญหาข้อที่ 7
ถาม สังวรคืออะไร ? สติสังวร สำรวมด้วยสตินั้น มีอธิบายอย่างไร ?
ตอบ สังวร คือ การสำรวมระวังปิดกั้นอกุศล ฯ สติสังวร มีอธิบายว่า สำรวมอินทรีย์มีจักษุเป็นต้น ระวังรักษามิให้อกุศลกรรมเข้าครอบงำ เมื่อเห็นรูปเป็นต้น ทั้งมีสติไม่ฟั่นเฟือนหลงลืม ระลึกได้ก่อนแต่ทำ พูด คิด ไม่ให้ผิดทางกาย วาจา ใจ ไม่ประมาทหลงทำกรรมชั่ว ฯ
ปัญหาข้อที่ 8
ถาม พระพุทธคุณ บทว่า อรหํ แปลว่าอย่างไรได้บ้าง ?
ตอบ แปลว่า
- เป็นผู้เว้นไกลจากกิเลสและบาปกรรม
- เป็นผู้หักกำแห่งสังสารจักร
- เป็นผู้ควรแนะนำสั่งสอนเขา
- เป็นผู้ควรรับความเคารพนับถือของเขา
- เป็นผู้ไม่มีข้อลับ ไม่ได้ทำความเสียหายอันจะพึงซ่อนเพื่อมิให้คนอื่นรู้
ปัญหาข้อที่ 9
ถาม คำว่า พระสงฆ์ ในบทสังฆคุณนั้น ท่านประสงค์บุคคลเช่นไร ? จงจำแนกมาดู
ตอบ ท่านประสงค์พระอริยบุคคล 4 คู่ 8 บุคคล ซึ่งล้วนแต่ท่านผู้ที่ตั้งอยู่ในมรรคผลทั้งสิ้น คือ
- พระโสดาปัตติมรรค พระโสดาปัตติผล คู่ 1
- พระสกทาคามิมรรค พระสกทาคามิผล คู่ 1
- พระอนาคามิมรรค พระอนาคามิผล คู่ 1
- พระอรหัตมรรค พระอรหัตผล คู่ 1
ปัญหาข้อที่ 10
ถาม บารมี คืออะไร ? อธิษฐานบารมี คือการทำอย่างไร ?
ตอบ
บารมี คือ ปฏิปทาอันยิ่งยวด หรือคุณธรรมที่ประพฤติอย่างยิ่งยวด ได้แก่ ความดีที่บำเพ็ญอย่างพิเศษ เพื่อบรรลุเป้าหมายสูงสุด ฯ
อธิษฐานบารมี คือ ความตั้งใจมั่นตัดสินใจเด็ดเดี่ยว วางจุดหมายแห่งการกระทำของตนไว้แน่นอนและดำเนินตามนั้นอย่างแน่วแน่ ฯ